Հետհեղափոխական Հայաստանի օլիգարխիայի և մոնոպոլիայի նոր «դեմքերը»

Դիցուք, վերջին շրջանում շատ է խոսվում այն մասին, որ Փաշինյանը աճեցնում է իր նոր օլիգարխին` «Գոլդեն Փելասը» գնած Նարեկ Նալբանդյանին։ Ըստ մամուլի` վերջինս հանդիսանում է ՊՎԾ պետ Ռոմանոս Պետրոսյանի ընկերը։ Նրան ներվեց ինչպես ձվի շուկայում դեմպինգը, որը հանգեցրեց «Լուսակերտ»-ի թռչնաֆաբրիկայի փաստացի սնանկացմանը, այնպես էլ Սևանի հանրային լողափերի սպասարկման մենաշնորհը տրվեց հենց Հարությունյանի ընկերությանը։

 

Արարատի նախկին մարզպետ Գարիկ Սարգսյանը ըստ մամուլի հրապարակումների հաջողության իրենով է արել Արաքսի ափին ավազի արդյունահանման բիզնեսը: Տվյալ բիզնեսը այնպիսին է, որով հնարավոր է զբաղվել միայն վարչական լծակների առկայության դեպքում, ինչը այսօր չունեն Աբրահամյանները, որոնց ժամանակին էլ այն պատկանում էր, բայց ունի Սարգսյանը:

 

Ավտոճանապարհների հիմնանորոգման աշխատանքների հսկողության ծառայություններ իրականացնելու գործում նույնպես յուրահատուկ մենաշնորհ է ձևավորվել։ Հեղափոխությունից հետո այդ աշխատանքը վստահում են միայն «Ճաննախագիծ ինստիտուտ» ՍՊԸ-ին, որի ղեկավարը` Բագրատ Բադալյանը, աշխատում է կառավարությունում։ 2018 թվականի իշխանափոխությունից հետո նշանակվել է ՀՀ տրանսպորտի, կապի և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների նախարարի տեղակալ, այնուհետև ՀՀ տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարի տեղակալ։ 2020 թվականի փետրվարին նշանակվել է Տիգրան Ավինյանի խորհրդական, իսկ 2020 թվականի նոյեմբերի 20-ից այն ժամանակ դեռևս  փոխվարչապետ Տիգրան Ավինյանի գրասենյակի ղեկավարն էր։

 

Կառավարությունը հաջողեց մենաշնորհ հաստատել անգամ հԴՄ-ի մատակարարման ոլորտում։ ՊԵԿ-ը ամենաբարձր մակարդակով տնտեսվարողներին ուղղորդում էր ՀԴՄ սարքեր ձեռք բերել «Սմարթ Սոլյուշնս» և «Փաքս Թեքնոլոջի» ընկերություններից, որոնք փոխկապակցվում են նախկին վարչապետ Կարեն Կարապետյանի և ՊԵԿ նախկին նախագահ Վարդան Հարությունյանի մտերիմների հետ։

 

Ուշագրավ իրավիճակ է ստեղծվել բանանի շուկայում։ ԴԱՀԿ նախկին պետ Միհրան Պողոսյանի Քեթրին Գրուպը զգալիորեն զիջել է դիրքերը, և այժմ շուկայում կա ևս մեկ համարժեք ընկերություն։ Եվ ահա այստեղ մեկ էական նրբերանգ. 2017թ. փետրվարին, երբ Փաշինյանը պատգամավոր էր, ՊԵԿ-ին էր դիմել նման հարցումով. «Ձեր կողմից ինձ տրամադրված փաստաթղթերով ՀՀ բանան ներկրող են հանդիսանում «Քեթրին գրուպ» ՍՊԸ-ն և «Մելատրոպիկ» ՍՊԸ-ն: Հարց. Արդյո՞ք այս երկու ընկերություններն ունեն ընդհանուր սեփականատերեր կամ շուկայի բաժանման վերաբերյալ պայմանավորվածություններ (պայմանագրեր)»: Տեսնես` Փաշինյանն իր այդ հարցի պատասխանը գտա՞վ, և այդ դեպքում ի՞նչ կասի` հիմա բանանի շուկայում ևս բացարձակ մենաշնորհ կա՞, թե ոչ: Առավել ևս հաշվի առնելով, որ անցած տարվա կտրվածքով` բանանի շուկայում արձանագրվել է գործող սուբյեկտների թվի կտրուկ նվազում` 40-42-ից մինչև 28:

 

Պետական գնումների ոլորտը նույնպես մենաշնորհի տակ է հայտնվել և այն պատկանում է Հաշվեքննիչ պալատի նախագահ Ատոմ Ջանջուղազյանի եղբորը։ «Ո՞ւմ ձեռքին են կենտրոնացած պետական գնումները» հոդվածում 168.am-ը գրել էր, որ ըստ մամուլի հրապարակումների և համացանցում տեղ գտած տվյալների՝ «Ինտեր լիմենս» ՓԲԸ հաճախորդներից են եղել՝ Երևանի քաղաքապետարանը, ՀՀ կառավարությանն առընթեր Ազգային անվտանգության ծառայությունը, «Սարդարապատի հերոսամարտի հուշահամալիր, Հայոց ազգագրության և ազատագրական պայքարի պատմության ազգային թանգարան» ՊՈԱԿ-ը, «ՀՀ փորձագիտական կենտրոն» ՊՈԱԿ-ը, «Երևանի էլեկտրատրանսպորտ» ՓԲԸ-ն, «Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարան» ՊՈԱԿ-ը, «ՀՀ արդարադատության նախարարության իրավաբանական ինստիտուտ» ՊՈԱԿ-ը, Ծաղկաձորի քաղաքապետարանը, «Էկոլոգանոոսֆերային հետազոտությունների կենտրոն» ՊՈԱԿ-ը, ՀՀ կառավարությանն առընթեր պետական եկամուտների կոմիտեն, և այլն։ Գագիկ Ջանջուղազյանը հոդվածում նշվում է որպես ՓԲԸ-ի փաստացի տերերից մեկը:

 

Էլեկտրաէներգիայի շուկայի ազատականացումից հետո էլ պարզ դարձավ, որ Փաշինյանի կառավարությունը էլեկտրաէներգիայի մատակարարի լիցենզիա է տվել Կարեն Կարապետյանի հետ փոխկապակցված ընկերություններին։ Էլեկտրաէներգիայի մատակարար է լինելու «Օպտիմում էներջի» ՍՊԸ-ն, որը ստեղծվել է 2013 թվականին: Դրա մասնակիցները երկուսն են` Արմեն Ղարիբյանը (50%) եւ Հայկ Հարությունյանը (50%): Հայկ Հարությունյանը Էներգետիկայի նախկին փոխնախարարն է և Կարեն Կարապետյանի փեսան:

 

Նոր Հայաստանի ՊԵԿ-ում, կարծես թե, նույնպես մոնոպոլ ընկերություն է ձեւավորվել։ Նախկին «Նորֆոլկ քոնսալթինգից» ՊԵԿ նոր ղեկավարությունն ազատվեց, որ սեփական «նորֆոլկը» ստեղծի։ Խոսքը «Յունիսերվ» ՍՊԸ-ի մասին է, որը զբաղվելու է մաքսային միջնորդական ծառայությամբ եւ կարող է մոնոպոլիզացնել ոլորտը։ Արդեն փակվել են «Ուրբան» մաքսային տերմինալը եւ Արարատյան մաքսատանը գործող 3-րդ ձեւակերպման բաժինը․ այդ գործառույթները կիրականացվեն «Յունիսերվ»-ի միջոցով։ Մամուլը գրել էր, որ ընկերությունը ստեղծվել է 2018 թ․ վերջին, եւ հետեւում կանգնած են ՊԵԿ փոխնախագահ Շուշանիկ Ներսիսյանը։

 

Ակնհայտ է, որ հին մոնոպոլիաները արմատախիլ անելու և նորերի ձևավորումը կանխելու գործում Փաշինյանը չի հաջողել, նույնը կարելի է ասել օլիգարխների նոր կաստայի ձևավորման մասին: Հետևելով նախկինների ավանդույթին՝ Փաշինյանը իր շուրջ աճեցնում է արդեն յուրային օլիրգախներ և մոնոպոլիստներ...