Ովքեր և ինչի վրա են մսխել «Հայաստան» հիմնադրամին հանգանակած միլիոնները

«Հայաստան» համահայկական հիմնադրամին պատերազմի օրերին հանգանակած միլիոնների ճակատագիրը շարունակում է մշուշոտ մնալ: Հիմնադրամից հայտարարում են, որ գումարը փոխանցել են կառավարությանը, որն էլ պետք է այն նպատակային ծախսեր: ԱԺ-ում էլ իր հերթին ստեղծվել է քննիչ հանձնաժողով, որը պետք է պարզի, թե ինչպես են ծախսվել հիմնադրամից պետությանը փոխանցված գումարները: Հիշեցնենք, որ հիմնադրամին գումարները հանգանակվել էին 44-օրյա պատերազմի ընթացքում, երբ մարդիկ վաճառում էին իրենց վերջին ունեցվածքը և այն ուղղում հայոց բանակի կարիքների հոգալուն: Սակայն, ինչպես պարզվում է, կառավարությունը այլ շատ ավելի կարևոր և արդիական նպատակներ և խնդիրներ ուներ լուծելու:

Ինչպես հայտնի է՝ 85 մլրդ 858 մլն դրամ է ստացել կառավարությունը «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամից: Այս գումարից կառավարության տարբեր օղակներին արդեն հատկացվել է մոտ 70 մլրդ 81 մլն: 15 մլրդ 777 մլն մնացել է չծախսված:  Անգամ վարչապետի աշխատակազմն է ձեռքը մտցրել այդ փողերի մեջ: Հիմնադրամի փոխանցումից 1 մլրդ 485 մլն դրամ վարչապետի աշխատակազմը ստացել է փոստային ծառայությունների արդիականացման համար: 

«Այլ ծախսեր» հոդվածով 139 մլն եւ 2,4 մլրդ դրամ տրվել է արտաքին գործերի  նախարարությանը՝ օտարերկրյա պետություններում եւ միջազգային կառույցներում դիվանագիտական ծառայություն իրականացնող մարմինների գործունեության համար: Ենթադրվում է, որ պատերազմի օրերին պետք է քարոզչություն իրականացրած լինեն՝ հօգուտ հայկական դիրքորոշման, կամ նման աշխատանք։ Առաջին չափաբաժինը տրվել է ռուսական ռուբլով, ինչը նշանակում է, որ Մոսկվա կատարված այցերը եւս ֆինանսավորվել են հիմնադրամի միջոցներից:

Գումարի մեծ մասը փոխանցվել է  պաշտպանության նախարարությանը: Պաշտպանական գերատեսչությանը սեպտեմբերի 30-ից մինչեւ հոկտեմբերի 28-ը ռազմական կարիքների համար մի քանի անգամ հատկացումներ են արվել՝ ստացել է 17 մլրդ 403 մլն, 1 մլրդ 476 մլն, 5  մլրդ եւ 2,3 մլրդ դրամի չափով: Սակայն, ինչպես պարզվում է, ՊՆ-ն «Հայաստան» հիմնադրամից գումարներ է ստացել «նախարարության շենքային պայմանների բարելավման», շենքերի եւ շինությունների բարեկարգման համար: 

966 մլն 125 հազար դրամ էլ տրվել է առողջապահության նախարարությանը՝ ռազմական դրությամբ պայմանավորված առողջապահական միջոցառումների համար: Հասկանալի է, որ այդ գումարի ծախսման ընթացքը վերահսկելը գործնականում անհնար է:

Նվիրաբերության գումարի հաշվին վկայակոչված ծախսերի ֆինանսավորումը հնարավորություն է ընձեռել ՀՀ կառավարությանը ՀՀ 2020 թվականի պետական բյուջեով այդ ծախսերի ֆինանսավորման համար նախատեսված միջոցները ուղղել ռազմական դրությամբ պայմանավորված նոր ի հայտ եկած ծախսերի ֆինանսավորմանը:

Ըստ որոշ տեղեկությունների՝  հիշյալ  գումարի մի մասը, որը եղել է ԱՄՆ դոլարով, ծառայել է արտարժույթի փոխարժեքի կայունացման նպատակին: Նկատենք՝ ամիսներ շարունակ Հայաստանում դրամի փոխարժեքի տատանումը վերահսկելիության սահմաններում պահելու համար Կենտրոնական Բանկն ակտիվորեն ինտերվենցիաներ է իրականացնում դրամի փոխարժեքը պահելու համար՝ վաճառելով արժույթը պահուստներից: Այսպիսով, ըստ լուրերի, հիմնադրամի միջոցներով «ինտերվենցիաները» կազմել են  շուրջ 50 մլն դոլար:

Լոռու նախկին մարզպետ Անդրեյ Ղուկասյանին մեղադրում էին հիմնադրամին ուղարկված օգնությունը յուրացնելու մեջ, այդ մեղադրանքներից հետո վերջինս ստիպված եղավ հրաժարականի դիմում ներկայացնել, սակայն որևէ հետաքննություն այդպես էլ չիրականացվեց:

Իհարկե, այսքանով պաշտոնյաների կատարած անիմաստ ծախսերը, ասել է թե՝ վատնումները, չեն սպառվում, այստեղ նշված են միայն այն դեպքերը, որոնք կարելի  է վերհանել բաց աղբյուրներից: Այնուամենայնիվ, անգամ այս դեպքերը ի ցույց են դնում, թե ինչ մասշտաբների վատնումներ են տեղի ունեցել և քննիչ հանձնաժողովը, եթե, իհարկե, իսկապես ցանկանում է լուծել հիմնադրամի շուրջ ստեղծված թնջուկը, արդեն իսկ գիտի, թե ովքեր առաջնային պետք է դառնան իր կողմից ուսումնասիրության առարկան...