Գլխավոր դատախազության ձեռքբերումները՝ Արթուր Դավթյանի ղեկավարման տարիների ընթացքում

 

• Քվեարկությանը մասնակցել են պատգամավորների ընդհանուր թվի` 130-ի 79.2 տոկոսը` 103-ը,

• «Կողմ» են քվեարկել պատգամավորների ընդհանուր թվի` 130-ի 74.6 տոկոսը` 97-ը,

• Դեմ» են քվեարկել պատգամավորների ընդհանուր թվի` 130-ի 2.3 տոկոսը` 3-ը,

 

 

• Քվեարկությանը մասնակցել են պատգամավորների ընդհանուր թվի` 107-ի 65.4 տոկոսը` 70-ը,

• «Կողմ» են քվեարկել պատգամավորների ընդհանուր թվի` 107-ի 65.4 տոկոսը` 70-ը,

• «Դեմ» են քվեարկել պատգամավորների ընդհանուր թվի` 107-ի 0 տոկոսը` 0-ը,

 

Եվ այսպես՝ ինչ հաջողություններ է արձանագրել գլխավոր դատախազությունը՝ հեռացող Արթուր Դավթյանի ղեկավարման տարիներին:

 

Փողերի «լվացման» դեմ պայքարի գործում վերջին վեց տարիների ընթացքում Հայաստանը լուրջ առաջընթաց է գրանցել։ Համապատասխան օրենքի հեղինակը Արթուր Դավթյանն էր։ Նշված տարիների ընթացքում Հայաստանը միացել է հանցավոր ճանապարհով եկամուտների ձեռքբերման, «լվացման», հայտնաբերման և բռնագանձման վերաբերյալ միջազգային բոլոր կոնվենցիաներին, լիիրավ անդամի կամ դիտորդի կարգավիճակով ներգրավված է այս հանցատեսակի դեմ պայքարի մի քանի միջազգային հարթակներում: ՀՀ իրավասու մարմիններում քննվող այս բնույթի հանցագործության դեպքերի քանակը 2017 թ. համեմատ 2021 թ. ավելացել է 5 անգամ:

 

Քրեական գործերի քննության ընթացքում դատախազական ներգործության միջոցները վերջին վեց տարիների ընթացքում ոչ միայն այս ծանրաբեռնվածության մեջ չեն զիջել թվային ցուցանիշներով և բովանդակային արդյունավետությամբ, այլ ընդհակառակը՝ հիմնական ուղղություններով կարելի է ասել կրկնակի աճ են գրանցել: Դիցուք` միայն նախորդ տարվա ընթացքում կայացվել է շուրջ 9 հազար դատախազական ակտ: Էապես ավելացել են դատախազական ցուցումների թիվը, դատախազների կողմից 2021-ի ընթացքում տրվել է 5300 ցուցում, որը կրկնակի գերազանցում է 2020 թվականի արդյունքներին։

 

Դավթյանի պաշտոնավարման տարիներին աճել են կոռուպցիոն բնույթի հանցագործությունների բացահայտման ցուցանիշները։ Համապատասխան հանցանքի կատարման համար նախորդ տարի քրեական հետապնդում է իրականացվել 1698 անձի հանդեպ։ Թիվը 2020-ի ցուցանիշից 300-ով ավելի է։ Տարվա ավարտի դրությամբ ընթացիկ քրեական գործերով բացահայտված՝ պետությանը պատճառված վնասը կազմել է 443 միլիարդ դրամ։ Մի քանի անգամ բարձրացել է այնպիսի լատենտային հանցագործությունների բացահայտման ցուցանիշը, ինչպիսիք են պաշտոնեական դիրքի չարաշահումը, կաշառք տալը և ստանալը

 

Էականորեն կրճատվել է արձանագրվող սպանությունների թիվը։ Դիցուք` 2018-ին ՀՀ-ում գրանցվել է սպանության 36 դեպք, որը նվազագույնն է առնվազն վերջին 38 տարվա կտրվածքով։

 

Հաջողություններ են արձանագրվել ապօրինի ծագում ունեցող գույքի բռնագանձման մասով և այս հարցում գլխավոր դատախազությունը բավական սկզբունքային դիրքորոշում որդեգրեց՝ հակազդելով անգամ Հակակոռուպցիոն կոմիտեին: Փետրվարին երկու գերատեսչությունների միջեւ հրապարակային վեճ ծագեց ՀՀ նախկին վարչապետ Հովիկ Աբրահամյանի որդու՝ Արգամ Աբրահամյանի՝ Ազատության պողոտայում գտնվող առանձնատան վաճառքի թեմայով: Այն պաշտոնեական դիրքի չարաշահման գործով ճանաչվել էր իրեղեն ապացույց։ Դատախազությունը Հակակոռուպցիոն կոմիտեի գործընկերների այս պահվածքը որակեց որպես «խիստ տարօրինակ»: Քննիչը վարույթից հեռացվեց, ԱԱԾ-ում նրա դեմ քրեական գործ հարուցվեց։ Ընդհանուր առմամբ, 2021-ի ավարտին վերջացել են 14 անձի վերաբերյալ ուսումնասիրությունները, որոնցով բացահայտվել է ենթադրյալ ապօրինի ծագում ունեցող 94 անշարժ գույք, 23 շարժական, 23 ընկերությունում մասնակցություն եւ 27 միլիարդ դրամի գումար։ 

 

44-օրյա պատերազմից հետո գլխավոր դատախազությունը շարունակել է կատարել իր առջև դրված խնդիրը, արդեն նոր պայմաններում։ Պատերազմից հետո գլխավոր դատախազը երկու անգամ աշխատանքային այցով մեկնել է Արցախ։ Դավթյանի այցը դժգոհության մեծ աղմուկ բարձրացրեց Բաքվում` չմնալով աննկատ։

 

Վերջին շրջանում մամուլը հաճախ էր գրում, որ գլխավոր դատախազի վրա իշխանության կողմից մեծ ճնշում էր գործադրվում` արցախյան 44-օրյա պատերազմում զոհված զինծառայողների հանցագործության մասին հաղորդում տալուց հետո: Հիշեցնենք, որ զոհվածների ծնողներն ու հարազատները պահանջում են Նիկոլ Փաշինյանին որպես մեղադրյալ ներգրավել վերոնշյալ քրգործով: Գրում էին, որ իշխանությունը հիշել է մի կարճված առեւանգման քրեական գործի մասին, որում ներգրավված կասկածյալները հանդիսանում են Արթուր Դավթյանի հարազատ հորեղբոր տղաները: Ամեն դեպքում չնայած ճնշումների մասին լուրերի Դավթյանը առաջնորդվեց օրենքով` քննիչին ուղարկելով զոհված զինծառայողների ծնողների դիմումը՝ Փաշինյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին։

 

Ադրբեջանցիները պատերազմից հետո քրեական գործեր էին հարուցել ՀՀ նախկին պաշտոնատար անձանց նկատմամբ, սակայն, հայկական կողմի` մասնավորապես գլխավոր դատախազի ջանքերով նրանք որեւէ արդյունավետ հետախուզում ՀՀ քաղաքացիների նկատմամբ չեն կարողանում իրականացնել։ Դատախազության ձեռնարկած քայլերի մեծամասնությունը այս առումով արդյունավետ են եղել։ Ավելին՝ 44-օրյա պատերազմին առնչվող քրեական գործերով քրեական հետապնդում է հարուցվել Ադրբեջանի ռազմաքաղաքական ղեկավարության 60 ներկայացուցչի նկատմամբ:

 

Արթուր Դավթյանի պաշտոնավարման տարիներին ակտիվ համագործակցություն է հաստատվել մի շարք երկրների դատախազությունների հետ: Մասնավորապես, արդյունավետ են անցել նրա պաշտոնական այցերը Իրան, Եգիպտոս, Բելոռուս, Վրաստան, ՌԴ, ստորագրվել են ռազմավարական համագործակցության պայմանագրեր: Դավթյանը պարգևատրվել է ԱՊՀ անդամ պետությունների գլխավոր դատախազների համակարգող խորհրդի «ԱՊՀ երկրների պատվավոր դատախազ» կրծքանշանով, որը հանդիսանում է դատախազական այս կառույցի բարձրագույն պարգևը: ՀՀ գլխավոր դատախազ ՀՀ և ՌԴ դատախազությունների միջև արդյունավետ համագործակցության համար Վլադիմիր Պուտինի կողմից պարգևատրվել է «Ռուսաստանի դատախազության 300 տարին» հոբելյանական մեդալով:

 

Նշենք նաև, որ պատերազմից հետո ունեցած իր բոլոր պաշտոնական այցերի ընթացքում գլխավոր դատախազը բարձրացրել է Ադրբեջանի կողմից պատերազմում ահեբեկչական խմբավորումների ներգրավման, Ադրբեջանի կողմից իրականացված ռազմական հանցագործությունների, արցախահության խախտված իրավունքների հարցը: ՄԱԿ-ի կոնվենցիայի անդամ երկրների համաժողովի 9-րդ նստաշրջանում գլխավոր դատախազի ղեկավարած պատվիրակությունը տապալել է Ադրբեջանի կազմակերպած հակահայկական միջոցառումը:

 

Ահա այսպիսինն էր գլխավոր դատախազության գործունեության հիմնական վեկտորը և արձանագրված ձեքբերումները, իսկ թե ինչպիսի հաջողություններ կարձանագրի արդեն նորընտիր գլխավոր դատախազը՝ ցույց կտա ժամանակը...: