Գիտնականները պարզել են, թե ինչպես են որոշ մարդիկ մտավոր պարզություն պահպանում 80 տարեկանում

Գիտություն և Մշակույթ 13 Օգոստոս, 2025 1:24

Գլխուղեղի հաստացումը թույլ է տալիս 80 տարեկանից բարձր որոշ մարդկանց պահպանել 50-60 տարեկանների ճանաչողական ունակությունները: Այս եզրակացությանն են հանգել ԱՄՆ-ի Հյուսիսարևմտյան համալսարանի հետազոտողները: Ուսումնասիրության արդյունքները հրապարակվել են BBC Science Focus-ի կողմից։

2000 թվականից ի վեր հետազոտողները ուսումնասիրել են 290 մասնակիցների մարմինների բնութագրերը, որոնք ծերության տարիներին պահպանել են հիշողությունը և կենտրոնացումը գրեթե իդեալական մակարդակում: Գիտնականները նաև դիահերձել են նրանցից 77-ի ուղեղը՝ ճանաչողական անկման դիմադրության մեխանիզմները հասկանալու համար։

Նրանցից մի քանիսի ուղեղում հայտնաբերվել են ամիլոիդ և տաու սպիտակուցներ՝ Ալցհայմերի հիվանդությանը բնորոշ թիթեղներ և խճճվածքներ: Սակայն, ի տարբերություն տիպիկ դեպքերի, նման սպիտակուցների կուտակումը չի ուղեկցվել ուղեղի բնորոշ վնասվածքով։

Բացի այդ, «գերծերացող» մասնակիցների գլխուղեղի կեղևը պահպանել է երիտասարդներին բնորոշ հաստությունը: Հատկապես նշվել է առաջային գանգուղեղային կեղևի՝ որոշումների կայացման, հույզերի և մոտիվացիայի համար պատասխանատու տարածքի պահպանումը։

Հետազոտողները նաև պարզել են, որ նրանք ունեին ավելի մեծ թվով ֆոն Էկոնոմո նեյրոններ՝ իլիկիաձև բջիջներ, որոնք ներգրավված են սոցիալական վարքի, հույզերի մշակման և ինքնաճանաչման մեջ: Ֆոն Էկոնոմո նեյրոնները ապահովում են արագ կապ ուղեղի շրջանների միջև՝ օգնելով անհապաղ, ինտուիտիվ հուզական արձագանքներին և արագ որոշումների կայացմանը անորոշ իրավիճակներում:

Թարգմանությունը՝ Lurer.com-ի