Պարտադրվող պատժելիության սահմանները

Մայիսի 28-ին Հայաստանում նշվում է Առաջին Հանրապետության հռչակման օրը, բոլորը շտապում են Սարդարապատ՝ ԱԺ պատգամավորներից սկսած, մինչև ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյան. և այս պարագայում պարզվում է, որ Սերժ Սարգսյանը չի մասնակցի երեկ Բիշքեքում կայանալիք ՀԱՊԿ անդամ երկրների ոչ պաշտոնական համաժողովին:

Իհարկե, այն մեկնաբանությունները, որոնք արվում են այս երևույթի կապակցությամբ, կարող են լինել ճշմարտանման՝ հաշվի առնելով այն լարված հարաբերությունները Հայաստանի և ՌԴ-ի միջև, որոնց արդյունքում այսօր մի շարք իրողություններ խեղաթյուրվում են՝ ի վնաս հենց Հայաստանի Հանրապետության:

Սկսենք ՌԴ արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովի այն հայտարարությունից, թե Ղարաբաղի հարցում ստատուս-քվոն, անշուշտ, անընդունելի է, որը, իհարկե, ոչ միայն միանշանակ չնդունվեց ՀՀ ԱԳ-ի, այլև հենց Սերժ Սարգսյանի կողմից: Իրականում, սակայն, բացի դրանից, Մոսկվայում կայացած Մամեդյարով-Լավրով հանդիպման պիկը եղավ Լավրովի այն ձևակերպումը, որ ստատուս-քվո՝ նշանակում է ոչ միայն ադրբեջանական տարածքների վերադարձի հարցի լուծված չլինելը, այլև Հայաստանի տնտեսական շրջափակումը, չնայած նրան, որ ոմանք սա վերագրում են դիվանագիտական նյուանսների շարքին, միևնույն է, սա հենց այն ճանապարհն է, որով ՌԴ-ն պատժում է Հայաստանին՝ Եվրամիություն ձգտելու համար: Եվ այս պարագայում հետաքրքրական է հենց այն վիճակը, որը ստեղծվեց քաղաքական դաշտում, առաջին հայացքից բոլորը խառնվեցին իրար. ո՞նց կլինի, Լավրովը նման բան է ասել, բայց մեր երկրում գերիդեալական գործող ԱԳ նախարարության, և մասնավորապես՝ նախարարի կողմից որևէ հայտարարություն կամ մեկնաբանություն չհնչեց, փոխարենը՝ աշխատեցին միայն քաղաքագիտության ռահվիրաները, սակայն՝ միայն Երևանի մասշտաբով՝ մոռանալով այն մադրիդյան սկզբունքները, որոնք ընդունել էր Հայաստանը:

Այնուամենայնիվ, իրավիճակային առումով Հայաստանի վիճակը նախանձելի է, չէ՞, մի կողմից՝ ռազմավարական գործընկերն է ճնշում, մյուս կողմից՝ արտագաղթն է սպառնում, և վերջապես՝ երկիրը թալանվում է, և այս ֆոնին այն, որ Լավրովը իրեն թույլ է տալիս ներկայացնել ՌԴ պաշտոնական դիրքորոշումը Ղարաբաղի ստատուս-քվոյի վերաբերյալ, միայն կաթիլ է ծովի դիմաց:

Հիշենք այն, որ 2015 թվականից բոլոր օտարերկրացիները, բացի Մաքսային միությանն անդամակցած երկրների քաղաքացիներից, Ռուսաստան կայցելեն միայն արտասահմանյան անձնագրերով, իսկ այսօրվա դրությամբ Հայաստանի Հանրապետությունը գնալով հեռանում է այդ ճանապարհից, իհարկե, թողնելով ետդարձի ճանապարհներ՝ ի դեմս հենց այն նույն համաձայնագրերի, որոնց մասին խոսում էր Սերժ Սարգսյանը լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ: Այսինքն՝ ստացվում է, որ որքան հեռավորությունը ՀՀ-ի և Մաքսային միության միջև մեծանում է, այնքան ավելի կոշտ են դառնում ՌԴ-ի կողմից ձեռնարկվող պատժամիջոցները, որոնք գնալով էլ ավելի են ծանրացնում արդեն իսկ եղած ծանր իրավիճակը Հայաստանի համար:

Այս հարվածներին, որոնք ՌԴ-ն ամիսների տարբերությամբ հասցնում է Հայաստանին, հետևեց նաև գազի սակագնի բարձրացումը, չնայած այն բոլոր կապերին, որոնցով տարիներ շարունակ Հայաստանը կապված է իր հետ, այսինքն՝ Կրեմլի մտադրությունները Հայաստանին մաքսային միություն մտցնելու ուղղությամբ բավականին լուրջ են և արդեն վեր են բարձրանում թե՛ ռազմավարական գործընկերոջ մակարդակից, թե՛ զուտ բարեկամական մակարդակից՝ թողնելով բաց միայն սեփական շահի գերակայության դռները:

Եվ այս ամենի ֆոնին այն, որ այսօր Սերժ Սարգսյանը չի մեկնել ՀԱՊԿ անդամ երկրների ոչ պաշտոնական համաժողովին այս իրավիճակի վառ արտահայտումն է, իսկ այն, որ այս ամենի հետ մեկտեղ էլ այսօր Հայաստանին շնորհավորելու է եկել ազգությամբ հայ դիվերսանտ Սերգեյ Կուրղինյանը, վերջնականապես ամեն ինչ իր տեղն է դնում:

Իսկ այս իրավիճակից դուրս գալու միակ ուղին Հայաստանի Հանրապետության համար ներքին արհավիրքներին դիմակայելու խնդրի լուծումն է, ասել է թե՝ Հայաստանը օրենքի գերակայության երկիր դարձնելն ու կոռուպցիա կոչվող ժանտախտից վերջնականապես  ազատվելը, ինչի արդյունքում ստեղծված իրավիճակը կծառայեցվի Ղարաբաղի ստատուս-քվոյի պահպանման գործին: Սակայն այն ներքին հակամարտությունները, որոնք առաջին հերթին ընթանում են հասարակություն, ժողովուրդ և ռեժիմ ձևաչափով, չեն կարող խոստանալ նմանօրինակ պայմանների ապահովում՝ իրավիճակից ելքի ապահովում: Իսկ այս պարագայում այլևս Լավրովի կամ Մամեդյարովի խոսքերը էական չեն, քանզի էականը պետք է լինի պետության համար սեփական ես-ի ճանաչումը, որը…

Գևորգ Ավետիսյան