Սերժ Սարգսյանը կնախաձեռնի՞ սահմանադրական փոփոխություններ՝ նախագահության երրորդ ժամկետի համար

Թվում է, թե քաղաքական գործընթացները Հայաստանում սառեցված, կիսամեռ վիճակում են, և քաղաքական պրոցեսներին փոխարինելու են եկել քաղաքացիական շարժումները: Տպավորությունը, ընդհանուր առմամբ, սխալ չէ, որովհետև ակտիվ գործընթացները քաղաքականից վերածվել են քաղաքացիականի, սակայն դա միայն արտաքին տպավորությունն է, որովհետև, մեծ հաշվով, հայաստանյան ներքաղաքական զարգացումները այս պահին կուլիսային են և հիմնականում պտտվում են երեք նախագահների առանցքի շուրջ:

Լևոն Տեր-Պետրոսյանն, անշուշտ, շարունակում է պահպանել քաղաքական դաշտում իր ազդեցիկ ներկայությունը, չնայած հետընտրական բնական տրոհումների արդյունքում՝ նրա գլխավորած քաղաքական միավորումը բազմաթիվ ճաքեր տվեց: Տեր-Պետրոսյանը կարողացավ իր քաղաքական թիմի հիմնական առանցքը միավորել մեկ կուսակցության մեջ՝ հասկանալով, որ ընդդիմադիր ճիշտ ծանրության կենտրոն ստեղծելու դեպքում ընտրական գործընթացների ժամանակ հնարավոր է նոր համախմբում: ՀԱԿ-ն առայժմ բաց հրապարակային գործողությունների չի դիմել, սակայն Տեր-Պետրոսյանը շարունակում է մնալ քաղաքական գործընթացների առանցքում:

Սերժ Սարգսյանը՝ որպես գործող իշխանության գլուխ, անշուշտ, ամենաակտիվն է, սակայն տպավորություն կա, որ նրա շուրջ քաղաքական պրոցեսներն ընթանում են բացառապես «Ժառանգորդ» օպերացիայի շրջանակներում: Նրա առանցքում պտտվող բազմաթիվ քաղաքական բևեռներ անողոք պայքար են սկսել իշխանությունը ժառանգելու համար, առայժմ՝ ինֆորմացիոն պատերազմի և փոխադարձ անուղղակի կսմիթների տեսքով: Սերժ Սարգսյանն ինքը, սակայն, նախագահության երրորդ ժամկետի համար սահմանադրական դեռ փոփոխություններ չի նախաձեռնել՝ հավանաբար, հասկանալով, որ այդ քայլով երկիրը կնետի անհրապույր քաղաքական գործընթացների մեջ, որտեղ իր դեմ առաջինը կարող են դուրս գալ հենց իր հենարանները՝ «Ժառանգորդ» օպերացիայի գործող անձինք: Չնայած ամեն ինչ դեռ առջևում է, և այդ հնարավորությունը երբեք պետք չէ բացառել:

Բոլորովին առանձին կուլիսային խաղ է խաղում Ռոբերտ Քոչարյանը, ով երիտասարդ թոշակառուի իր կարգավիճակից օգտվում է հաճելին օգտակարի հետ ձևաչափով: Նա, բացի այն, որ որսի է գնում, թանկարժեք շքեղ կրուիզներ է կազմակերպում, մշտապես շարունակում է հենարաններ փնտրել Մոսկվայում: Քոչարյանը, անշուշտ, «Ժառանգորդ» օպերացիայի արտաիշխանական գլխավոր խաղացողն է: Երբեմն նա հանդես է գալիս հարցազրույցներով, քննադատում է գործող իշխանության տնտեսական քաղաքականության այս կամ այն դրվագը: Նրա գործունեության մեխն, անշուշտ, այն փաստի պարբերական ընդգծումն է, որ ինքը խաղասեղանին ղառի 7 չէ, և որ նրա ֆակտորը շարունակում է քաղաքական դաշտում որոշակի օգտակար գործողության գործակից ունենալ նրա հետագա քաղաքական կարիերայի համար: Սակայն նախկին նախագահը խաղում է սկսնակի պես և 2018 թվականի մեծ խաղից առաջ մատնում է իր խաղաթղթերը: Քոչարյանի կերպարը հասարակության ճնշող մեծամասնության մոտ տհաճ զգացողություն է առաջացնում: Գաղտնիք չէ, որ տարիների ընթացքում շատերի հիշողությունից դուրս է մղվում նախկին իշխանավորների նկատմամբ ունեցած հակակրանքը. սերունդ է փոխվում, որը նախորդ ժամանակաշրջանում հասուն չի եղել՝ իշխանավորների գործողությունները հասկանալու համար, փոխվում է սոցիալական և քաղաքական իրավիճակ: Երբեմն իրավիճակն այնքան է վատթարանում, որ անգամ սատանան հրեշտակ է թվում: Սակայն Քոչարյանը չունի լռություն պահպանելու քաղաքական կամք, ուստի՝ համացանցից ծիկրակելով՝ երբեմն ֆիքսում է իր գոյությունը կուլիսներում՝ մշտապես իրեն պահելով ուշադրության կենտրոնում և բորբոքելով իր նկատմամբ արդարացիորեն վատ տրամադրված հսկա հասարակական զանգվածին:

Քոչարյանական վառ հիշողությունների պարբերաբար առկայծումը, նրա ուրվականային ներկայությունը քաղաքական դաշտում մշտապես վառ են պահում քաղաքացիական ակտիվի հիշողությունները քոչարյանական անցյալի նկատմամբ, ուստի՝ փոշիանում է այն հնարավոր հասարակական մոբիլիզացիան, որին նա կարող էր հասնել 2018-ին: Քոչարյանն ամեն անգամ հիշեցնում է, որ ՀՀ-ում տնտեսական ցուցանիշներն անկումային են՝ փորձելով իր կառավարման ժամանակաշրջանի կարոտախտ ստեղծել: Անհասկանալիորեն անտեսվում է այն հանգամանքը, որ Սերժ Սարգսյանը նրա իրավահաջորդն է, որին իշխանության բերելու համար Քոչարյանը չկանգնեց ոչ մի բանի առաջ: Չեմ կարծում, որ ինտերնետային շփումը Ռոբերտ Քոչարյանի և Սերժ Սարգսյանի համար միակ հնարավոր ձևաչափն է, ուստի՝ իր իրավահաջորդի վրա «մուննաթ գալու» փոխարեն՝ Քոչարյանը կարող էր նրան առանձին օգնել խորհուրդներով: Կա՛մ ինքը չունի այդ խորհուրդները, կա՛մ էլ գործում է «որքան վատ, այնքան լավ» կարգախոսի շրջանակներում...

Նախկին նախագահներին, որպես կանոն, սազական չէ հանդես գալ սկսնակի դիրքում, ոչ էլ խանութպանի հոգեբանությամբ, չէ՞ որ պետությունը որևէ մեկի դուքանը չէ...

Վարուժան Բաբաջանյան