«Քրեաօլիգարխիկ ժողովրդավարություն» կամ «քրեաժողովրդավարական» հասարակարգ

Հայաստանի քրեաօլիգարխների մոտ վերջին ժամանակներս քաղաքակրթման գործընթաց է սկսվել, ինչը, հավանաբար, գալիս է արդեն տեղեկացված լինելուց: Տեսնում են քաղաքացիական պայքարի ձևերը, ոգևորվում և փորձում կրկնօրինակել, պարզապես դեռ այդքան հաջող չի ստացվում, քանի որ այս գործի մեջ նոր են և իրենց տանիքը հանդիսացող շախմատիստ իշխավորներից դեռ չեն հասցրել յուրացնել շախմատի դասերը:

Օրինակ` վերջերս իր «քաղաքակիրթ» քայլով հասարակությանը «ցնցեց» տխրահռչակ Սուրիկ Խաչատրյանը, ով Գորիսի քաղաքապետին դատի տվեց` իբրև թե իր արժանապատվությունը վիրավորող լուրեր տարածելու համար: Նկատենք՝ չկրակեց, չծեծեց, չահաբեկեց, այլ ընդամենը դատի տվեց: Սա բավականին լուրջ «առաջընթաց» է:

Լիսկայի կուսակից և գործընկեր՝ մեկ այլ մականունավոր քրեաօլիգարխի՝ Սամվել Ալեքսանյանի (Լֆիկ) մոտ, ի տարբերություն Լիսկայի, «քաղաքակրթման» գործընթացը շատ ավելի վաղուց էր սկսվել: Դեռ ԱԺ վերջին ընտրություններին նախորդող շրջանում Սամվել Լիմինդրովիչn արդեն իսկ հիմնեց քրեաօլիգարխիկ-ժողովրդավար ակտիվիստների ինստիտուտը, որի գործունեության պտուղների արդյունքը մենք տեսանք Նիկոլ Փաշինյանի՝ Մալաթիա-Սեբաստիա համայնքի ընտրողների հետ հանդիպման ժամանակ: Այստեղ նույնպես գործում է գրանտակերության սկզբունքը, սակայն գրանտները դեսպանատներից կամ միջազգային կառույցներից չեն, այլ հենց հայրենական են, քրեաօլիգարխիկ, իրենց մեջ ներառում են 3-10 հազար դրամ միանվագ գումար յուրաքանչյուր ակցիային մասնակցության համար, նաև` քրեաօլիգարխիկ հաստատությունում ստաբիլ աշխատանք:

Սամվել Ալեքսանյանի հետաքրքրությունը պայքարի քաղաքակիրթ մեթոդների նկատմամբ հետագայում էլ ավելի աճեց և արդեն ամռանը խոսակցություններ շրջանառվեցին, որ ՀՀԿ-ական՝ «բիզնես չունեցող» գործարար-պատգամավորը ԱԺ-ում լրագրողներից հետաքրքվել է, թե ինչ կարժենա լրատվական կայք բացելը՝ իրեն քննադատողներին «տոպկելու» համար: Այս նախաձեռնությունն այդպես էլ կյանքի չկոչվեց, նույնիսկ հերքվեց. հավանաբար, Ս. Ալեքսանյանին խորհուրդ տվեցին, որ լրատվամիջոցի օգնությամբ պայքարի համար դեռևս շուտ է, դեռ պետք է յուրացնել քաղաքացիական պայքարի ձևերը և այս ոլորտում որոշ ճանապարհ անցնել:

Իսկ ճանապարհը, ինչպես տեսնում ենք, Սամվել Լիմինդրովիչն անցնում է, և բավականին խոշոր և վստահ քայլերով: Այսօր արդեն օլիգարխը ձևավորել է «քաղաքացիական ակտիվիստների» մի մեծ բանակ, որոնք Փակ շուկայի դիմաց կազմակերպված «պայքար» են մղում: Սա կարելի է համարել ժողովրդավարության մի նոր մոդել՝ «քրեաօլիգարխիկ ժողովրդավարություն», որը, թեպետ չի տեղավորվում մարդու առողջ տրամաբանության մեջ, սակայն հայաստանյան ներկայիս իրականությունում պարտադիր չէ, որ ամեն տեղ գործի առողջ տրամաբանությունը: Այստեղ ավելի շատ հարկավոր է քրեաօլիգարխիկ տրամաբանություն և շախմատային հնարքների տիրապետում, որպեսզի դրանցով միասին կերտեն «քրեաժողովրդավարական» հասարակարգը:

Կարեն Վարդանյան