ՀՀ նախկին նախագահներին դատե՞լ, թե՞ «լեզվի թուղթ» տալ. Տեր-Պետրոսյանի առաջարկած նոր օրակարգը

Ինչպես Առաջին նախագահի ցանկացած ելույթ կամ հրապարակված խոսք` նրա վերջին հոդվածը ևս դարձավ բուռն քննարկման առարկա: Անշուշտ, Տեր-Պետրոսյանին կարելի է համակարծիք լինել կամ չլինել, բայց այն, որ հոդվածում շարադրված մտահոգությունները չափազանց ցցուն և արդիական են` ներքուստ կամ արտաքուստ գիտակցում են բոլորը:

Չցանկանալով խորամուխ լինել հանրային հարթակներում Առաջին նախագահի հոդվածի շուրջ հնչած թեր և դեմ կարծիքների մեջ` կխնդրեի որևէ ֆորմատով ստանալ մի չափազանց մտահոգիչ հարցի պատասխան, որը առաջացրել է Տեր - Պետրոսյանի հոդվածի ֆունդամենտալ ենթակետերից մեկը: Խոր հարգանք տածելով նրա նկատմամբ` անկարող եմ չարտահայտել անհամաձայնությունս հոդվածի, գոնե ինձ համար անընդունելի, ձևակերպումներից մեկի հետ:

ՀԱԿ առաջնորդը իր հոդվածում հանդես է եկել հրաժարականի դեպքում Սերժ Սարգսյանին գույքային և անձնական լիակատար անձեռնամխելիություն շնորհելու առաջարկով:

«Սերժ Սարգսյանի կամավոր հրաժարականն ամենևին քաղաքական վենդետա չի ենթադրում։ Ավելին, կարծում եմ, քաղաքական նպատակահարմարությունից ելնելով, դա պետք է տեղի ունենա Ազգային ժողովի կողմից նրան անձի և գույքի լիակատար անձեռնմխելիությամբ օժտելու պայմանով»,- նշել է Տեր-Պետրոսյանը։

Այն, որ ցանկացած վենդետա հղի է պետության անկայունացման և տևական քաոսի լրջագույն վտանգով` կասկածից վեր է: Սակայն ՀՀ Սահմանադրությունը պետության նախկին բոլոր ղեկավարներին տալիս է անվտանգ ապրելու բոլոր երաշխիքները: Արդյոք հատուկ օրենքով որևէ ղեկավարի գույքի անձեռնամխելիությունը երաշխավորելը, անկախ քաղաքական նպատակահարմարությունից, չափազանց գրավիչ նախադեպ չէ՞ ապագա ղեկավարների համար:

Քաղաքական ամուլ դաշտի պայմաններում, երբ հրապարակում ուրվագծված չեն ապագա նախագահական ընտրությունների ֆավորիտները և տեսանելի չէ այն մթնոլորտը, որում ապագա նախագահը պետք է աշխատի, նմանատիպ լրացուցիչ երաշխիքները կարող են երկրում նոր անպատժելիության միջավայր ձևավորել: Չէ՞ որ այդ նախադեպային օրենքով օրինականացվում են բոլոր այն անօրինական նյութական միջոցները, որ ձեռք են բերվել և ապօրինությունները, որոնք կատարվել են այս տարիների ընթացքում:

Իսկ ու՞ր մնաց սեփական քայլերի և հակաօրինական գործունեության համար պատասխանատվություն կրելու կարևորագույն ինստիտուտը:

Այն դեպքում, երբ երկրի ղեկավարը իր գործունեության ընթացքում օրենքի կոպտագույն խախտումներով տիրացել է ապօրինի կարողությունների, պետության նկատմամբ գործել է հանցագործություններ, որոնք անպատիժ են մնացել բացառապես այն պատճառով, որ նա լծակներ է ունեցել արդարադատություն իրականացնող մարմինների վրա, որոնք օգտագործվել են ի շահ սեփական հարստության կուտակման, արդարության հասնելու ինչպիսի՞ երաշխիքներ պետք է ունենա հասարակությունը, երբ յուրաքանչյուր հեռացող նախագահ, օգտվելով քաղաքական մեծամասնության աջակցությունից, կարող է գրպանում հետը տանել նմանատիպ մի օրինագիծ:

Եթե որևէ նախագահի գործած սխալները, որքան էլ դրանք ցավոտ լինեն, արված չեն դիտավորությամբ և պետության նկատմամբ հանցագործության տարրեր չեն պարունակում` նա կարող է հեռանալ առանց լրացուցիչ «լեզվի թղթերի»` լիովին բավարարվելով Սահմանադրությամբ իրեն շնորհված անվտանգության երաշխիքներով:

Իսկ եթե երկրի ղեկավարը հանցագործություններ է կատարում և պատժից խուսափում է հատուկ օրենքով` երկրում մենք բռնապետության և ապօրինությունների համար պարզապես կանաչ լույս ենք վառում:

Այս դեպքում միգուցե առավել նպատակահարմար կլիներ, որ ընդդիմությունը իշխանափոխության առավել օրինական և քաղաքական նախադեպերի առումով առավել օրինակելի միջոցներ մտածեր:

Վարուժան Բաբաջանյան