Զանգվածային թունավորման սպառնալիքի տակ…

Այն, որ Հայաստանի բնակչությանն առնչվող ու լայն մասսաներին հուզող գերխնդիրներից մեկը մինչև հիմա շարունակում են մնալ երկրում սննդի անվտանգությանն առնչվող խնդիրները, նորություն չէ: Այդպես է եղել ի սկզբանե, այդպես շարունակվում է և հիմա՝ անկախ այն բանից, թե ասենք հայաստանյան ԶԼՄ-ներն ամսվա մեջ քանի անգամ են ստիպված լինում անդրադառնալ սույն հարցին կամ տարվա կտրվածքով քանի թունավորում կգրանցվի բնակչության շրջանում: Նորություն չէ, որ սննդի անվտանգության հարցն ու դրա հետ կապված չարաշահումներն առավել ցցուն են արտահայտված հատկապես խոշոր առևտրային կետերում՝ ասենք սուպերմարկետներում, ուր վաճառվող որոշ սննդատեսակներ շարունակում են կյանքի համար վտանգավոր մնալ:

Այսպես, պարզվում է՝ ՀՀ ԳՆ սննդամթերքի անվտանգության պետական ծառայությունն ԱԺ ՀՀԿ-ական պատգամավոր, գործարար Արտակ Սարգսյանին («Սասի Արտակ») պատկանող «Սաս Գրուպ» ՍՊԸ-ի սուպերմարկետի արտադրամասում և իրացման ցանցում կատարած ստուգումների արդյունքում պարզել է, որ մի շարք աղցաններ պարունակել են մարդու առողջության համար վտանգավոր մանրէներ, որոնք անթույլատրելի են սննդի անվտանգության ապահովման տեսանկյունից. տնտեսավարողին հանձնարարվել է կազմակերպել սանիտարական օր, ախտահանել արտադրական, պահեստային սարքավորումները և տարածքները, վերը նշված սննդամթերքի արտադրությունը համապատասխանեցնել Մաքսային միության տեխնիկական կանոնակարգերով սահմանված պահանջներին, թողարկել փորձնական արտադրանք և ներկայացնել լաբորատոր փորձաքննության՝ անհամապատասխանության ցուցանիշներով:

Հանրահայտ է, որ մեր երկրում գործարար միջավայրն ու բիզնեսով զբաղվելու պայմաններն ամենևին էլ կատարյալներից չեն. չնայած համապատասխաններն ամեն պատեհ-անպատեհ առիթ բաց չեն թողնում՝ հավաստիացելու, թե իբր արվում է ամեն բան՝ բոլորի համար հավասար դաշտ ապահովելու ու Հայաստանում վերացնելու արտոնյալ կարգավիճակ ունեցող գործարարների կաստան, սակայն, ցավալիորեն պետք է նշենք, որ այդպես էլ խոսքը գործի չի վերածվում, իսկ նմանօրինակ վերամբարձ ելույթներն էլ երբեք իրենց գործնական կիրառությունը չեն գտնում իրական կյանքում. այդ արտոնյալ կաստայի մի անքակտելի մասնիկն էլ, անշո՛ւշտ, Արտակ Սարգսյանն է, ով, նկատած կլինեք, չափից հաճախ է հայտնվում ԶԼՄ-ների ուշադրության կենտրոնում՝ հիմնականում նեգատիվ ստվերի ներքո:

Չափազանցրած չենք լինի, եթե ասենք, որ ցանկացած նորմալ երկրում նրան վաղուց արգելած կլինեին բիզնեսով զբաղվել, քանի որ Սարգսյանին պատկանող ընկերությունների ակտիվում գրանցված չարաշահումներն այնքան շատ են, որ միայն թվելը երկար ժամանակ կպահանջեր. մասնավորապես՝ սննդի անվտանգությանն առնչվող խնդիրները նրան պատկանող սուպերմարկետների ցանցից միշտ անպակաս են, ու խախտումներն այդ ամենևին էլ եզակի բնույթ չեն կրում:

Թե որքանով կարող է ՍԱՊԾ սահմանած պատիժը «խելքի բերել» համապատասխան տնտեսվարողին, իհարկե, դեռևս մեծ հարցական է, բայց որ նմանօրինակ պատիժներով ու տույժերով ամուր արմատներ գցած ու ինքնատիպ ավանդույթի վերածված չարաշահումների ու դրանց հեղինակների դեմը դժվար թե հնարավոր լինի առնել, ակնհայտ է. ցավոք, հովանավորչությունն այս պարագայում այնքան հզոր է, որ վեր է ամեն տեսակ օրենքից ու նորմից, մի բան, որ այնքան բնութագրական է հայաստանյան իրականությանն առհասարակ:

Դավիթ ԲԱԲԱՆՈՎ