Սերժ Սարգսյանի հաղթաթղթերը

«Ստատֆոր» հեղինակավոր փորձագիտական կենտրոնը հուլիսի 17-ի միջադեպը պայմանվորում է ԼՂ խնդրով ու կանխատեսում, որ այն կհանգեցնի կարգավորման գործընթացում Հայաստանի դիրքերի թուլացմանը:

Միջազգային փորձագետների այս կարծիքը ես չեմ կիսում կամ առնվազն չափազանցված եմ համարում: Այն, որ Ժիրայր Սեֆիլյանի կողմնակիցները ԼՂՀ հարցում ավելի կոշտ դիրքորոշում ունեն, ակնհայտ է: Հայաստանի քաղաքական ուժերից հատկապես նրանք քառօրյա պատերազմից հետո օրակարգային դարձրին 800 հա կորսված տարածքը վերադարձնելու հարցը:

Սակայն հայաստանյան առանձնահատկություններին քաջածանոթ ցանկացած մեկը կարող է պնդել, որ հուլիսի 17-ի միջադեպի հիմքում ավելի շատ ներքին խնդիրներն են:

Քաղաքական և տնտեսական մենաշնորհներ, անարդարություն, աղքատություն, կոռուպցիա: Մի խոսքով՝ այն, ինչը ծնում է անվստահություն իշխանությունների և քաղաքական համակարգի հանդեպ առհասարակ:

Եթե անգամ Ղարաբաղի հարցը կար «Սասնա ծռերի» գործողությունների մոտիվացիայում, ապա անուղղակիորեն` իշխանությունների ընդհանուր քաղաքականությունը քննադատելու համատեքստում:

Շատերը կարծում են, որ հուլիսի 17-ի միջադեպը հարվածեց Հայաստանի միջազգային հեղինակությանը: Գուցե դա այդպես է, բայց ինչքան է պարադոքսալ հնչի՝ Սերժ Սարգսյանը կարող է օգտվել ստեղված իրավիճակից:

Գուցե այն պատճառով, որ գերագնահատվում է այդ միջադեպի նշանակությունը:

Բայց նաև դեր ունի այն հանգամանքը, որ մեր տիպի երկրներում միշտ չէ, որ նույնական են պետության և դրա ղեկավարի շահերը: 

Սակայն վերադառնանք բուն խնդրին: Նույն Ղարաբաղի հարցում Սարգսյանը հնարավորություն ստացավ դադար վերցնել կարգավորման գործընթացում: Նա անշուշտ կփորձի օգտվել հուլիսի 17-ի միջադեպից, ցույց տալով, որ հասարակության մի մասն ընդդիմանում է փոխզիջումներին, ըստ այդմ՝ իշխանություններին ժամանակ է պետք ներքին խնդիրները լուծելու համար:

Կարգավորման գործընթացի այս փուլում, իշխանություններին իսկապես պետք է ժամանակ ձգձգել, տապալելու համար կարգավորման այն տարբերակը, որն առաջարկվում է Ռուսաստանի կողմից:

Հիշեցնենք՝ դրանով տարածքային զիջումներ են պարտադրվում հայկական կողմին, Արցախի միջանկյալ անորոշ կարգավիճակի, շփման գծում խաղաղապահների տեղակայման դիմաց:

Պաշտոնական Երևանը չի համարձակվում հրապարակավ «ոչ» ասել ռուսական նախաձեռնությանը, սակայն դրան հակադրվում է անուղղակի ճանապարհներով:

Օգոստոսի 1-ին՝ հուլիսի 17-ի միջադեպի հանգուցալուծման հաջորդ օրը, թեմային վերաբերող իր ծավալուն ելույթում հանրապետության նախագահն անդրադարձավ նաև  ԼՂՀ խնդրին:

Կարելի է ենթադրել, որ Սերժ Սարգսյանին նույնպես ձեռնտու է հուլիսի 17-ի միջադեպը որոշակիորեն կապել կարգավորման գործընթացի հետ:

Պետության ղեկավարն ասաց, որ Լեռնային Ղարաբաղը երբեք չի լինելու Ադրբեջանի կազմում: Ասել կուզի՝ հայկական կողմը միջազգային հանրությանը ցույց տվեց այն եզրագիծը, որից ներքև զիջումներ անել չի կարող:

Եթե դուրս գանք դիվանագիտական ձևակերպումների կաղապարից, ապա Սարգսյանը միջազգային կենտրոններին հասկացնում է, որ կարգավորման գործընթացում չափազանց մեծ ճնշումը Հայաստանի վրա հղի է նոր «հուլիսի 17-երով»:

Հուլիսի 17-ի միջադեպը Սերժ Սարգսյանին կարող է ձեռնտու լինել նաև ներքին քաղաքականության մեջ: Ժիրայր Սեֆիլյանի կամ «Սասնա ծռերի» կարգի ընդդիմություն ունենալը նվեր է ցանկացած իշխանության համար:

Եվ երկրի ներսում, և նրա սահմաններից դուրս շատերը կհանդուրժեն այսօրվա իշխանությանը, միայն թե երկրում վերանա կիսառազմականացված ազգայնական իշխանության ձևավորման վտանգը:

Սարգիս Հակոբյան