Նոր դեմքերով ավելի հեշտ է փոփոխությունների գնալը. քաղտեխնոլոգ

ԼՈՒՐԵՐ.com-ի հյուրասրահում այս անգամ քաղտեխնոլոգ Վիգեն Հակոբյանն է, ում հետ ամփոփել ենք վանաձորյան ընտրությունների արդյունքները: Քաղտեխնոլոգի հետ խոսել ենք նաև այդքան սպասված փոփոխություններից:

-Ամփոփելով ՏԻՄ ընտրությունները, ի՞նչ կարող ենք արձանագրել այս ընտրություններից հետո:

- Ընդհանուր առմամբ՝ կիրառվեցին նույն քաղաքական տեխնոլոգիաները, ինչ նախորդ անգամ: Եթե դիտարկենք նույն Վանաձորի ընտրություններն՝ այս անգամ ևս ընտրակաշառքի տարրերն ակնհայտ էին, բայց միայն մի տարբերությամբ՝ վերջում պարզվեց՝ գնել են ոչ թե ընտրողներին, այլ՝ ընտրվածներին:

Համամասնական ընտրություններ էին և, բնականաբար, շատ քիչ էր քաղաքական բաղադրիչը՝ ազդեցությունը. շատ անձնավորված էին: Այսինքն՝ անհատական ընտրություններ էին և ընտրողը նախապատվությունը տալիս էր ոչ թե կուսակցությանն, այլ՝ անձին:

-Այսօր շատերն են խոսում փոփոխություններից, նույնիսկ հռչակագրեր ստորագրվեցին, բայց մենք ականատեսը եղանք բոլորովին այլ բաների:

-Իրականում այդ դաշինքները ստեղծվեցին պոստ-ֆակտում: Այսինքն՝ դաշինքները ձևավորվեցին ընտրություններից հետո: Վանաձորում շատ կոնկրետ մաթեմատիկական խնդիր էին ուզում լուծել, ինչը չհաջողվեց: Շատերը նման արդյունք էլ ակնկալում էին: Ոչ իշխանական ուժերը, որոնց անկեղծությանը հանրության լուրջ զանգվածը չէր հավատում, որևէ լուրջ սկզբունք չունեին: Այստեղ իշխանությունները բավականին հետաքրքիր տեխնոլոգիա կիրառեցին. արդյունքում և՛ հաղթեցին, և՛ այդ երեք ոչ իշխանական ուժերը վարկաբեկվեցին: Այսինքն՝ մի զարկով երկու նապաստակ խփեցին:

- Ձեր դիտարկմամբ՝ «Լուսավոր Հայաստանին» մեջքից ո՞վ հարվածեց. ԲՀ՞Կ-ն, ՀՎ՞Կ-ն, թե՞ նույն ինքը՝ «Լուսավոր Հայաստանը»:

-Չեմ ցանկանում առանց որևէ փաստի որևէ մեկին ուղղակիորեն մեղադրել, բայց ժամանակը ցույց կտա: Հիմա բոլոր կուսակցություններն էլ միմյանց կասկածում են և հայտարարում, թե նորմալ են քվեարկել: Չեմ կարծում, որ դա անհատական պայմանավորվածություն էր: Հակառակը՝ կուսակցությունների ղեկավարների մակարդակով ինչ-որ բան տեղի ունեցավ և իշխանությունները կարողացան պայմանավորվել:

Եթե չեմ սխալվում՝ նման ելքը կանխատեսվում էր, և այդ երեք կուսակցություններն էլ, հավանաբար, պայմանավորվել էին իրար մեջ, որպեսզի կասկածներ չլինեն և յուրաքանչյուր կուսակցություն յուրովի է իր ընտրությունը կատարել, որ հայտարարում են, թե ապացույցներ ունեն: Իսկ եթե նախնական պայմանավորվածություն ձեռք չեն բերել, ուրեմն դա պրիմիտիվ մտածողության հետևանք է: Հաշվի առնելով նախադեպերը, որոշ ոչ իշխանական կուսակցությունների անցյալն ու անցած ուղին, ենթադրվում էր, որ նման բան կարող էր լինել, հետևաբար նրանք պետք է որ այմանավորվածություն ունենային:

-Այսօր շատ ենք խոսում փոփոխություններից, բայց այդ՝ փոփոխությունների ականատեսն այդպես էլ չենք դառնում: Ի՞նչն է մեզ խանգարում, որպեսզի ունենանք այդ փոփոխությունները, կարողանանք նորմալ ընտրություններ անցկացնել:

-Եթե չլինի քաղաքական կամք, չեն լինի նաև այդ փոփոխությունները: Օրինակ՝ ես չեմ կարծում, որ Վանաձորում շատ մեծ նշանակություն ուներ քաղաքապետի պաշտոնը նույն հանրապետականների համար: Եթե մենք մի կողմից ուզում ենք այս գաղջ մթնոլորտը փոխել, պետք է գնանք նաև այլ փոփոխությունների: Եթե մենք մի կողմից կառավարություն ենք փոխում, որը հասարակության մոտ ինչ-որ սպասումներ է արթնացնում, և մյուս կողմից՝ շատ լուրջ և կասկածելի ռեսուրսներով ենք ընտրություններ կազմակերպում, դա ի չիք է դարձնում մնացած մյուս բոլոր ջանքերը: Այս պահին ՀՀԿ-ի համար այս քայլը լուրջ սխալ էր, որ մշակվող փոփոխությունների հետ Վանաձորում նման բան թույլ տվեց:

- Իսկ գուցե այդ փոփոխություններն իրականացնելու համար մեզ նո՞ր մարդիկ են պետք, որովհետև անընդհատ նույն դեմքերն են, ֆիգուրները, ովքեր սև ու սպիտակով տարբեր ժամանակահատվածներում խաղում են:

- Նոր մարդիկ հենց այնպես և ուրիշ տեղից չեն գալիս: Այո, տեսականորեն մենք նոր դեմքեր ունենք, բայց պրակտիկորեն՝ ոչ: Նրանք այսօր ի վիճակի չեն ինչ-որ բան անել: Ե՛վ տարիքային, և՛ մտածելակերպի, և՛ կրթական ու աշխարհընկալման առումով, իհարկե, պետք է լինի սերնդափոխություն, բայց այդ սերնդափոխությունն այդքան արհեստական չի լինում: Ասել՝ նոր մարդիկ ընդհանրապես չկան, դա այդպես չէ, բայց դրա համար մեզ ժամանակ է պետք: Մարդիկ, ովքեր ուզում են քաղաքականությամբ զբաղվել, այդ ճանապարհը վաղ թե ուշ գտնում են: Այդպիսի մարդիկ այսօր էլ կան, բայց դրան պատրաստ չեն, քանի որ Հայաստանում քաղաքականությամբ զբաղվեը նաև թանկ հաճույք է: Դրա համար անհրաժեշտ են ինչպես ինստիտուցիոնալ կառույցներ, այնպես էլ հսկայական ֆինանսական միջոցներ, և այլն, և այլն:

- Նշեցիք, որ այսօր էլ նոր ուժերը կան, ու դեռ ի հայտ են գալիս: Բայց շատ դեպքերում այդ նոր անուններով հին ֆիգուրներն են խաղում: Նույն Դալլաքյանը, նույն Օսկանյանը, և ուրիշներ… Որքանո՞վ եք նրանց անկեղծությանն հավատում:

- Տեսականորեն դա նորմալ է, որ ինչ-որ քաղաքական ուժ կամ քաղաքական ֆիգուր նոր անունով է խաղում: Հայաստանը փոքր է ու բոլորը ճանաչում են բոլոր հին դեմքերին, հետևաբար այստեղ վստահության խնդիր է առաջանում: Մենք այսօր վստահության դեֆիցիտ ունենք: Շատերին է հայտնի այսօր մեծ մասի քաղաքական ու անձնական հետագիծը: Հետևաբար ես կարծում եմ, որ շատ ավելի հեշտ է նոր մարդկանցով փոփոխություններ իրականացնելը, քան վաղուց ծեծված դեմքերով, որոնք բավականին բուռն քաղաքական կենսագրություն են ունեցել, ովքեր շատ արագ փոխում են իրենց դեմքերը և մի դաշտից մյուսը տեղափոխվում:

Արմինե Եփրեմյան