ՀՀ-ԵՄ փոխհրաձգություն. ի՞նչ էր հասկացնում դեսպանը

Այսօր ԵԽ-ն կազմակերպել էր «Ընտրական զարգացումները Հայաստանում. քաղված դասերը եւ հետագա քայլերը» թեմայով համաժողով: Այն ծրագիրը, որի շրջանակներում կազմակերպվել էր համաժողովը, ֆինանսավորում է ԵՄ-ն: Հայաստանում ԵՄ պատվիրակության ղեկավար, դեսպան Պյոտր Սվիտալսկին հույս հայտնեց, որ 2-3 տարի հետո, երբ Հայաստանը կմոտենա հաջորդ ընտրություններին, բավականին փոփոխություններ կլինեն մեր երկրում:

Սվիտալսկին նշեց, որ ՀՀ-ն «Ընտրական օրենսգրքի» քննարկման ընթացքում բավականին մեծ հաջողություն գրանցեց, երբ ընդդիմությունը եւ իշխող կոալիցիան որոշեցին նստել մեկ սեղանի շուրջ եւ քննարկել խնդիրները: Բայց ուղերձը պետք է հստակ լինի. «Կոնսենսուսը Ընտրական օրենսգրքի շուրջ ներառել է այդ օրենսգրքի սահմանափակ թվով կետեր: Կային կետեր, որ չընդունվեցին. դա, այսպես կոչված՝ ռեյտինգային ցուցակներն էին: Հայկական կողմը պետք է որոշի՝ արդյոք այդ ցուցակները աշխատեցի՞ն, թե՞ ոչ: Եկեք պատրանքներով չտառապենք, սա բավականին լուրջ խնդիր է: Բոլոր կողմերը պետք է գնան կոմպրոմիսի, որ գտնեն լուծում: Ես ունեմ իմ սեփական կարծիքը դրա վերաբերյալ, ես համոզված եմ, որ բոլոր հայերը պետք է քննարկեն խնդիրը: Իշխող ուժերը փորձում են «Ընտրական օրենսգիրքը» հարմարեցնել իրենց քաղաքական նպատակներին, նույնիսկ ամենաժողովրդավարական երկրներում սա բնական բնազդ է: Օգտագործում են տարրեր, որ իշխող կուսակցությունը օգտվի, իր շահերին ծառայի»: Հետո Պյոտր Սվիտալսկին հորդորեց իշխանություններին. «Բարելավե՛ք «Ընտրական օրենսգիրքը», ընտրությունները ցույց տվեցին, որ բարելավման տեղ կա: Բայց արեք դա փոխըմբռնման ոգով: Երկրորդ ուղերձը վերաբերում Է հաստատություններին: ՀՀ-ում տեսանք, որ կարեւոր է հաստատությունների արժանահավատությունը: Հայերի համար ինչն է կարեւոր՝ երեք բան՝ ԿԸՀ-ն, որը ոչ միայն արդյունավետ է, այստեղ հանրորեն ուզում եմ իմ մեծագույն գնահատականը ասել՝ ԿԸՀ-ի արդյունավետ աշխատանքի հետ կապված, բայց խնդիրը միայն արդյունավետությունը չէ, այլ՝ արժանահավատությունը:

Այսինքն՝ ԵՄ դեսպանը հավաքվածներին, այդ թվում՝ նաև Տիգրան Մուկուչյանին բաց տեսքստով հայտնեց իր հստակ գնահատականը՝ հորդորեց ԿԸՀ-ի կազմը փոխել ու հասկացրեց, որ մարդիկ չեն վստահում իշխանություններին: Հետևաբար, ինչ հիմք ունեն այդ իշխանություններին վստահել Եվրոպական Միությունում: Ինչո՞ւ է ԵՄ դեսպանը այսչափ հասցեական գնահատականներ հնչեցնում, այն էլ՝ ընտրություններից այսքան ժամանակ անց: Թերևս խնդիրը որքան բարդ է թվում, այնքան էլ հեշտ է: Պատճառը փողն է: Այն փողը, որը ԵՄ-ն այլևս նպատակահարմար չի գտնում հատկացնել ՀՀ իշխանություններին, իսկ այժմ վերջիններիս «կիքսերի» արդյունքում ֆինանսավորումը կրճատելու հոյալկապ ու օբյեկտիվ պատճառ է գտել:

ԿԸՀ արժանահավատության մասին Սվիտալսկու հայտարարությանը Արդարդատության նախարար Դավիթ Հարությունյանը տվեց բավական կոշտ արձագանք՝ «ԿԸՀ կազմը պետք է փոխվի, թե չէ, դա երկրի ներքին խնդիրն է, և այդ հարցը ԱԺ-ն է որոշում: Եթե Սվիտալսկին նման հայտարարությամբ է հանդես եկել, դա փորձ է ներքին քաղաքականության հարցին միջամտելու, ինչը համարում եմ անթույլատրելի՝ անկախ նրանից՝ դա բարի նպատակներով է արվում, թե՝ ոչ»: Արդարադատության նոր նախարարի արձագանքը բավական կոշտ է իր արագության եւ օպերատիվության մեջ: Հարությունյանը, փաստորեն, չի դիմում դիվանագիտական նրբերանգների: Մյուս կողմից, ըստ ամենայնի՝ հենց դրա համար էլ նա վերադարձել է Արդարադատության նախարարի պաշտոնին, որը մինչ այդ զբաղեցնում էր բավական նուրբ, նույնիսկ դիվանագիտությունից ավելի նուրբ Արփինե Հովհաննիսյանը: Նախարարի այսչափ կոշտ և օպերատիվ արձագանքը նաև ռևերանս էր ՌԴ-ի ուղղությամբ. վերջիններիս ցույց տվեցին, որ եվրոպացիներին կարգելեն «քիթը խոթել» ներքաղաքական զարգացումների թոհուբոհի մեջ, իսկ եվրոպացիներին հասկացրին, որ անգամ շրջանակային համաձայնագրի ստորագրության պարագայում՝ որին ռուսներն այդքան մեծ խանդով են վերաբերվում, Եվրոպական միության հետ հարաբերություններում դիստանցիան պահպանվելու է:

Այս լոկալ «փոխհրաձգությունը», սակայն, ամենևին էլ չի նշանակում, որ Սերժ Սարգսյանը պատրաստվում է դառնալ եվրոպացիների «աչքի գրողը» և միանշանակ դեռ քայլեր կձեռնարկի սեփական ստորագրության քաղաքական եւ տնտեսական գինը բարձրացնելու համար:

Ստելլա Խաչատրյան