The Economist. Հունգարիան, Հայաստանը և կացնահար-մարդասպանը

The Economist պարբերականն իր «Հունգարիան, Հայաստանը և կացնահար մարդասպանը» հոդվածում անդրադարձել է հայազգի սպա Գուրգեն Մարգարյանի սպանության համար ցմահ բանտարկության դատապարտված Ռամիլ Սաֆարովին ներում շնորհելու արդյունքում Հայաստանի, Ադրբեջանի և Հունգարիայի միջև առաջացած դիվանագիտական սկանդալին։

Այս կապակցությամբ պարբերականը նշում է, որ հունգարական մամուլը հաղորդել է այն մասին, որ Ադրբեջանը Սաֆարովի դատապարտումից ի վեր ճնշում է գործել Հունգարիայի վրա՝ պահանջելով ազատ արձակել նրան։

Հունգարական իշխանությունների կողմից Սաֆարովի ազատ արձակման դրդապատճառի հիմնական վարկածն այն է, որ Ադրբեջանը խոսք է տվել Հունգարիայից պետական պարտատոմսեր գնել՝ Սաֆարովին ազատ արձակելու փոխարեն։

Հունգարիան ֆինանսական միջոցների կարիք ունի։ Այն երկարաժամկետ և մինչ օրս անարդյունք բանակցություններ է վարել Միջազգային արժութային հիմնադրամի և Եվրամիության հետ՝ պահուստային վարկ (stand by kredit) ստանալու նպատակով։ Բացի այդ՝ հունգարական կառավարությունը ձգտում է այլ ներդրումներ ապահովել Ասիայից և Մերձավոր Արևելքից։ Նշենք, որ հունիս ամսին Հունգարիայի վարչապետ Օրբանը այցելել էր Ադրբեջան։

Առաջին հայացքից, դիվանագիտական ճգնաժամը զարմացնում է։ Հունգարացի դիվանագետները սովորաբար հեռատես են, ճկուն և լավ տեղեկացված։ Լիբիական ճգնաժամի ժամանակ, երբ բոլոր դիվանագիտական ներկայացուցչությունները փակվում էին, Հունգարիայի դեսպանությունը դեռևս աշխատում էր։ Յոթամսյա կոնֆլիկտի ընթացքում Բուդապեշտը հանդես էր գալիս որպես 50 բացակա կառավարությունների ներկայացուցիչ:

Հավանաբար Սաֆարովի գործի նման ընթացքը ոգեշնչվել էր վարչապես Վիկտոր Օրբանի և արտաքին տնտեսական հարաբերությունների նախարար Պետեր Սժիզատոյի, ոչ թե արտաքին գործերի նախարարության կողմից։

Հիշեցնենք, որ 2004թ. Հունգարիայի մայրաքաղաք Բուդապեշտում ՆԱՏՕ-ի դասընթացների ադրբեջանցի մասնակից Ռամիլ Սաֆարովը կացնով սպանել էր հայ սպա Գուրգեն Մարգարյանին, ինչից հետո՝ 2006թ. ապրիլին դատապարտվել ցմահ ազատազրկման: Օրերս մարդասպանն արտահանձնվել է Ադրբեջան, որտեղ նախագահ Իլհամ Ալիևը նրան ներում է շնորհել: «Հերոսը» ստացել է նաև բնակարան, մայորի կոչում և 8 տարվա կուտակված աշխատավարձը: Այս դեպքից մարդկությունը կարող է միայն ապշել։