Գիտնականները զրկել են քաղցկեղի բջիջներին բուժմանը հարմարվելու ունակությունից

Ցելեկոքսիբ հակաբորբոքային դեղամիջոցը կարող է կրկնապատկել քիմիաթերապիայի արդյունավետությունը՝ նվազեցնելով քաղցկեղի բջիջների դիմադրողականությունը բուժման նկատմամբ: Այս եզրակացությանն են հանգել Հյուսիսարևմտյան համալսարանի (ԱՄՆ) գիտնականները: Արդյունքները հրապարակվել են «Գիտությունների ազգային ակադեմիայի նյութեր» (PNAS) ամսագրում:

Գիտնականները բացատրել են, որ նոր բուժման մեթոդի նպատակը ուռուցքի վրա ավելի ագրեսիվ հարձակումը չէ, այլ քաղցկեղի բջիջներին զրկելը հարմարվելու և բուժման նկատմամբ դիմադրողականություն զարգացնելու ունակությունից:

«Քաղցկեղի բջիջները գոյատևման վարպետներ են», - բացատրում է ուսումնասիրության ղեկավար Վադիմ Բեքմանը: «Նրանք պարզապես չեն գոյատևում քիմիաթերապիայի կամ ճառագայթման ժամանակ. նրանք սովորում են դիմադրել: Մենք ուզում ենք զրկել նրանց այս հմտությունից»:

Այս «ճկունության» բանալին բջջային հիշողության հատուկ մեխանիզմի մեջ է՝ քրոմատինի կառուցվածքում, այն կառուցվածքում, որում փաթեթավորված է ԴՆԹ-ն: Քաղցկեղի բջիջներում այս մեխանիզմը խաթարվում է. ԴՆԹ-ի փաթեթավորումը դառնում է «ազատ», թույլ տալով բջջին ավելի արագ անցնել գեների միջև՝ հարմարվելով արտաքին ազդեցություններին: Սա թույլ է տալիս ուռուցքներին արագ մուտացիայի ենթարկվել և «հիշել», թե ինչպես խուսափել դեղերից:

Գիտնականները ստեղծել են համակարգչային մոդել, որը կարող է կանխատեսել բջջի դիմադրությունը՝ հիմնվելով դրա քրոմատինային կառուցվածքի վրա: Այնուհետև նրանք փորձարկել են հարյուրավոր հայտնի դեղամիջոցներ և գտել են մեկը, որն ունի ցանկալի ազդեցություն՝ ցելեկոքսիբ, հակաբորբոքային դեղամիջոց, որն օգտագործվում է արթրիտի համար:

Փորձերը ցույց են տվել, որ քիմիաթերապիայի և ցելեկոքսիբի համադրությունը լաբորատոր պայմաններում գրեթե ամբողջությամբ ոչնչացրել է քաղցկեղի բջիջները, իսկ ձվարանների ուռուցք ունեցող մկների մոտ՝ կիսով չափ դանդաղեցրել է ուռուցքի աճը: Եթե այս արդյունքները հաստատվեն կլինիկական փորձարկումներում, դա կհարթի ճանապարհը քիմիաթերապիայի ավելի ցածր դեղաչափերի համար՝ առանց արդյունավետությունը կորցնելու, ինչը կհանգեցնի ավելի քիչ կողմնակի ազդեցությունների և հիվանդների կյանքի որակի բարելավման:

Բեքմանի խոսքով՝ բջջային հիշողության կառավարումը կարող է նաև կարևոր լինել տարիքային հիվանդությունների, ինչպիսիք են Ալցհայմերի, Պարկինսոնի կամ սրտի անբավարարության, բուժման համար, երբ բջիջները «մոռանում» են, թե ինչպես կատարել իրենց գործառույթները:

Թարգմանությունը՝ Lurer.com-ի