Փորձագետը բացատրել է ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև հրադադարի տապալման պատճառները

ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև հրադադարի մասին համաձայնությունը ի սկզբանե չուներ ամուր հիմք և չէր լուծում հակամարտության հիմնական պատճառները։ Այդ կարծիքն է հայտնել Բարձրագույն տնտեսագիտական դպրոցի (НИУ ВШЭ) ավագ դասախոս, Ռուսաստանի ԳԱ Արևելագիտության ինստիտուտի գիտաշխատող Գրիգորի Լուկյանովը՝ «Lenta.ru»-ին տված հարցազրույցում։

Նրա խոսքով՝ համաձայնությունը գործում էր միայն կողմերի քաղաքական կամքի շնորհիվ և չէր ներառում հրադադարի պահպանման վերահսկողության կամ փոխադարձ երաշխիքների որևէ ինստիտուցիոնալ մեխանիզմ։

«Հակամարտության պատճառները չէին վերացվել, իսկ հակասությունների լուծման համար ամուր հիմք չէր ստեղծվել։ Վերջին օրերի իրադարձությունները ցույց տվեցին, որ իրավիճակը շատ արագ կարող է վերադառնալ նախկին վիճակին», — նշել է Լուկյանովը։

Փորձագետի գնահատմամբ՝ լարվածության նոր փուլի կարևոր գործոններից մեկն այն է, որ Իրանի քաղաքական ղեկավարությունը ներկայում գտնվում է Իրաքում։ Նա հիշեցրել է, որ նախկինում ԱՄՆ-ն և Իսրայելը ցուցադրել են բարձր մակարդակի պաշտոնյաների նկատմամբ հարվածներ հասցնելու պատրաստակամություն։

Լուկյանովը նաև նշել է, որ իրավիճակը կրկին անհանգստություն է առաջացրել նավթի համաշխարհային շուկայում։ Նրա խոսքով՝ արդեն գրանցվել են հարձակումներ նավթատար նավերի վրա, իսկ Իրանը հայտարարել է, որ կարող է փակել Հորմուզի նեղուցը, ինչը կարող է լուրջ հետևանքներ ունենալ համաշխարհային տնտեսության համար։ Փորձագետը հավելել է, որ եթե ռազմական գործողություններն ընդլայնվեն և թիրախ դառնա նաև Իրանի քաղաքական ղեկավարությունը, ապա դա կարող է ամբողջությամբ փակել միջնաժամկետ և երկարաժամկետ քաղաքական կարգավորման հնարավորությունը։

Ավելի վաղ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել էր, որ Վաշինգտոնի և Թեհրանի միջև հրադադարի ռեժիմն այլևս ուժի մեջ չէ և ընդգծել, որ այլևս նպատակահարմար չի համարում շարունակել բանակցությունները Իրանի հետ։