Մի շարք փոփոխություններ՝ ԶՈՒ կարիքների համար գնումների գործընթացում. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Պաշտպանության նախարարությունն առաջարկում է լրացումներ և փոփոխություններ կատարել կառավարության 2022 թ. հունիսի 23-ի N 951-Ն որոշման մեջ։ Նախագծի ընդունումը պայմանավորված է Պաշտպանության նախարարության՝ Զինված ուժերի կարիքների համար սպառազինության և ռազմական տեխնիկայի (ՍՌՏ), ինչպես նաև՝ առանձին դեպքերում ոչ ռազմական նշանակության ապրանքների գնումների գործընթացը և դրա հետ կապված առանձնահատկությունները հստակեցնելու անհրաժեշտությամբ:

Մինչև կառավարության 2022 թ. հունիսի 23-ի N 951-Ն որոշման ընդունումը, ՊՆ-ն ՍՌՏ գնումներն իրականացնում էր մեծամասամբ ՀՀ և ՌԴ միջև 2013 թ. հունիսի 25-ին կնքված «Ռազմատեխնիկական համագործակցության զարգացման մասին» պայմանագրի շրջանակներում, հետևյալ պայմաններով՝ առկա է ՌԴ ռազմատեխնիկական համագործակցության դաշնային ծառայության ամրագրումը, և գնումը կատարվում է ՌԴ ներքին գներով։ Գնումներն իրականացվում էին առևտրային միջնորդների և արտադրողների միջոցով, որոնց պարագայում գործընկերոջ ընտրության, գնագոյացման, ինչպես նաև դրանց հետ կապված կոռուպցիոն ռիսկերը համեմատաբար բարձր էին և նվազ կառավարելի: Գնագոյացումը ռիսկային էր, քանի որ գները ձևավորվում էին ՊՆ/ԳՇ-մատակարար բանակցությունների արդյունքում:

Այս ռիսկերի նվազեցման և այդ նպատակով ՍՌՏ գնումների կատարման համար որոշակի ընթացակարգեր նախատեսելու, դրանց հիմնավորվածությունը և նպատակայնությունն ապահովելու, գործընթացին մասնակցող ստորաբաժանումների և այլ մասնակիցների գործողությունները հստակեցնելու նպատակով կառավարության N 951-Ն որոշմամբ հաստատվեցին ՊՆ համակարգում ՍՌՏ գնումների կատարման ընթացակարգերի առանձնահատկությունները: Արդյունքում ՌԴ-ից բացի, բարեկամ երկրների հետ նախաձեռնվեցին ՍՌՏ ձեռքբերման գործընթացներ, ինչը առաջ բերեց նոր իրողություններ և դրանց իրավական կարգավորման առանձնահատկություններ։

2026 թ. հունվարի 1-ի դրությամբ կառավարության 17 որոշումներով նախատեսվել է թույլատրել պաշտպանության նախարարությանը՝ իրականացնել սպառազինության գծով գնումներ (կամ տրամադրել կանխավճարներ)՝ չկիրառելով կառավարության N 951-Ն և N 526-Ն որոշումների պահանջները: N526-Ն որոշմամբ հաստատված կարգով նախատեսվում են պայմանագրերում ներառել որոշ պարտադիր դրույթներ, ստորագրել հանձնման-ընդունման արձանագրություն օրենսդրությամբ նախատեսված ձևաչափով և այլն, որոնք տվյալ դեպքում կիրառելի չեն, քանի որ ընկերություններն առաջարկում են կնքել իրենց կողմից մշակված ձևաչափին համապատասխան պայմանագրեր:

Յուրաքանչյուր դեպքում կառավարության որոշմամբ բացառություններ չսահմանելու համար առաջարկվում է կառավարության N 951-Ն որոշման հավելվածի 7-րդ կետը լրացնել նոր ենթակետերով՝ նախատեսելով, որ, եթե առկա չէ միջազգային պայմանագիր և նախատեսվում է ձեռք բերել ոչ ռազմական նշանակության ապրանք, որը կիրառվելու է ռազմական տեխնիկայի, սպառազինության, ռազմամթերքի և ռազմատեխնիկական միջոցների ապահովման նպատակով, սակայն շուկայում նման ապրանքի մատակարար ընկերության վերաբերյալ տեղեկատվություն առկա չէ և ստացվել է «Рособоронэкспорт» կա՛մ «Национальная авиационно-сервисная компания» բաժնետիրական ընկերությունների կամ տվյալ ապրանքն արտադրող ընկերության առևտրային առաջարկ, կա՛մ ՍՌՏ ձեռքբերումը պետք է իրականացվի ոչ ռեզիդենտ ընկերությունից, ինչպես նաև եթե նախատեսվում է Հայաստանի տարածքից դուրս ձեռքբերված ապրանքները մեր երկիր տեղափոխելու ծառայությունների ձեռքբերում կոնկրետ ընկերությունից, ապա հարցը ներկայացվում է ՀՀ Անվտանգության խորհրդի քննարկմանը և վերջինիս համաձայնությունը ստանալու դեպքում պաշտպանության նախարարությունը պայմանագիր է կնքում կոնկրետ ընկերության հետ՝ անհրաժեշտության դեպքում պայմանագրով նախատեսելով կանխավճարի տրամադրում առանց բանկային երաշխիքի ներկայացման, ինչպես նաև առանց կառավարության N 951-Ն որոշմամբ նախատեսված ընթացակարգերի պահպանման։

Առաջարկվում են այլ լրացումներ և փոփոխություններ ևս։