Իրանը հայտնում է Հորմուզի նեղուցում երկու նավթատարի հրդեհի մասին Հայաստանի 3 ծանրորդ կմասնակցի օլիմպիական վարկանիշային մրցաշարին ԱՄՆ-ն ու երեք դաշնակիցներ պահանջում են վերսկսել միջուկային ստուգումներն Իրանում Երբ ամբողջ Հայաստանը մի թիմ էր․ Նիկիտա Սիմոնյանն ու «Արարատ-73»-ը Նոյեմբերի 21-24-ը Վաղարշապատի կամրջի հարակից ճանապարհահատվածը փակ կլինի երթևեկության համար Թրամփն Իրանի դեմ նոր հարվածների հարցին կանդրադառնա հունվարի 1-ից հետո Վանաձորում բեռնատարը 15-ից ավելի ավտոմեքենա է ջարդել. կա 5 տուժած Մայր Աթոռում տեղի ունեցավ շքանշանների հանձնման արարողություն Տոկիոն և Լիման պայմանավորվել են ամրապնդել պղնձի մատակարարումները Նախագահի հրամանագրով ԴԵՍՊԱՆՆԵՐ ԵՆ ՆՇԱՆԱԿՎԵԼ. Եվրոպան եռում է․ սահմաններ, զորակոչ ու բողոքներ Աֆրիկյան երկրներն Անթալիայում պահանջում են կատարել կլիմայական ֆինանսավորման խոստումները Փաշինյանը ցավակցություն է հայտնել Թբիլիսիում պայթյունի հետևանքով զոհվածների հարազատներին 

Արցախից մինչև Երևան. Ադրբեջանի էքսպանսիայի հաջորդ փուլը

Քաղաքական

Քաղաքագետ Սուրեն Սուրենյանցի ֆեյսբուքյան գրառումը․ «Մինչ Հայաստանում ամենաբարձր մակարդակով պատերազմ է հայտարարված Արցախին ու նրա հետ կապված պատմական հիշողությանը, Բաքվում պետական մակարդակով խրախուսվում է մի ծրագիր, որի նպատակը Հայաստանի Հանրապետության ոչնչացումն է:

«Ո՛չ Արևմտյան Ադրբեջանին» շարժումը ներկայացնում է համապարփակ վերլուծություն:

«ԱՐԵՎՄՏՅԱՆ ԱԴՐԲԵՋԱՆ» — ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ԱՆՇԼՅՈՒՍԻ ԾՐԱԳԻՐ

Փաստաթղթեր, փաստեր, նիստերի արձանագրություններ և ներգրավված անձանց ցուցակներ․ մենք բացահայտում ենք XXI դարի ամենացինիկ տարածքային նախագծերից մեկի մեխանիզմը։ Մինչ աշխարհը կարծում է, թե հայ-ադրբեջանական հակամարտությունն ավարտված է, Բաքուն գործարկել է ծրագիր, որի նպատակը Հայաստանի Հանրապետության վերացումն է՝ որպես պետություն։ Եվ սա հռետորաբանություն չէ:

ՀԱՅՐԵՐԻ «ԿՏԱԿՆԵՐԸ» ԵՎ ՀԱՏՈՒԿ ԾԱՌԱՅՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՄԵԹՈԴՆԵՐԸ

2025 թվականի գարնանը Բաքվի կենտրոնում գտնվող Գյուլյարա Գադիրբեկովայի փողոցը վերանվանվեց Միրզա Քադիր Իրևանիի անունով՝ «Արևմտյան Ադրբեջանի համայնքի» (Western Azerbaijan Community, WAC) նախաձեռնությամբ։

Պաշտոնական հայտարարության մեջ նշվում էր. «Հատուկ խորհրդանշական նշանակություն ունի այն փողոցը, որտեղ գտնվում է Արևմտյան Ադրբեջանի համայնքը, անվանակոչելը այնպիսի նկարչի անունով, որը ապրել և ստեղծագործել է Իրևանում՝ Արևմտյան Ադրբեջանի և ադրբեջանական ժողովրդի կարևոր մշակութային կենտրոններից մեկում»։

Այս ձևակերպմամբ Երևանը և ամբողջ Հայաստանի տարածքը ներկայացվում են որպես «ադրբեջանական պատմական հողեր»։ Այդ նարատիվը համակարգված կերպով տարածվում է միջազգային հարթակներում։

Շենքի ներսում ցուցադրվում են Հեյդար Ալիևի 1998 թվականի ելույթները, որտեղ նա հայտարարում էր, որ ներկայիս Հայաստանի տարածքում ապրել են ադրբեջանցիներ։ Այդ ժամանակ սա ընկալվեց որպես քարոզչական հռետորաբանություն, սակայն հետագայում վերածվեց ռազմավարության հիմքի։

Հեյդար Ալիևը, ով երկար տարիներ աշխատել էր խորհրդային անվտանգության համակարգում և ղեկավարել էր Ադրբեջանի ԽՍՀ ՊԱԿ-ը, դեռ 1990-ականներին պատմաբաններին հանձնարարել էր հավաքել «ապացույցներ»՝ հիմնավորելու, թե հայերը «եկվոր» են։

2023 թվականից այս գաղափարները արդեն ներմուծվում են կրթական համակարգ. դասագրքերում Հայաստանը ներկայացվում է որպես «Արևմտյան Ադրբեջան»։

⸻

«ՀԱՂԹԱՆԱԿԻ» ԳԼԽԱՎՈՐ ՓՈՒԼԸ

Իլհամ Ալիևն այս գաղափարախոսությունը վերածեց պետական ռազմավարության։

2022 թվականին նա հայտարարեց, որ Ղարաբաղում հաղթանակը միայն առաջին փուլն է, որին պետք է հաջորդեն «վերականգնումը» և «վերադարձը Արևմտյան Ադրբեջան»։

Աղբյուրների համաձայն՝ Ալիևը անձամբ վերահսկում է WAC-ի գործունեությունը։ Նա մասնակցում է միջոցառումներին և դրանով ցույց է տալիս, որ կառույցը պետական քաղաքականության մաս է։

Չնայած, որ WAC-ը ձևականորեն ՀԿ է՝ այն ֆինանսավորվում է պետական աղբյուրներից՝ ներառյալ նախագահական ֆոնդը։ Տարբեր տվյալներով՝ միայն մեկ միջոցառման համար հատկացվել է ավելի քան 100,000 մանաթ։

⸻

ԿԱՌՈՒՅՑԻ ՁԵՎԱՎՈՐՈՒՄԸ

2022 թվականի օգոստոսի 3-ին պաշտոնապես ստեղծվեց «Արևմտյան Ադրբեջանի համայնքը»։

2023 թվականի հունվարի 26-ին ընդունվեց «Վերադարձի հայեցակարգը», որտեղ Հայաստանը ներկայացվում է որպես «ադրբեջանցիների բնակության տարածք»։ Փաստաթղթում նշվում է նաև միջազգային առաքելության, այդ թվում՝ ուժային բաղադրիչի անհրաժեշտությունը։

ՕՊԵՐԱՑԻԱ «ՄԱԿ»

2023 թվականի փետրվարի 22-ին այս հայեցակարգը ներկայացվեց ՄԱԿ-ում և դարձավ պաշտոնական շրջանառության փաստաթուղթ։

Դրանով «Արևմտյան Ադրբեջան» եզրույթը մտավ միջազգային դիվանագիտական լեզու։

2024 թվականին Ադրբեջանի ԱԳ նախարար Ջեյհուն Բայրամովը ՄԱԿ-ում հայտարարեց «300 հազար ադրբեջանցիների վերադարձի իրավունքի» մասին։

⸻

ՄՇԱԿՈՒԹԱՅԻՆ ՃԱԿԱՏ

WAC-ը ակտիվորեն դիմում է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ին՝ պնդելով, թե Հայաստանում ոչնչացվում է «ադրբեջանական ժառանգությունը»։

Փորձագետների գնահատմամբ՝ այս մեխանիզմը կարող է օգտագործվել միջազգային միջամտության հիմքեր ստեղծելու համար։

⸻

«ԱՐԵՎՄՏՅԱՆ ԱԴՐԲԵՋԱՆԻ» ԴԵՄՔԵՐԸ

Այս նախագծի իրականացման մեջ ներգրավված են մի շարք առանցքային գործիչներ․

Ազիզ Ալաքբարլի — համայնքի նախագահ, պատգամավոր։ Համարվում է ծրագրի հիմնական համակարգողներից մեկը և ունի կապեր տարածաշրջանային երկրների հետ։

Հիքմեթ Բաբաօղլու — փոխնախագահ, աշխատում է եվրոպական ուղղությամբ՝ փորձելով նախագիծը ներկայացնել որպես «մարդու իրավունքների հարց»։

Միսիր Մարդանով — խորհրդի նախագահ, նախկին նախարար։ Իր կենսագրության մեջ նշում է ծննդավայր՝ «Արևմտյան Ադրբեջան», ինչը վկայում է այս ծրագրի պետական հովանավորության մասին:

Էլխան Հուսեյնով — գիտական ուղղության պատասխանատու, ձևավորում է գաղափարախոսության «ակադեմիական հիմքը»։

Ջաբի Բահրամով — պատմաբան, հանդես է գալիս առավել կոշտ հայտարարություններով՝ կասկածի տակ դնելով Հայաստանի պետականության իրավաչափությունը։

Ռամիզ Մեհտիև — նախկին բարձրաստիճան պաշտոնյա, ըստ տվյալների՝ ներգրավված է ծրագրի փակ հատվածներում, ներառյալ սեփականության պահանջների ձևավորումը։

Նազիմ Մուստաֆա — պատմաբան, զբաղվում է պատմական նարատիվների ձևավորմամբ։

Նախագծի միջազգային աջակցությունը ապահովում են նաև տարբեր երկրների ներկայացուցիչներ՝ քաղաքական, ակադեմիական և հասարակական ոլորտներից։

⸻

ՄԵԴԻԱ ՄԵՔԵՆԱՆ

Ադրբեջանում ստեղծվել է ամբողջական մեդիա համակարգ՝

• «Qərbi Azərbaycan TV» հեռուստաալիք

• Պետական հեռուստատեսությամբ սերիալներ

• Փաստագրական ֆիլմեր, որոնք ներկայացնում են Հայաստանը որպես «Արևմտյան Ադրբեջան»

Այս արտադրանքները տարածվում են նաև միջազգային հարթակներում։

⸻

ԿՐԹԱԿԱՆ ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ

2023 թվականից ադրբեջանական դասագրքերում Հայաստանը ներկայացվում է որպես «Արևմտյան Ադրբեջան»։

Դասագրքերում նշվում է, որ Հայաստանը ստեղծվել է «ադրբեջանական հողերի վրա», իսկ պատմությունը ներկայացվում է համապատասխան ձևով։

Քարտեզները վերաձևակերպվել են, և «Հայաստան» բաժինը հաճախ փոխարինվում է «Արևմտյան Ադրբեջան» ձևակերպմամբ։

⸻

Մենք ուսումնասիրել ենք բազմաթիվ փաստաթղթեր, կապեր և գործընթացներ։

Եզրակացությունը հստակ է․

«Արևմտյան Ադրբեջան» հասկացությունը այլևս պարզապես հռետորաբանություն չէ։ Դա բազմաշերտ քաղաքական, տեղեկատվական և դիվանագիտական ռազմավարություն է։

Սկզբում փոխվում են անվանումները։

Այնուհետև՝ պատմությունը։

Եվ վերջում՝ կարող են փոխվել սահմանները։

Հարցը մնում է բաց՝ արդյո՞ք Հայաստանում կձևավորվի այնպիսի իշխանություն, որը կդիմակայի Բաքվի ագրեսիվ նկրտումներին, արդյո՞ք միջազգային հանրությունը կարձագանքի ժամանակին, թե գործընթացները կմտնեն անդառնալի փուլ։

Հետևե՛ք Euromedia24-ին
Youtube-ում`
Իրանը հայտնում է Հորմուզի նեղուցում երկու նավթատարի հրդեհի մասինՀայաստանի 3 ծանրորդ կմասնակցի օլիմպիական վարկանիշային մրցաշարինԶելենսկին ամերիկյան ռազմաբազաներ է ցանկանում Ուկրաինայում՝ որպես անվտանգության երաշխիքԱՄՆ-ն ու երեք դաշնակիցներ պահանջում են վերսկսել միջուկային ստուգումներն ԻրանումԵրբ ամբողջ Հայաստանը մի թիմ էր․ Նիկիտա Սիմոնյանն ու «Արարատ-73»-ըՆոյեմբերի 21-24-ը Վաղարշապատի կամրջի հարակից ճանապարհահատվածը փակ կլինի երթևեկության համար Թրամփն Իրանի դեմ նոր հարվածների հարցին կանդրադառնա հունվարի 1-ից հետոՎանաձորում բեռնատարը 15-ից ավելի ավտոմեքենա է ջարդել. կա 5 տուժածՄայր Աթոռում տեղի ունեցավ շքանշանների հանձնման արարողությունՏոկիոն և Լիման պայմանավորվել են ամրապնդել պղնձի մատակարարումներըՆախագահի հրամանագրով ԴԵՍՊԱՆՆԵՐ ԵՆ ՆՇԱՆԱԿՎԵԼ. Եվրոպան եռում է․ սահմաններ, զորակոչ ու բողոքներԱֆրիկյան երկրներն Անթալիայում պահանջում են կատարել կլիմայական ֆինանսավորման խոստումներըՓաշինյանը ցավակցություն է հայտնել Թբիլիսիում պայթյունի հետևանքով զոհվածների հարազատներինՀռոմի կենտրոնում տասնյակ հազարավոր մարդիկ ցույցի են դուրս եկելՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի նախագահը ռոհինջաների ճամբարում պահանջել է անվտանգ վերադարձՀայաստանում անցկացվել է ԵԱՏՄ անդամ պետությունների մաքսային ծառայությունների միավորված կոլեգիայի 56-րդ նիստը․ՊԵԿԴեպարդիեն մեղադրվում է խմբակային բռնաբարության մեջԹուրքական հետազոտական նավը Կարաչիում է․ հորատումը նախատեսվում է 2027-ինՄոսկվան մեղադրում է Սանդուին իշխանությունը երկարաձգելու մտադրության մեջՄհեր Գրիգորյանն ու Չեխիայի դեսպանն անդրադարձել են երկկողմ տնտեսական համագործակցությանըՓաշինյանի վերջնագիրը, «Ադրբեջան»՝ արցախցիների անձնագրերում․ Բաքվի նոր պահանջըԱՄՆ արդարադատության նախարարությունը հետ է կանգնում Ալյասկայի ընտրությունների դեմ հայցիցՄասիս քաղաքում «Dodge»-ը վրաերթի է ենթարկել 2 հետիոտնի, ապա բախվել կայանված «Opel»-ին Հայաստանում կստեղծվի մարզական մրցումների մեքենայությունների դեմ պայքարի ազգային հարթակԱսիական բորսաների անկումը խորացել է․ Թայվանի շուկան մեկ օրում կորցրել է 6,2 տոկոս Կդատապարտե՞ք Փաշինյանի պահվածքը լրագրողի հետ․ սկսեք հենց սրանից. ՎարդեւանյանՉինաստանն ու Ինդոնեզիան բանակցություններ են սկսում․ բիզնեսը համաձայնեցրել է 35 գործարքՁեզ մի՛ պատառոտեք, Փաշինյանի հետնորդը չեք դառնալու․ Աննա Գրիգորյանը՝ ՌուբինյանինՀՀ ԱԳՄԱՆ-ը ցավակցություն է հայտնել Թբիլիսիում տեղի ունեցած պայթյունի կապակցությամբԻրաքի ուժերը մտել են իրանամետ «Քաթաիբ Հեզբոլլահի» հենակետՎահան Հունանյանը նշանակվել է Լեհաստանում ՀՀ դեսպան«Եվրոպան ինքն իրեն է վնասում»․ Զախարովայի կոշտ հայտարարությունը գազային ճգնաժամի մասինԹմրանյութի իրացումների շղթա են բացահայտելԼոնդոնն ու Բրյուսելը երեք հարցով համաձայնել են․ ուսման վարձը դեռ բաց էԱրդեն զիջել եք այն ամենը, ինչ կար, այլևս թույլ չենք տա․ խաղաղություն՝ առանց զիջումներիԶախարովան լրագրողների անվտանգության վերաբերյալ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի զեկույցը կեղծ է անվանելՎանաձորում բեռնատարը 15-ից ավելի մեքենաներ է ջարդել, բախվել ծառերին. 5 վիրավորներից 2-ն անչափահաս ենՎարշավան հայտնում է ռուսական երեք օդային օբյեկտի ներխուժման մասին Դուք խոչընդոտում եք խաղաղությանը՝ ՀՀ-ն այլ պետության կազմ մտցնելու համար․ թույլ չենք տա. ՌուբինյանԶախարովա․ Եվրոպացիները պատրաստ չեն Ուկրաինայի հարցով բանակցությունների լիարժեք մասնակցությանըԼևոն Տեր-Պետրոսյանի ուղերձից հետո Նիկոլ Փաշինյանը քննադատական գրառում է հրապարակելՄիլիոնավոր եվրոներ՝ թռիչքների համար․ Եվրախորհրդարանում քննարկում են գործուղումների ծախսերըԶելենսկին առաջարկել է պատերազմից հետո Ուկրաինայում ամերիկյան և եվրոպական զորքեր տեղակայելՇվեդիան փակում է դռները ռուսաստանցի մարզիկների առաջ․ վիզաներ չեն տրամադրվիԳուրգեն Արսենյանը հետ է կանչվել ՌԴ-ում Հայաստանի արտակարգ եւ լիազոր դեսպանի պաշտոնիցՖրանսիայում խուզարկել են «Ազգային միավորում» կուսակցության կենտրոնակայանը․ ի՞նչ է քննվումԱղմուկ ԱՄՆ Կոնգրեսում․ հանրապետականները զանգվածաբար բացակայում են նիստերից Ձեզ գերի վերցնելու դեպքում արագ կվերադարձնեն, ոչ թե կխոշտանգեն՝ մեր հայրենակիցների նման. ՂահրամանյանԱՄՆ-ն փորձում է Իրանի դեմ կրկնել իրաքյան սցենարը․ Թեհրանի կոշտ արձագանքը«Ուկրաինան Մերցի համար ավելի կարևոր է, քան Գերմանիան»․ կոշտ քննադատություն Բունդեսթագից
Ամենադիտված