Աշխատանքային այցով Հայաստանում է Ուկրաինայի պետական մաքսային ծառայության պատվիրակությունը

Վերջին տարիներին ԱՊՀ շրջանակներում էականորեն բարձրացել է ՀՀ ԿԱ պետական եկամուտների կոմիտեի եւ Ուկրաինայի պետական մաքսային ծառայության միջև համագործակցության արդյունավետությունը: Արդյունքում 2011 թվականին ՊԵԿ նախագահ Գագիկ Խաչատրյանի՝ Ուկրաինա կատարած այցի ժամանակ ՀՀ ԿԱ պետական եկամուտների կոմիտեի և Ուկրաինայի պետական մաքսային ծառայության միջև ստորագրվել է 2012 թվականին համատեղ ծրագրով իրականացման ենթակա միջոցառումների ծրագիր: Ծրագրով նախատեսվում է երկու երկրների մաքսային ծառայությունների միջև համագործակցություն՝ մաքսային ծառայողների վերապատրաստման, տեղեկությունների փոխանակման, մաքսանենգության դեմ պայքարի, կինոլոգիական ծառայությունների փոխգործակցության ակտիվացման եւ մաքսային փորձի փոխանակման ուղղությամբ: Այս մասին ասված է ՀՀ ՊԵԿ պաշտոնական կայքում զետեղված հաղորդագրության մեջ։

2012թ. ընթացքում այս ծրագրի իրագործման նպատակով Հայաստանում եւ Ուկրաինայում արդեն իսկ մի շարք երկկողմանի հանդիպումներ են տեղի ունեցել: Աշխատանքային այցով Հայաստանում է Ուկրաինայի պետական մաքսային ծառայության նախագահ Իգոր Կալետնիկի գլխավորած պատվիրակությունը: Այցի նպատակն է՝ քննարկել Հայաստանի պետական եկամուտների կոմիտեի և Ուկրաինայի պետական մաքսային ծառայության միջև փորձի փոխանակմանը և երկկողմ համագործակցությանը վերաբերող մի շարք հարցեր:

Պետական եկամուտների կոմիտեում Գագիկ Խաչատրյանը և Իգոր Կալետնիկը ստորագրել են 2012 թվականի համատեղ միջոցառումների հուշագիր: Լրագրողների հետ ճեպազրույցի ժամանակ ՊԵԿ նախագահը տեղեկացրել է, որ վերջին շրջանում կոմիտեն շուրջ 30 երկրների հետ համագործակցության համաձայնագիր ունի և դրանք իրականացնելու ուղղությամբ հետևողական աշխատանք է տարվում: «Ուկրաինայի մեր գործընկերների հետ պայմանավորվածություն է ձեռք բերվել նախևառաջ մաքսային գործընթացների պարզեցման ուղղությամբ: Մենք հասել ենք այն մակարդակին, որ Ուկրաինայից ներկրվող և Հայաստանից Ուկրաինա արտահանվող ապրանքները հնարավորինս կարճ ժամանակահատվածում հատեն սահմանը, հնարավորինս կրճատվեն այն ուղիները, որոնք նպաստում են մաքսանենգության, հաշիվ-ապրանքագրերի փոփոխություններին, մաքսային արժեքների նվազեցմանը: Եվ այս ուղղությամբ մենք բավականին լուրջ հաջողությունների ենք հասել»,- ընդգծել է Գագիկ Խաչատրյանը:

Իր հերթին Ուկրաինայի մաքսային ծառայության ղեկավարը նշել է, որ ՀՀ նախագահի հետ հանդիպմանը շատ կարևոր շեշտադրումներ են հնչեցվել՝ ուղղված Հայաստանի և Ուկրաինայի մաքսային ծառայությունների փոխգործակցությանը: «Մեր հայ գործընկերոջ հետ վերջին մեկ տարվա ընթացքում արդեն 4 հանդիպում ենք ունեցել. այսօր էլ, շարունակելով երկխոսությունը, կցանկանայի տեղեկացնել, որ մեր պայմանավորվածությունների շրջանակում, հասել ենք լիարժեք փոխըմբռնման և հույս ենք հայտնում, որ մինչև 2012 թվականի վերջը կյանքի կկոչենք Հայաստանի ՊԵԿ-ի հետ սկսած բոլոր նախագծերը»,- վստահեցրել է Իգոր Կալետնիկը:

Հայ և ուկրաինացի գործընկերները Երևանում ամփոփել են նաև իրականացված աշխատանքները և քննարկել ծրագրով նախատեսված միջոցառումների իրականացման ուղղությամբ կատարման ենթակա գործողությունները: Երկու գերատեսչությունների ղեկավարներն անդրադարձել են նաև առաջիկայում իրականացվելիք՝ Փոթի-Իլյիչևսկ սահմանահատվածով հայկական ապրանքների մաքսազերծման ընթացակարգերի պարզեցման աշխատանաքներին, ինչն իր հերթին կնպաստի երկու երկների առևտրատնտեսական կապերի ամրապնդմանը: Ի դեպ, Հայաստանի և Ուկրաինայի միջև ապրանքաշրջանառության ծավալները վերջին տարիներին շարունակական աճ են արձանագրել, ինչին ավելի կնպաստեն մաքսային ընթացակարգերի պարզեցմանն ուղղված՝ երկու գերատեսչությունների ջանքերը: Այսպես, եթե 2010թ. Ուկրաինայից Հայաստան է ներմուծվել ավելի քան 231 միլիոն 645 հազար դոլարի ապրանք, ապա 2011-ին այն կազմել է շուրջ 232 միլիոն 600 հազար դոլար: Ներմուծվել են հիմնականում շինանյութ, ծխախոտ, պարենային ապրանքներ: Իսկ Հայաստանից արտահանվել են սպիրտային ըմպելիք, ձկնամթերք, պահածո: 2010-ին արտահանումը կազմել է շուրջ 12 միլիոն 270 հազար դոլար, իսկ 2011-ին' ավելի քան 11 միլիոն 120 հազար:

Ուկրաինայի պետական մաքսային ծառայության նախագահի խոսքերով, Փոթի-Իլյիչևսկ սահմանահատվածով հայկական ապրանքների մաքսազերծման ընթացակարգերի պարզեցման ուղղությամբ անհրաժեշտ է աշխատանքները շարունակել տեխնիկական հարթությունում, որպեսզի բեռնափոխադրող սուբյեկտները, մինչ բեռը տեղ հասցնելը, կարողանան փոխանցել տվյլալները. «Սա հնարավորություն կտա արդյունավետ օգտագործել ռիսկերի համակարգը, կանխարգելել և բացահայտել իրավախախտումները, իսկ բարեխիղճ հարկատուն էլ կարող է արագ և հարմարավետ իրականացնել մաքսային ձևակերպումները»:

Կարևորելով տեղեկատվության փոխանակումը՝ ՊԵԿ նախագահը տեղեկացրել է, որ այս հանդիպման ժամանակ քննարկվել է նաև Հայաստանի և Ուկրաինայի միջև հետագայում էլեկտրոնային եղանակով հայտարարագրերի լրացման կարգը, որը թեպետ շատ բարդ խնդիր է, սակայն, ըստ Գագիկ Խաչատրյանի, այդ ուղղությամբ արդեն նախապատրաստական աշխատանքեր են սկսվել:
Ընդհանուր առմամբ, համատեղ գործողությունների ծրագրի շրջանակում, 2012-ին նախատեսվում է մաքսային ոլորտում ներդաշնակեցնել երկկողմանի փոխգործակցության իրավապայմանագրային դաշտը, համատեղ պայքար ծավալել մաքսային իրավախախտումների դեմ, պարզեցնել և համահունչ դարձնել երկու երկրների մաքսային ընթացակարգերը, տեղեկատվական ժամանակակից տեխնոլոգիաները լայնորեն օգտագործել տվյալների փոխանակման բնագավառում, ինչը կբացառի կրկնակի մաքսային ընթացակարգերի կիրառումը: Նախատեսվում է երկու երկրների մաքսային ծառայողների փոխայցելություններ կազմակերպել մաքսակետեր՝ տեղում ծանոթանալու Հայաստանի և Ուկրաինայի մաքսային ընթացակարգերի կիրառման առանձնահատկություններին, դրանց պարզեցման և ներդաշնակեցման ուղղությամբ համապատասխան քայլերի իրականացմանը:

Երևանյան հանդիպմանը քննարկվել է նաև հայ մաքսավորների՝ Ուկրաինայի պետական մաքսային ծառայության ակադեմիայում վերապատրաստման խնդիրը, ինչի շուրջ, ի դեպ, պայմանավորվածությունը ձեռք էր բերվել դեռևս Գագիկ Խաչատրյանի՝ Ուկրաինա կատարած աշխատանքային այցի ընթացքում: Նշենք, որ հայ մաքսավորների վերապատրաստման համար ՈՒկրաինայի մաքսային ակադեմիայում արդեն իսկ առանձնացվել են մասնագիտացված լսարաններ, որոնց ադիականացման ու տեխնիկական վերազինման հարցերը հոգացել է ՊԵԿ-ը: Ի դեպ, Հայաստանի և Ուկրաինայի մաքսային ծառայությունների համագործակցության ընդլայնման գործում ունեցած ներդրումների համար ՊԵԿ նախագահ Գագիկ Խաչատրյանին նույն այցի ընթացքում շնորհվել էր Ուկրաինայի պետական մաքսային ծառայության Ակադեմիայի պատվավոր դոկտորի կոչում:

Իսկ մաքսային իրավախախտումների դեմ պայքարն առավել արդյունավետ կազմակերպելու համար արդեն իսկ սերտ համագործակցում են հայկական և ուկրաինական կինոլոգիական ծառայությունները: Որպես համագործակցության առաջին գործնական քայլ՝ ուկրաինացիները հայ գործընկերներին են նվիրել իրենց լավագույն «խուզարկու» շներից մեկի ձագին, որը ծառայությունն անցնում է Հայաստանի մաքսակետերում:

Հիշեցնենք, որ երկու երկրների մաքսային մարմինների փոխգործակցության հիմքը դրվել է դեռևս 2010թ.-ին՝ Երևանում կնքված հուշագրերով: