«Ծիրանափող» ՀԿ-ն իրականացնում է Շիրակում արևմտահայության մշակույթի պահպանության ծրագիր

ՀՀ նախագահի գործընկեր կազմակերպության՝ Հայաստանի երիտասարդական հիմնադրամի հայտարարած դրամաշնորհային մրցույթի շրջանակներում, «Ծիրանափող» մշակութային-երիտասարդական հասարակական կազմակերպությունը, ՀՀ ԳԱԱ Շիրակի Հայագիտական կենտրոնի հետ համատեղ, իրականացնում է «Շիրակը' որպես ցեղասպանության ենթարկված արևմտահայության մշակույթի հանգրվան» ծրագիրը: Ծրագրի շրջանակներում կազմակերպվել է արշավախումբ՝ մարզի տարբեր համայնքներում արդեն մոռացված ու անհայտ երգերը հավաքելու, դրանք նոտագրելու նպատակով: Ծրագրի նպատակն է նպաստել հայ ազգային ու մշակութային կարևորագույն արժեքների պահպանմանն ու երիտասարդ սերնդի շրջանում դրանց տարածմանը:

Պատմական իրադարձությունների բերումով, 20-րդ դարի սկզբում, Մեծ եղեռնի ահեղ տարիներին, Շիրակը դարձավ ազգային վառ դիմագիծ կրող արևմտահայության մի զգալի հատվածի հանգրվանը, որտեղ հնարավոր եղավ կորստից փրկել և պահպանել հայ մշակույթի՝ազգագրության և բանահյուսության հարուստ ժառանգությունը:

Շիրակի մարզի 20 համայքնում արդեն հավաքագրվել է մոտ 100 երգ՝ տարբեր ժանրերի՝ պանդխտության, օրորոցային, ծիսական, աշուղական պարերգ և այլն: Դրանք բոլորը նոտայագրվել են, իսկ դրանցից 10-ը ընդգրկվել ժողովածուի մեջ:

Ծրագիրը ամփոփելու նպատակով, Գյումրու Արվեստների ակադեմիայի դահլիճում, հուլիսի 3-ին տեղի ունեցավ համերգ Գյումրու ժողգործիքների պետական նվագախմբի մասնակցությամբ: Համերգի ընթացքում ոչ միայն նվագախմբի երգիչները, այլ նաև բանասացներից երկուսը ներկայացրեցին ծրագրի շրջանակներում հավաքագրված երգերը: Համերգը նվիրվեց Ցեղասպանության 100-րդ տարելիցին: Արժեվորելով կատարված անգնահատելի աշխատանքը՝ երաժշտագետ Հասմիկ Հարությունյանը «Արմենպրես»-ի հետ զրույցում փաստեց, որ սա հրաշալիորեն պահպանված տիպական երգային նմուշները կորստից փրկելու հրաշալի ծրագիր է: «Սա յուրահատուկ հարգանքի տուրք է մեր նախնիներին և նրանց ժառանգներին: 1915թ. Ցեղասպանության վերապրածների ժառանգները՝ որպես կորուսյալ հայրենիքի երաժշտական բանահյուսության կրողներ, պահպանում են ժողովրդական երաժշտական ստեղծագործության բազմաժանր նմուշներ: Որպես երաժշտագետի՝ ինձ համար բացահայտում է, որ շատ ժանրեր, որոնք մեր կարծիքով մոռացված էին՝ կան, ավելին՝ դրանց հիման վրա ստեղծվում են նորերը: Մենք պետք է այնպես անեք, որ այդ թելը չկտրվի»,- նշեց Հասմիկ Հարությունյանը՝ կարևորելով այն կարև որ գործը, որ ձեռնարկվել են ծրագրի ղեկավար Ղարիբ Հարությունյանի և ծրագրի մշակութային պատասխանատու Կարեն Մայիլյանի նախաձեռնությամբ:

Արմենուհի Մխոյան