Վիգեն Սարգսյանը չի՞ հավատում

Պաշտպանության նախարար Վիգեն Սարգսյանը հունիսի 28-ին տեղի ունեցած ասուլիսում անդրադարձել է բավականին ուշագրավ թեմաների, որոնք առնչվում են թե՛ Հայաստանի անվտանգության ներկայիս խնդիրներին, թե՛ հեռանկարային զարգացման խնդիրներին:

Վիգեն Սարգսյանը հայտարարել է, որ այս պահին գրեթե բացառվում է Սիրիայում Հայաստանի զինուժի որևէ առաքելության մասին որոշումը: Միաժամանակ, նա ասում է, որ չի բացառվում՝ ստեղծվի դրան բերող իրավիճակ, և Հայաստանը որպես պետություն՝ դիտարկի հարցը: Բնականաբար, հարց է առաջանում, թե ինչպիսին պետք է լինի իրավիճակը, որ Հայաստանը քննարկի հարցը, և այդ իրավիճակը Հայաստանի՞, թե՞ Ռուսաստանի համար ստեղծվելու դեպքում է դառնում հավանական: Այսինքն՝ Հայաստա՞նն է որոշում կայացնողը, թե՞ Ռուսաստանն է, որ չի դնում առայժմ այդպիսի պահանջ, բայց եթե դնի, ապա Հայաստանի իշխանությունը չի կարող հրաժարվել՝ անկախ նրանից, թե որքանով է դա պետք հայկական պետությանը կամ սիրիահայ համայնքին: Պաշտոնական Հայաստանի «լուծումների» պաշարն ամբողջական  չէ, և դրանք շարունակում են մնալ նվազագույն բավարարի մակարդակին, թեև մարտահրավերների աճող տեմպը ռիսկի տակ է դնում անգամ նվազագույն բավարարության հեռանկարը, քանի որ մարտահրավերներն աճում են, իսկ կարճաժամկետ «լուծումների» պաշարը՝ ոչ: Միևնույն ժամանակ, այստեղ գուցե խնդիրն այն է, որ այդ պաշարի ավելացումը գործնականում հնարավոր չէ առանց հեռանկարային լուծումների համակարգված առաջմղման, այսպես ասած՝ ինստիտուցիոնալ բազայի ձևավորման: Վիգեն Սարգսյանը հայտարարել է, որ չի հավատում, թե կարող է լինել լայնամասշտաբ պատերազմ, բայց խոսում է մշտապես պատրաստ լինելու և պաշտպանունակ դառնալու անհրաժեշտության մասին: Դա կարևոր է, որովհետև լայնամասշտաբ պատերազմի խնդիրը հավատալ-չհավատալու տիրույթում չէ: Ավելին՝ Հայաստանի ռազմաքաղաքական ղեկավարությունը գուցե պետք է հավատա դրան, առնվազն ներքուստ, որպեսզի միշտ պատրաստ լինի պատերազմին, և մենք չունենանք այն, ինչ մեկ տարի առաջ՝ ապրիլին:

Վերջերս քաղաքացիական հասարակության մի խումբ ներկայացուցիչներ և հասարակական կազմակերպություններ նամակով դիմեցին Պաշտպանության նախարարությանը և տրամադրեցին հայտնի պաշտոնյաների որդիների ցուցակ՝ պարզելու նրանց ծառայած լինել-չլինելու փաստը: Լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ նախարար Վիգեն Սարգսյանը խոսեց դրա մասին. «48 հոգու ցուցակ էր տրված: Իրավունք չունենք չպատասխանել: Այսօր պատասխանը տվել ենք: 48-ից 26-ը ծառայել են, 2-ը ՀՀ քաղաքացիություն չունեն, մեկը պահեստազորի բժշկական սպա է, որն ակտիվ ծառայություն չի անցել: Վեցը տարկետման իրավունք ունի, իսկ 16-ն ազատված են ծառայությունից»,- մանրամասնեց Վիգեն Սարգսյանը:

Ի՞նչ է հետևում նախարարի պատասխանից: Նախ՝ այն, որ ցուցակում եղածների գրեթե կեսը փաստացի բանակի երես չի տեսել: Եթե այս իրավիճակն ընդարձակենք մինչև երկրի բնակչության ծավալները, ապա հետաքրքիր է, թե ինչպիսին կլիներ նախարարի վերաբերմունքը, եթե զորակոչի տարիքում գտնվողների գրեթե կեսը չներկայանար զինկոմիսարիատ համանման պատճառաբանություններով: Սա ընդամենը 48 հոգու ցուցակ է` ներկա պահի դրությամբ: Իսկ ինչպիսի՞ն կլիներ պատկերը, եթե ցուցակն ավելի ընդարձակ լիներ ու ընդգրկեր անցած տարիների վիճակագրությունը ևս: Սա ընդամենը շատ հայտնի պաշտոնյաների զավակների ցանկն է: Իսկ ի՞նչ կլիներ, եթե ներառվեին նաև մանր ու մեծ չինովնիկները, օլիգարխները, փողատերերը, հոգևոր դասը...

Պաշտպանության նախարարը խոսել է նաև Ազգ-բանակ հայեցակարգից. Վիգեն Սարգսյանը դեռ երկար է ունենալու պարզաբանումներ ներկայացնելու կարիք, քանի դեռ հայեցակարգը գտնվում է հռչակագրի մակարդակում եւ կոնկրետացված չէ սահմանված թիրախների իմաստով: Որովհետեւ, առանց հանրային աջակցության, առանց հանրամատչելի ընկալման եւ դրա շնորհիվ հասարակական թիկունքի ապահովման, ազգ-բանակ հայեցակարգը իրագործելի չէ՝ առաջին հերթին մի պարզ պատճառով. ազգ-բանակ հայեցակարգը չի կարող չշոշափել իշխող «վերնախավի» թե՛ տնտեսա-քաղաքական շահը, թե՛ նաեւ արժեհամակարգն ու «ադաթները»: Ընդ որում, «վերնախավ» ասվածը տվյալ դեպքում միայն բարձրաստիճան պաշտոնյաները չեն, այլ իշխանության հիերարխիայի լանջերում գտնվող շերտեր, որոնք այս տարիների ընթացքում կազմել են այն «բուֆերը», որի հետեւում ձեւավորվել են ներկայիս իշխող բարքերը:

Ստելլա Խաչատրյան