Այսօր Հոկտեմբերի 27-ն է...

Անցել է շուրջ 19 տարի Հայաստանի խորհրդարանում տեղի ունեցած ահաբեկչությունից: 1999 թ-ի հոկտեմբերի 27-ին Ազգային ժողով-կառավարություն հարցուպատասխանի ընթացքում խորհրդարանի դահլիճ  ներխուժեցին Նաիրի և Կարեն Հունանյան եղբայրները: Ահաբեկչական խումբը «Կալաշնիկով» ավտոմատներից կրակ բացեց վարչապետ Վազգեն Սարգսյանի և առաջին շարքում նստածների ուղղությամբ:

Այս օրը նորանկած Հայաստանի պատմության մեջ ամրագրվեց որպես ամենաամոթալի էջ։

Ահաբեկչության զոհ դարձան ՀՀ ԱԺ նախագահ Կարեն Դեմիրճյանը, վարչապետ Վազգեն Սարգսյանը եւ 6 այլ պետական գործիչներ ու ԱԺ պատգամավորներ: Ութ մարդ վիրավորվել էր, իսկ 91-ը՝ գերեվարվել։ Գերեվարված են եղել նաեւ նիստը լուսաբանող լրագրողները, որոնց որոշ ժամանակ անց ահաբեկիչները դուրս են թողել։ Վիրավորված պատգամավորներին եւ կառավարության անդամներին նույնպես որոշ ժամանակ անց դուրս են թողել։

Վիրավորվեցին պատգամավորներ ու նախարարներ, ողջ մնացածները մի քանի ժամ ստիպված էին պատանդ մնալ եւ տեսնել, թե ինչպես են արնաքամ լինում ղեկավարները:
Պետական լրատվամիջոցները ավելի քան 5 ժամ չէին հաստատում իշխանության առաջին դեմքերի սպանության փաստը: Միայն երեկոյան ժամը 22-ից հետո, նախագահականից տարածվեց հաղորդագրություն՝ հաստատում են, որ կան զոհեր եւ վիրավորներ:

Գերի մնացած անձինք ազատ են արձակվել հոկտեմբերի 28-ի լուսադեմին՝ ահաբեկիչների կողմից զենքերը վայր դնելուց ու հանձնվելուց հետո։ Ահաբեկիչներն են` Նաիրի Հունանյան, Կարեն Հունանյան, Վռամ Գալստյան, Դերենիկ Բեջանյան, Էդուարդ Գրիգորյան:

Դատավարությունը սկսվեց 2001 թվականի հունվարին ու տեւեց մոտ 3 տարի: Դատական նիստերն անցնում էին արտակարգ խիստ հսկողությամբ՝ Վազգեն Սարգսյանի անունը կրող փողոցը փակվում էր, դահլիճում տեղերի սահմանափակության պատճառով հասարակության մի ստվար զանգված դատարանի շենքի դիմաց սպասում էր ներսից դուրս եկողների լուրերին: Չնայած հասարակական պահանջին, բողոքի ցույցերին եւ զոհերի հարազատների կոչերին, 27-ի դատավարությունը չտվեց ամենատարրական հարցերի պատասխանը` ինչու՞ եւ ինչպե՞ս եղավ:

Պետության առաջին դեմքերին դաժանաբար գնդակահարած ահաբեկիչները դատապարտվեցին ցմահ ազատազրկման: Նրանցից երեքը տարբեր հանգամանքներում բանտում մահացան՝ Նորայր Եղիազարյանը էլեկտրահարվեց, Նաիրի եւ Կարեն Հունանյան եղբայրների քեռին՝ Վռամ Գալստյանը ինքնասպան եղավ, իսկ Համլետ Ստեփանյանը հանկարծամահ եղավ: Նրանց մահվան որակումները պաշտոնական են։

Հոկտեմբերի 27-ի գործով նախկին ամբաստանյալ, սակայն ապացույցների անբավարարության հիմքով ազատ արձակված Մուշեղ Մովսիսյանը մահացավ ավտովթարից: Դեպքի ականատեսներից մի քանիսը, որոնք շատ արագ հայտնվեցին ՀՀ-ի սահմաններից դուրս, նույնպես մահացան կասկածելի հանգամանքներում:

Այսօր ոչ ոք չի հավատում, որ ահաբեկիչները գործել են ինքնուրույն՝ հոկտեմբերի 27-ի ոճրագործությունը լիովին չի բացահայտվել: 19 տարի անց հասարակությանը հայտնի է այնքան, որքան հայտնի էր 1999 թվականի հոկտեմբերի 27-ին: