Կառավարությունը կխուսափի պատասխանատվությունից. բյուջե 2019-ը չի՞ ընդունվի

Վերլուծական 2 Նոյեմբեր, 2018 18:00

Խորհրդարանում այսօր քննարկվում է Բյուջե 2019-ի նախագիծը: Ըստ էության, 2019 թվականին վերջապես անցում ենք կատարում ամբողջական ծրագրային բյուջետավորման: Այսինքն, առաջնային՝ կարևորվում է բյուջետային յուրաքանչյուր ծրագիր՝ դրված նպատակով, դրանից բխող և նախապես սահմանված արդյունքի ցուցանիշներով: Անխոս, բյուջետային ծրագրավորման այս տրամաբանությունը հնարավորություն կտա իրականացնել նպատակային կառավարում՝ նախապես լիարժեք թիրախավորել պետական բյուջեի ծախսերը, նաև համակողմանի գնահատել ստացված արդյունքները: Միաժամանակ, ֆինանսական ամփոփ ցուցանիշների աճի վերաբերյալ ձևավորված սպասումներն օբյեկտիվորեն ավելին են, քան արտացոլված են պետական բյուջեի 2019 թվականի նախագծում:

Անչափ կարևոր հարց է՝ արդյո՞ք հեղափոխությունը բացասական ազդեցություն է թողել բյուջեի վրա, թե՞ ամեն ինչ այնչափ պայծառ է, որքան մեզ փորձում են համոզել նոր իշխանությունները: Որոշ առումով՝ այո՛, ազդել է: Դրա մասին խոսում են թվերը: Այսպես՝ 2018 թվականի առաջին կիսամյակում կապիտալ ներդրումներն աճել են 76 տոկոսով, մինչդեռ տարեկան կտրվածքով աճը կկազմի ընդամենը 37,2 տոկոս, իսկ 2019-ին աճը կլինի 6,9 տոկոս: Եվ սա ընդամենը մեկ օրինակ է:

Կանգ առնենք բյուջեի ամենակարևոր ու բոլորին հետաքրքրող խնդրի վրա՝ աշխատավարձն ու կենսաթոշակը կբարձրանա՞ն: Եկող տարվա բյուջեի նախագծի սոցիալական ոլորտի հոդվածներում գրված է՝ կշարունակվեն բարեփոխումները կենսաթոշակային, զբաղվածության, հաշմանդամության բնագավառներում: Եկող տարի ընտանիքի կենսամակարդակի բարձրացմանն ուղղված նպաստ կտրամադրվի 104 685 ընտանիքների, նպաստի միջին ամսական չափը կկազմի 31 հազար 442 դրամ: 2019-ին կսահմանվի կենսաթոշակի նվազագույն չափը: Կբարձրացվեն նաև ծերության, հաշմանդամության, կերակրողին կորցնելու դեպքում հատկացվող նպաստները: Եկող տարվա բյուջեում նշվում է՝ երկրորդ երեխայի ծննդյան դեպքում ծննդյան միանվագ տրվող 50 հազար դրամ նպաստը կեռապատկվի և կդառնա 150 հազ. դրամ:

Որքան էլ որ դա տարօրինակ չհնչի, սակայն հենց պետության կողմից ստանձնած վերոնշյալ սոցիալական պարտավորություններն են հիմնական պատճառը, որ 2019 թվականի բյուջեի նախագիծը չի ընդունվի, և Նիկոլ Փաշինյանի կառավարությունը 2019-ին ձեռքերը կլվանա պատասխանատվությունից: Սահմանադրության համաձայն՝ եթե բյուջեի նախագիծը չի ընդունվում, ապա գործում է նախորդ տարվա համամասնություններով, այսինքն՝ իշխանությունն ավտոմատ ազատվում է պետբյուջեով աշխատավարձ, թոշակ բարձրացնելու պարտավորությունից ու խոստումից: Բանն այն է, որ 2019-ի բյուջեի նախագծի քննարկումները նշանակված են հոկտեմբերի 29-ից: ԱԺ հանձնաժողովներում մոտ 15 օր է նախատեսված, ապա պետք է քննարկվի նոյեմբերի 14-ին գումարվող ԱԺ նստաշրջանի ժամանակ: Ըստ որոշ կանխատեսումների, գործող խորհրդարանը չի հասցնի ընդունել հեղափոխական իշխանությունների բյուջեի նախագիծը: Եվ դա, իհարկե, ձեռնտու է Նիկոլ Փաշինյանին, ով բյուջեի նախագծի հետ կվարվի այնպես, ինչպես նախընտրեց վարվել Ընտրական նոր օրենսգրքի ընդունման ժամանակ՝ պարզապես մի կողմ կքաշվի և կթողնի ընդդիմությանը՝ հնչեցնել «հակահեղափոխության» վերջին ակորդը…

Ս.Խաչատրյան