Օլիգարխներին «թափ տալը» չօգնեց. կառավարության հույսը «խոպանչիներն» են

Վերլուծական 19 Նոյեմբեր, 2018 15:47

ՊԵԿ-ը հանդես է եկել նոր նախաձեռնությամբ, ըստ որի՝ հարկվելու են նաև դրսից եկող տրանսֆերտները: Օրինակ, եթե որևէ մեկը արտասահմանում գումար է վաստակել՝ ուղարկել Հայաստան, այդ գումարը պետք է որպես եկամուտ հայտարարագրվի, ու դրա հասանելիքը պետք է պետությունը ստանա: Եթե անձը, որն այդ եկամուտը ստացել է, դրսում արդեն հարկվել է, ապա ՊԵԿ-ին պետք է ներկայացվեն տեղեկանքները, ՊԵԿ-ն իր հերթին պետք է հաշվի առնի այդ հարկը, հանի տարբերությունը եւ ապա հարկի Հայաստանի օրենքով:

Ըստ ՊԵԿ-ի տվյալների՝ միայն 2017-ին Հայաստան է մտել 1 մլրդ 756 միլիոն դոլար տրանսֆերտ: Որպես համեմատություն՝ ՊԵԿ-ը նշում է, թե նույն 2017-ին ՀՀ ՀՆԱ ֆիզիկական ծավալը 11.6 մլրդ դոլար էր՝ տրանսֆերտների գրանցված ծավալից ընդամենը մոտ 10 անգամ ավելի: Այսինքն՝ միայն տրանսֆերտների հարկմամբ, ՊԵԿ-ը նախատեսում է կտրուկ ավելացնել բյուջեի մուտքերը: Նախ՝ պարզագույն մաթեմատիկա. մոտ 11.6 միլիարդը 1.756 միլիարդից 10 անգամ չի մեծ, այլ մոտ 6.6։ Այսինքն՝ տարեկան Հայաստանի ամբողջ ՀՆԱ-ի (վերացական գումար) ամբողջ 15 տոկոսի չափ միայն կենդանի փող է դրսից բարեկամներից օգնության կարգով մտնում Հայաստան՝ միայն բանկային փոխանցումներով։ Դեռ կանխիկ բերվածն ու ուղարկվածը չհաշված։ Հայաստանը տնտեսական կոլապսի չի գնում, քանի որ մարդիկ դրսից օգնում են երկրում գտնվող իրենց հարազատներին։ Փաստորեն ստացվում է, որ անձը մի անգամ հարկվում է, երբ փող է աշխատում (մոտ 25 տոկոս), մի անգամ էլ՝ ուղարկելիս (23 տոկոս): Այդ դեպքում ուղարկելու իմաստը ո՞րն է, երբ իր աշխատածի մոտ 50 տոկոսը տեղ չի հասնելու... Արտագաղթի խթանումն էլ ինչպե՞ս է լինում:

Այս պարագայում հակասություն է առաջանում օլիգարխներին «թափ տալու» արդյունքում բյուջե մտած միլիարդների մասով; Որտե՞ղ են այդ միլիարդները, ինչո՞ւ դրանց մուտքը բյուջե որևէ կերպ չի արտացոլվում երկրի տնտեսության վրա: Ստացվում է՝ այդ գումարները պարզապես չեն մուտքագրվել բյուջե, կամ մուտքագրվել են այնքան չնչին մասշտաբներով, որ բյուջեի եկամուտները ավելացնելու միակ ճանապարհը մնացել է խոպանչիների նկատմամբ «դրակոնյան» հարկային քաղաքականություն վարելը:

Ս.Խաչատրյան