Դեկտեմբերին ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղար չի ընտրվի. միջազգայնագետ

ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղար ընտրելու շուրջ ծագած խնդիրը հասավ իր գագաթնակետին, երբ ՀԱՊԿ անդամ երկիր Բալառուսը որոշեց վերջին գագաթնաժողովի ներքին խոհանոցով կիսվել Ադրբեջանի հետ։ Սա առաջացրեց  վարչապետի պաշտոնակատար Նիկոլ Փաշինյանի զայրույթը, որին էլ հաջորդեց վերջինիս կոշտ հայտարարությունը․ «Դա դռնփակ ֆորմատով տեղի ունեցած նիստ է, որտեղ ռազմաքաղաքական դաշինքի ղեկավարները քննարկում են անցկացնում, դա փակ խոսակցություն է դաշնակիցների միջև: Եվ ես զարմացած եմ, որ 30 տարի նախագահի կարգավիճակում եղած մարդը կարող է իրեն այդպիսի քայլ թույլ տալ, և ես, իհարկե, պիտի պարզաբանումներ պահանջեմ Բելառուսի նախագահից և ոչ միայն նրանից: Մեր պայմանավորվածություններին հակասող հայտարարություն է արել նաև Նուրսուլթան Նազարբաևը՝ նիստից հետո հայտարարելով, որ ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարի պաշտոնում նշանակվելու է Բելառուսի ներկայացուցիչ»։ Պատասխանը Բելառուսի կողմից նույնքան կոպիտ էր․ Բելառուսի ԱԳՆ մամուլի քարտուղար Անատոլի Գլազը ի պատասխան ասել է․ «Երևի Հայաստանի վարչապետի պաշտոնակատարն իրեն միջազգային դատախազի տեղ է դրել, որը պատժելու կամ ներելու լիազորություններ ունի»։

Միջազգայնագետ Սուրեն Սարգսյանը ԼՈՒՐԵՐ․com-ի հետ զրույցում անդրադառնալով Նիկոլ Փաշինյանի վերոնշյալ հայտարարությանը և Բելառուսի արձագանքին՝ նշեց․ «Մտահոգությունը հայտնելու տարբերակները երկու հնարավոր միջոց կար․ հանրային հայտնելը և փակ քննարկման ժամանակ հայտնելը կամ երկկողմ հեռախոսազրույցով քննարկելն էր։ Նիկոլ Փաշինյանն առավել նպատակահարմար գտավ հանրայինը, որովհետև բելառուսական կողմը Ադրբեջանի դեսպանի հետ հանդիպման ընթացքում, նաև բաց հատվածում, անդրադարձել էր ՀԱՊԿ-ում տեղի ունեցող որոշ մանրամասների։ Վարչապետի հայտարարությունը հենց այդ տրամաբանությամբ էր թելադրված, որ հանրային դաշտում եղավ։ Նախկինում, չգիտեմ՝ խնդիրներն ինչպես են կարգավորվել ՀԱՊԿ-ում, որովհետև Հայաստանի կողմից  նման հանրային կոշտ հայտարարություններ որևէ անդամ պետության հասցեին չեն եղել, և չեն եղել Հայաստանի հասցեին հնչած կոշտ հայտարություններ։ Այդ առումով նոր երևույթ է»։

Ինչ վերաբերում է Բելառուսի պատասխանին՝ Սարգսյանը կարծում է, որ նպատակը Նիկոլ Փաշինյանին փոխանցելն էր․ «Եթե դու աջակցություն ունես քո երկրի ներսում՝ դա չի նշանակում, որ նույն աջակցությունն ունես միջազգային հարթակներում կամ միջազգային հանրության կողմից։ Բելառուսի մեսիջի հիմնական  նպատակը դա է։ Բայց կարծում եմ հարաբերությունները կվերադառնան նորմալ, բնականոն հուն»,-նկատեց միջազգայնագետը։

Սարգսյանը հայտնեց, որ դիվանագիտական պրակտիկայում և միջազգային հարաբերություններում ընդունված  ձևաչափ է նման հայտարարությունները․ «Այդպիսի կոշտ դիրքորոշում Բելառուսը հայտնել է տարբեր առիթներով։ Ինչպես գիտենք՝ Բելառուսը մշտապես խնդիրներ է ունենում ՌԴ-ի հետ. հայտարարությունների նույն կոշտ ոճը կիրառվում է պաշտոնական Մինսկի կողմից»։

Խոսելով Ադրբեջանի և Բելառուսի մտերմությունից և վերջինիս կողմից Ադրբեջանին զենք վաճառելուն՝ քաղաքագետը նշեց, որ դա նորություն չէ, և այն  պայմանավորվածությունները, որոնք ձեռք էին բերվել զենքերի վաճառքի հետ կապված՝ որևէ կապ չունեն վերջին իրադարձությունների հետ։

Դիտարկմանը՝ ի՞նչ հանգուցալուծում կստանա դեկտեմբերին ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարի ընտրության հարցը՝ քաղաքագետը պատասխանեց․

«Կարծում եմ՝ դեկտեմբերին ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղար չի ընտրվի որևէ երկրի ներկայացուցիչ, և պարտականությունները կշարունակի կատարել ներկայիս պաշտոնակատարը, բայց նախքան դա՝ բանակցություններ են ընթանում բոլոր ուղղություններով: Միգուցե փոփոխություններ լինեն, դիրքորոշումը փոխվի Բելառուսի և Ղազախստանի»։

Արմինե Արմենակյան