ԲԻՈՊՈԼԻՄԵՐ․ անվնաս, կենսաքայքայվող, վերամշակելի

Տարեկան 8 ու կես միլիարդ կգ աղբ է նետվում գետեր, ծովեր ու այնտեղից էլ օվկիանոս հասնում: Պլաստիկից առարկաները մեր առօրյայում ամենուր են՝ սննդի փաթեթավորման տոպրակների, մեկանգամյա օգտագործման բաժակների, ափսեների, շշերի, կենցաղային տարբեր առարկաների տեսքով: Դրանց մեծ մասը մեր կենցաղում թիթեռի կյանք ունեն, սակայն բնության մեջ առանց քայքայվելու մնում են շատ երկար:

Անկախ այս ամենից, աշխարհում պլաստիկից ապրանքների արտադրության տեմպերը չեն նվազում: Եթե օրինակ 2006 թվականին աշխարհում  300 միլիարդ պլաստիկից շիշ է օգտագործվել, ապա 2016 թվականին՝ արդեն 480 միլիարդ։ Վիճակագրությունը ցույց է տալիս, որ վերամշակման ենթակա է պլաստիկի թափոնների շատ չնչին տոկոսը. մեծ մասը այդպես էլ մնում է բնության մեջ:

Նման իրավիճակում, երբ, կարծես թե, լուծում չի նշմարվում, նավթային հիմքով պլաստիկին փոխարինելու է գալիս կենսական ծագում ունեցող միակ այլընտրանքը՝  կենսաքայքայվող, անվտանգ ու վերամշակելի «կենսա»պոլիմերը կամ այսպես կոչված «բիո»պոլիմերը։

TSD ընկերության հիմնադիր Վահան Շաքարյանը պնդում է․ «Եթե նույնիսկ պատահաբար, կամ անշնորհքության հետևանքով սրանից պատրաստված տոպրակը կամ ինչ-որ ուրիշ ապրանք ընկնի հողի մեջ, 20 օրվա ընթացքում ինքը կքայքայվի, եթե մի հատ էլ անձրև էկավ այդ ընթացքում,  ավելի շուտ: Այսինքն՝ և մաքրությունը կպահպանվի, և վնասը ամբողջովին կվերանա»:  

«Սրանից, օրինակ, կարելի է պատրաաստել սիգարետի ֆիլտրեր, կարելի է պատարստել մեկանգամյա օգագորման բաժակներ, և տոպրակներ, և կազմեր: Այսօր տեսելք եք՝ դեղ ենք առնում կամ թղթից է կամ կարտոնից է կամ մի ուրիշ ապրանք ենք առնում, չգիտեմ օծանելիքներն ա, սրսկման միջոցներ են, ուրիշ պլաստիկից պատարստված ինչ-որ տուփեր: Այդ ամենինչը կարող է փոխարինվի սրա միջոցով»։

ԵՊՀ դասախոս Նարինե Դուրգարյանը հավելում է․ «Կապերը, որոնք որ իր կառուցվածքում կան, սկզբունքորեն կան մեր օրգանիզմում: Ինքը պոլիմեր է, որն, ըստ էության ստացվում է գլյուկոզայից՝ խմորման ընթացքում»:

Այսպիսով, մասնագետները փաստում են․ բնության մեջ հեշտությամբ քայքայվող բիոպոլիմերը լավագույն այլընտրանքն է նավթային հիմքով պլաստիկին։ Բիոպոլիմերի կիրառության ոլորտները բազմազան են։ Ամենախոստումնալիցը, թերևս, բժշկությունն է։

Աշխարհում տարեկան արտադրվող ավելի քան 320 միլիոն տոննա  պլաստիկի  միայն 1 տոկոսն է էկոլոգիապես մաքուր, մարդկանց ու շրջակա միջավայրի վրա համար անվնաս: Որոշ կանխատեսումներով բիոպոլիմերային արտադրանքի ծավալը տարեցտարի ավելանալու է. մինչև 2023 թվականը այն կարող է հասնել  ավելի քան երկուսուկես միլիոն տոննայի: Մինչ այդ՝   համաշխարհային մի շարք հայտնի ընկերություններ հրաժարվում են օգտագործել նավթային, չկենեսաքայքայվող պլաստիկ: Բիոպոլիմերը այս դեպքում մի փոքր ավելի թանկ է, բայց ի տարբերություն նավթային հիմքով պլաստիկի՝ մարդկանց առողջության ու բնության համար անվնաս: