Դրամի արժեզրկման հետևանքները Հայաստանում

Այսօր ժամը 14:00-ին «Նովոստի» միջազգային մամուլի կենտրոնում կայացել է «Այլընտրանք» հետազոտական կենտրոնի ղեկավար, տնտեսագիտության դոկտոր, պրոֆեսոր Թաթուլ Մանասերյանի մամլո ասուլիսը՝ «Դրամի արժեզրկում. ազդեցությունը տնտեսական զարգացման վրա» թեմայով։

Պարոն Մանասերյանը նշեց, որ Հայաստանում դրամի արժեզրկումը իր բացասական հետևանքներն է թողել հայկական տնտեսության վրա։ Այն անհանգստություն է առաջացրել թե սովորական քաղաքացիների, թե գործարարների մոտ։ Ըստ պրն. Մանասերյանի՝ Հայաստան ապրանք ներմուծողները ծանր իրադրության մեջ են, քանի որ նրանց ապրանքների գները մեր երկրում անկախ իրենց կամքից բարձրանում են դրամի արժեզրկման հետևանքով, որովհետև նրանք ստիպված են լինում շատ դրամ ծախսել դոլար գնելու համար, ինչը ստիպում է նրանց բարձրացնել ապրանքների գները՝ կորցնելով մրցակցությունը։ «Հուլիս ամսից ականատես կլինենք դրամի արժևորմանը։ Մենք պետք է անենք ամեն ինչ՝ մեծացնելու մեր երկրի տնտեսության մրցակցությունը միջազգային շուկայում և դրանով իսկ փորձելով դուրս գալ արտաքին կախվածությունից»,- նշել է պրն. Մանասերյանը։ Ըստ նրա՝ տնտեսական ճգնաժամը մեզ հնարավորություն է տալիս միջազգային շուկայում կայունանալու, ուստի անհրաժեշտ է զարգացնել տեղի արդյունաբերությունը, գյյուղատնտեսությունը և այլ տնտեսական ոլորտները և դրանց արտահանումը միջազգային շուկա։ Եթե Հայաստանը միջազգային տնտեսական ճգնաժամի պայմաններում ի վիճակի չլինի մուտք գործել և ամրապնդվել միջազգային շուկայում, ապա միջազգային տնտեսական կայունացումից հետո Հայաստանը իր փոքր տնտեսությամբ ուղղակի ի վիճակի չի լինի մրցակցել միջազգային հզոր տնտեսությունների հետ։

Լրագրողների այն հարցին, թե ինչու է շուկայում նկատվում սպառողական ապրանքների, մասնավորապես հացի գնաճ, պրն. Մանասերյանը պատասխանեց, որ չի բացառում գնաճի առկայությունը, սակայն ըստ վերջին ուսումնասիրությունների՝ ոչ բոլոր ապրանքների գներն են աճել։ Հացի գնաճը պայմանավորված է Հայաստան ներմուծվող հացահատիկի գների բարձրացումով։ Դրա համար աշխատանքներ են տարվում Հայաստանում  հացահատիկի մշակումը զարգացնելու ուղղությամբ։ Ըստ նրա՝ Հայաստանում դեռ շատ ցանքատարածություններ մնում են առանց մշակման, ինչն էլ ստիպում է հացահատիկը ներմուծել արտասահմանից։

Լրագրողների այն հարցին, թե դրամի արժեզրկումը ինչ ազդեցություն է ունեցել Հայաստանի պետական պարտքի վրա, պրն. Մանասերյանը պատասխանեց, որ դա լուրջ խնդիր է պետության համար, քանի որ Հայաստանին տրված արտաքին օգնությունները եղել են դոլարով և եվրոյով, նույնիսկ Ռուսաստանի ՝ Հայաստանին տված ֆինանսական միջոցներն են եղել դոլարով, այլ ոչ ռուբլով՝ չնայած Հայաստանի և Ռուսաստանի այդքան սերտ հարաբերություններին։ Հայաստանի արտաքին պարտքը մեծանում է մեր արժույթի արժեզրկման պատճառով, ուստի դրամի արժևորմանը նպաստելը շատ կարևոր է Հայաստանի տնտեսական կայունությունը վերականգնելու համար։

Պրն. Մանասերյանը խոսեց նաև Հայստանից կապիտալի մեծ արտահոսքի մասին, նշելով, որ Հայաստանից կապիտալի հոսքի մեծացումը հարկային, օրենսդրական և ներդրումային ոչ նպաստավոր պայմանների հետևանք է։ Այս տարի երկրից դուրս է հանվել ավելի քան 300 մլն. դոլարի կապիտալ։ Եթե կարողանանք մեր երկրի տնտեսության ոլորտները զարգացնել և փոփոխել երկրի հարկային օրենսդրությունը, ապա ներդրումների համար նպաստավոր պայմաններ կստեղծվեն և կապիտալի այսօրվա մեծ հոսքերը կկրճատվեն, ինչը ևս կնպաստի Հայաստանի տնտեսական վիճակի կայունացմանը։

Նաև խոսվեց անշարժ գույքի շուկայում դրամի արժեզրկման հետևանքների մասին։ Պրն. Մանասերյանը ընդգծեց, որ վերջին տարում նկատվել է բնակարանաշինության ոլորտում պահանջարկի նկատմամբ առաջարկի մեծացում, որը հանգեցրել է բնակարանների գների իջեցմանը, սակայն վերջին ամիսների ընթացքում նկատվել է գների չնչին աճ։ Նա անդրադարձավ նաև հայկական անշարժ գույքի՝ արտասահմանցիների կողմից ձեռքբերմանը (սիրիահայեր, իրանահայեր և այլն)։ Ըստ Մանասերյանի՝ Հայաստանում մեծացել են արտասահմանցիների՝ անշարժ գույքի ձեռքբերման ծավալները Հակաստանում, սակայն դա դեռ վտանգ չի ներկայացնում Հայաստանի համար։