Այնթապի հայկական թաղամասը վերականգնվում է հայերի հետքերի ոչնչացմամբ. «Ակոս»

Վանա լճի Աղթամար կղզում գտնվող հայկական Սուրբ Խաչ եկեղեցու վերանորոգումից հետո զբոսաշրջիկների մեծ աճը պատճառ է դարձել, որպեսզի Թուրքիայի տարբեր քաղաքներում տեղի ղեկավարությունն իր ուշադրությունը հրավիրի եկեղեցիների վրա: Տարբեր քաղաքներում այժմ մեծ թվով եկեղեցիներ են վերանորոգվում, և Ցեղասպանությունից առաջ հայերի ու հույների բնակեցրած թաղամասերը ներկայացվում են զբոսաշրջիկներին որպես «քաղաքի պատմական տարածքներ»: Այս մասին գրում է «Ակոս» պարբերականը:

Նման վայրերից մեկն էլ Այնթապի Բեյ թաղամասն է: Շուրջ 6 տարի է` ընթանում են վերանորոգման աշխատանքները: 2007 թվականին սկսված աշխատանքների շրջանակներում քաղաքապետարանը, զգալի տարածքներ գնելով, դրանք վերանորոգեց, սակայն դրանցից որոշները վերանորոգումից հետո ծառայության բացվեցին որպես «Աթաթուրք տուն», «Խաղալիքի թանգարան» և այլն: Շատ տարածքներ էլ վերանորոգումից հետո դարձան հյուրանոցներ, ռեստորաններ, սրճարաններ: «Ակոս»-ը գրում է, որ քաղաքապետարանն ավարտել է քաղաքում գտնվող երկու եկեղեցու վերանորոգումը, իսկ մեկի վերականգնման աշխատանքները դեռ շարունակվում են: Ընդհանուր առմամբ, թաղամասում վերանորոգվել է 200 տուն:

Թեպետ քաղաքում բոլորը, այդ թվում և քաղաքապետարանի աշխատակիցները, գիտեն այն մասին, որ վերանորոգվող թաղամասը նախկինում հայկական է եղել, այդուհանդերձ վերականգնումից հետո դրանք ներկայացվում են իբրև հին Այնթապի տներ, իսկ հայերի գոյությունը մոռացության է տրվում: Բեյ թաղամասը 1915 թվականից առաջ հայերով ստվար բնակեցված շրջաններից է եղել: Նշվում է, որ հայերն այստեղ են բնակվել դեռևս 5-րդ դարից ի վեր: 1911 թվականին Այնթապի 80 հազար բնակիչներից 36 հազարը հայեր էին: Այստեղ են գտնվել հայերի կրթական 25 կենտրոնները: Տեղի հայ վարպետները հայտնի են եղել ոչ միայն Այնթապում, այլև Ուրֆայում, Մարաշում, Ադըյամանում և այլուր: Հայոց ցեղասպանությունից հետո կենդանի մնացած 22 հազար հայերը 1922 թվականին ստիպված են լինում լքել Այնթապը:

Ըշըք համալսարանի գեղարվեստի ֆակուլտետի պրոֆեսոր Եվա Շարլաքը, «Ակոս»-ի հետ խոսելով վերանորոգման և ռեստավրացիայի այս աշխատանքների մասին, ընդգծել է, որ այս ամենի մեջ կարևորագույնն այն է, որ շինությունները վերադարձվեն իրենց ինքնությանը: