«Փաստ». Կառավարությունը ճիշտ չի գնահատում դպրոցական ինժեներական լաբորատորիաների ներուժը

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

«Մեր հյուրն է ՏՏ ձեռնարկությունների միության նախագահ Կարեն Վարդանյանը

– ՏՏ ոլորտի զարգացման հիմնական պայման Դուք համարում եք ինժեներական կրթությունը'սկսած դպրոցից: Այս ուղղությամբ ի՞նչ քայլեր են արվել, կա՞ն որոշակի արդյունքներ:

– Արդեն ունենք մոտ 190 խմբակներ, որտեղ սովորում են 10–18 տարեկան երեխաներ: Ընդ որում, խմբակների մեծ մասը գործում է սահմանամերձ բնակավայրերում և գյուղական համայնքներում: Երևանյան խմբակները շատ քիչ տոկոս են կազմում: Մեր հիմնական նպատակներից մեկն այն է, որ արդեն 16–ի տարեկանին մոտ երեխաները կարողանան իրենց գիտելիքներով գումար վաստակել: Ծրագիրը ներդրվել է 2013–ից: Արդյունքները գոհացնող են:

– Վարչապետի հետ հանդիպման ժամանակ Դուք հարց եք բարձրացրել, որպեսզի ինժեներական կրթությունը լինի համատարած, դասավանդվի բոլոր դպրոցներում: Ի՞նչ արձագանք է եղել:

– Ինժեներական լաբորատորիաների վերաբերյալ որևէ արձագանք չկա: Ես կարծում եմ, որ մենք գործ ունենք կառավարության կողմից թյուրըմբռնման հետ: Թերևս ճիշտ չի գնահատվում այն պոտենցիալը, որը կարող են տալ դպրոցներում տեղակայվելիք ինժեներական լաբորատորիաները: Վարչապետն ասում էր' հեղափոխական ծրագրեր ներկայացրեք: Ավելի հեղափոխական ծրագիր, քան սա, չի լինում: Չնչին գումարներ ծախսելով' մենք կարող ենք Հայաստանը դարձնել առաջին երկիրը, որը ինժեներական նախնական կրթությունն ամբողջությամբ տեղափոխել է դպրոց: Իսկ դա մեծ հզորություն է: Դա մեզ հնարավորություն է տալիս մի քանի տարին մեկ աշխատուժի ծավալը կրկնապատկել: Երկրորդ' համալսարանական կրթությունն սկսել շատ ավելի բարձր մակարդակից: Նաև' որպես բարձր տեխնոլոգիական երկիր' փոխել մեր դիրքը աշխարհում:
Ես մտածում եմ' գուցե պատճառները քաղաքական են' նախընտրական այս շրջանում բոլորն ուզում են կարճաժամկետ լուծումներ: Բայցևայնպես հուսով եմ, որ կհասկանան' դա է ճանապարհը: Այդ ճանապարհն ընտրելուց առաջ մենք էլ ենք երկար քննարկել, ընդ որում քննարկել ենք հայաստանյան ամենալուրջ մասնագետների, նաև այս կոնցեպտի հեղինակների' Մասաչուսեթսի համալսարանի մասնագետների հետ, ովքեր աներկբա ընդունում են, որ այո, այդ կոնցեպցիան իրենք են ընդունել, բայց կիրառման առումով մենք շատ ավելի առաջ ենք գնացել:

– Գուցե ֆինանսակա՞ն դժվարություններ կան:

– Ոչ, դա ծիծաղելի կլիներ: Ամբողջ Հայաստանն այդ ցանցով ծածկելը պահանջում է ընդամենը մոտ 9 մլն դոլար և լրացուցիչ մի քանի միլիոն' ուսուցիչների աշխատավարձը: Եթե ցանցն ամբողջությամբ գործի, խմբակներում կուսանի մոտ 60000 երեխա: Ամեն տարի դասընթացը կավարտի նրանցից 10000–ը: Սովորելուց հետո յուրաքանչյուր երեխա կարող է ստանալ մոտ 150000 դրամ աշխատավարձ և դրանից մոտ 30000 դրամ հարկ վճարել: Սա շատ ավելի շահավետ է, քան ամենաշահավետ բիզնեսի շահութաբերությունը:
Մենք պրոբլեմ չենք ունենում նաև երիտասարդների աշխատանքի առումով: Այսօր միայն ԱՄՆ–ում և Եվրոպայում այդ մասնագիտություններով մոտ 2 մլն թափուր աշխատատեղ կա: 2018–ին այդ թիվը կդառնա 3 մլն, իսկ 2021–ին' 5 մլն: Բացի այդ, ամենաբարձր վարձատրվող, մոդայիկ դարձած big data' մեծ թվերի ոլորտում, որտեղ ծրագրավորողը պետք է ունենա նաև մաթեմատիկական լուրջ գիտելիքներ, տարեկան 400000 մասնագետի կարիք կա: Այսինքն, եթե կարողանանք ծրագրավորմանը զուգահեռ տալ նաև մաթեմատիկական լուրջ գիտելիքներ, ապա կարող ենք շատ ավելի բարձր վարձատրվող աշխատատեղերի հավակնել:

– Ինժեներական կրթության համատարած ներդրումը կարո՞ղ է որակապես փոխել մեր հասարակությունը: Մենք ինչպիսի՞ հասարակություն կստանանք:

– Նախ, ինժեներական կրթությունից զատ մենք երեխաներին հասանելի ենք դարձնում ազգային պարը, գիտելիքներ ենք տալիս ազգային ճարտարապետության, հայրենաճանաչության վերաբերյալ, տալիս ենք նախնական ռազմական գիտելիքներ' կրակել, մագլցել: Մենք ցանկանում ենք, որ երիտասարդն ստանա համակողմանի գիտելիքներ և պատկերացում ունենա իր հայրենիքի մասին, ինչը գրավական կլինի, որ նա չի օգտագործի իր ստացած գիտելիքներն արտագաղթելու համար և կշարունակի աշխատել հայրենիքում: Ու բնական է, որ դա կփոխի ընդհանուր միջավայրը: Սա գիտակցված ճանապարհ է:

Շարունակությունը' «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում: