Լևոն Մնացականյանի հարցազրույցի տողատակերը

«Ադրբեջանի նոր հարձակման դեպքում կլինեն պատասխան գործողություններ, կընդլայնվի անվտանգության գոտին»,-Հանրային հեռուստաընկերության «Օրակարգից դուրս» հաղորդման ժամանակ ասել է Արցախի Հանրապետության պաշտպանության նախարար Լեւոն Մնացականյանը: «Այդ հակահարձակողական գործողությունների ընթացքում մենք ընդլայնելու ենք այսօրվա մեր գոյություն ունեցող անվտանգության գոտու լայնությունը եւ անվտանգության գոտու խորությունը, 2016 թ. ապրիլյան գործողությունների այդ սահմանափակ հենակետերը, որոնք անցել են նրանց հսկողության տակ, միանշանակ վերականգնվելու են»,-ասել է նա։

Կարող ենք միանշանակ պնդել, որ Լևոն Մնացականյան արտահայտում է ոչ միայն Արցախի, այլ նաև Հայաստանի պաշտոնական դիրքորոշումը: Փաստացի, նա ասում է, որ հայկական երկու հանրապետություններն էլ պատրաստ են պատերազմի: Միևնույն ժամանակ, գեներալի խոսքերից կարելի է դատել, որ ո՛չ Ստեփանակերտի, ո՛չ էլ Երևանի համար  այդ պատերազմը ցանկալի չէ, քանի որ գլխավոր խնդիրը այս պահին թե՛ ռազմական, թե՛ դիվանագիտական ճանապարհով ստատուս–քվոն պահելն է: Դա բխում է նաև Արցախյան հակամարտության կարգավորման գործընթացում ներգրավված գերտերությունների ռազմավարական շահերից:

Ստատուս–քվոյի պահպանման ցանկության մասին է վկայում նաև այն, որ Մնացականյանը խոսում է ընդամենը հարկադրված հնարավոր պաշտպանական գործողությունների,1994-ի զինադադարով ամրագրված սահմանների վերականգնման մասին:

Անվտանգության գոտու ընդլայնման մասին այս տարվա հունվարին խոսել է նաև Սերժ Սարգսյանը, նշելով, որ հայկական կողմը չի պատրաստվում ևս մի տևական պատերազմ վարել իր սեփական տան պատշգամբում և խոհանոցում:

Մնացականյանը նաև հստակ սահմանում է այն կորուստները, որը կարող  է ունենալ ադրբեջանական կողմը հերթական ռազմական ավանտյուրայի դիմելու դեպքում: Հայկական կողմը պատրաստվում է ընդլայնել անվտանգության գոտին: Իհարկե, հարց է, թե ի՞նչ նկատի ունի Մնացականյանը անվտանգության գոտի հասկացության տակ: Արդյոք դրանք իրենց մեջ ներառում են միայն ապրիլին ադրբեջանցիների վերահսկողության տակ անցած հենակետերի հետբերումը, թե այն ավելի ընդգրկուն իմաստ ունի, և, անվտանգության գոտի ասելով, Մնացականյանը նկատի ունի ասենք  նախկին ԼՂԻՄ սահմանները:

Եթե արցախյան կողմի օրակարգում առկա է անվտանգության գոտու ընդլայնման ծրագիրը, ապա դա կարող է դառնալ նաև բանակցություններում պաշտոնական Երևանի նախապայմանը՝ Ադրբեջանը պետք է հետ քաշվի իր գրաված դիրքերից:

Վերջին շրջանում նկատելի է հայկական կողմի մարտավարության փոփոխությունը, և Լևոն Մնացականյանի հարցազրույցը և շեշտադրումները ամբողջությամբ բխում են ձևավորված նոր իրողությունից: Ադրբեջանին չի մնում այլ բան, քան փնտրել ռազմական դիվանագիտությունից նահանջի տարբերակներ, որովհետեւ ապրիլի պատերազմից հետո խորը ռազմա-քաղաքական փակուղուց դուրս գալու այլ տարբերակ Ադրբեջանը չունի՝ հնարավոր է դուրս գալ միայն նահանջելով:

Ադրբեջանին դեռևս չի հաջողվել ստեղծել այնպիսի իրավիճակ, երբ հայկական կողմը կարող է ահաբեկվել և տեղի տալ Բաքվի պահանջներին՝ ստորագրել ոչ հայանպաստ որևէ փաստաթուղթ: Ապրիլյան պատերազմից հետո Ադրբեջանը փակուղու մեջ է թե՛ դիվանագիտական, թե՛ ռազմա-քաղաքական:

Այս պարագայում հայկական ռազմա-քաղաքական ղեկավարությունը պետք է բարձրաձայնի դիրքորոշումներ, որոնք համահունչ են միջազգային համատեքստին և միջնորդների օրակարգին:

Լևոն Մնացականյանին դա որոշակիորեն հաջողվեց:

Ստելլա Խաչատրյան