Ռուսական Коммерсанть-ն անդրադարձել է ծխախոտային ոլորտի նորարարություններին

Մաս երկրորդ

«Առանց կրակի ծուխ չի լինում. նորարարությունները ծխախոտային ոլորտում՝ ինչպես է դա արվում». այսպես է կոչվում ռուսական հանրահայտ Կոմերսանտ պարբերականի գիտական հավելվածում տեղ գտած հոդվածը, որում հեղինակ Ռոման Ռոժկովն անդրադառնում է IQOS նորարարական արտադրանքին, բացահայտում գիտական հետազոտությունների արդյունքները, հերքում շուկայում տարածված առասպելները: Հոդվածի հայալեզու տարբերակը ներկայացնում ենք ստորև:

 Վիճակագրություն և առասպելներ

«1880-ական թվականներից ի վեր, երբ սկսվեց սիգարետի արտադրությունը, արտադրական գործընթացում շատ քիչ բան է փոխվել», - ասում է Ֆիլիպ Մորրիսի հաղորդակցությունների  գծով ավագ փոխնախագահ Մարիան Զալցմանը.- Սակայն վերջին տասնամյակում մեր առաջ ծառացավ մի խնդիր. Ինչ կլիներ, եթե տեխնոլոգիաներն օգնեին նվազեցնել ծխողների հիվանդադալու ռիսկը, բայց նաև թույլ տային վայելել նույն հաճույքը: Եվ 21-րդ դարը դա հնարավոր դարձրեց»:

Այսօր առանց ծուխ արտադրանքի՝ մարդու օրգանիզմի վրա ունեցած ազդեցության վերաբերյալ հետազոտություններ անցկացվում են Շվեյցարիայում (Նյուշատել քաղաքում, որտեղ տեղակայված է Ֆիլիպ Մորրիսի գիտահետազոտական կենտրոնը) և Սինգապուրում՝ ավելի քան 430 գիտնականների և փորձագետների կողմից, ովքեր ներկայացնում են ավելի քան 30 գիտական ուղղություն, ինչպիսիք են բժշկությունը, դեղագործությունը, թունաբանությունը, քիմիան, կենսաբանությունը, ինֆորմատիկան և այլն:

 «Ես ինքս սիգարետ եմ ծխել ու հստակ գիտեմ, թե ինչ վնաս է այն հասցրել իմ օրգանիզմին, չէ որ  ես գիտնական եմ», - ասում է Մոյրա Գիլքրիստը: Վիճակագրությունը համառ բան է, և Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության (ԱՀԿ) տվյալները ցույց են տալիս, որ սիգարետը սպանում է այն սպառող մարդկանց մինչև 50 տոկոսին: Ամեն տարի սիգարետը հանգեցնում է գրեթե 7 միլիոն մարդկանց մահվան, որոնցից 6 միլիոնը սպառող ու նախկին սպառող են, իսկ ավելի քան 890 հազարը՝ երկրորդային ծխի ազդեցությանը ենթարկվող չծխողներ: «Եթե անհապաղ միջոցներ չձեռնարկվեն, 2030 թ. մահվան ամենամյա թիվը կարող է գերազանցել 8 միլիոնը», - զգուշացնում են ընկերության աշխատակիցները:

Այնուամենայնիվ, ընդհանուր առմամբ, սիգարետի սիրահարներին առողջության սպառնալիքը չի կանգնեցնում: Տիկին Գիլքրիստը նշում է ԱՀԿ-ի ցուցանիշները. այսօր աշխարհում կա մոտ 1,1 միլիարդ չափահաս ծխող, իսկ 2025 թ.-ին, հաշվի առնելով ժողովրդագրական փոփոխությունները, դրանց թիվը կմնա գրեթե նույնը:

Ինչպես խոստովանում են ընկերության աշխատակիցները, նման վիճակագրությունը պարտավորեցնում է Ֆիլիպ Մորրիսին փնտրել այլընտրանք սովորական սիգարետին, որի վնասը հայտնի է ու լավ ուսումնասիրված: Այո, ծխելը կախվածություն է առաջացնում ու մի շարք լուրջ հիվանդությունների առաջացման պատճառ է դառնում. դա Ֆիլիպ Մորրիսում ընդունում են: Այնուամենայնիվ, այն, որ ծխելու հետևանքով առաջացած հիվանդությունների հիմնական պատճառը նիկոտինն է,  ոչ այլ ինչ է, քան հավերժական առասպել: «Դա այդպես չէ, խնդիրը նիկոտինը չէ: Այն բնականորեն առկա է ծխախոտաբույսի մեջ: Ընդհանուր առմամբ, նիկոտինը ունի բնական ծագում. այն առկա է ինչպես ծխախոտաբույսի, այնպես էլ այլ բույսերի մեջ, օրինակ, սմբուկի կամ կարտոֆիլի», - ասում է տիկին Գիլքրիստը: Նիկոտինը, իհարկե, անվնաս չէ, այն կախվածություն է առաջացնում, այնուամենայնիվ նիկոտինը չէ ծխելու հետ կապված հիվանդությունների առաջացման հիմնական պատճառը:

Խնդիրը կայանում է այրման արգասիքների մեջ. տասնյակ տարիների գիտական ​​հետազոտություններ վկայում են՝ ծխելու հետ կապված հիվանդությունների առաջացման հիմնական պատճառը հենց այրման հետևանքով առաջացած նյութերն են: Ինչպես բացատրեցին Ֆիլիպ Մորրիսում, հենց այրման ընթացքում է արտազատվում է սիգարետի ծխում հայտնաբերված բարձր ակտիվությամբ վնասակար քիմիական նյութերի մեծ մասը: Դրանց թվում են ալդեհիդները, ակրոլեինը, բենզոպիրինը, բութադիենը եւ այլ քաղցկեղածին տոքսիններ:  Եթե ​​մենք մանրամասն դիտարկենք սիգարետի այրման գործընթացը, ապա կտեսնենք, որ  սիգարետի ծայրին ջերմաստիճանը կարող է հասնել ավելի քան 800-900 ° C-ի, ինչը հանգեցնում է ածխածնի երկօքսիդի եւ ջրի գոլորշու արտազատմամբ օրգանական նյութերի ամբողջական այրմանը: Սակայն սիգարետի մյուս հատվածում, որն ավելի մոտ է ֆիլտրին, ջերմաստիճանն արդեն մի փոքր ավելի ցածր է`  մոտ 600 ° C:

«Նման ջերմաստիճաններն առաջացնում են քիմիական ռեակցիաներ ևարտազատում ավելի քան 6000 տարբեր քիմիական նյութեր, որոնցից մոտավորապես 100-ը դասակարգվում են որպես վնասակար կամ պոտենցիալ վնասակար առողջության համար»,-  շարունակում է Քրիստինա Ապետրեյը՝ կենտրոնի արտադրանքի մշակման և պլանավորման գծով ղեկավարը: - «Այդ նյութերը կարող են առաջացնել, օրինակ, թոքերի քաղցկեղ, սրտանոթային հիվանդություններ, էմֆիզեմա և այլն»:

Այդ իսկ պատճառով էլ Ֆիլիպ Մորրիսը մշակում է նվազեցված ռիսկով արտադրանք, որի տարատեսակն է IQOS ծխախոտի տաքացման համակարգը: Ընկերության նպատակն է ստեղծել նիկոտինի մատակարարման համակարգեր, որոնք աշխատում են առանց այրման: Ֆիլիպ Մորրիսի առանց ծուխ պրոդուկտների ընտանիքում առկա է ոչ միայն IQOS-ը, այլև էլեկտրոնային սիտարետ, ինչպես նաև առանց այրման նիկոտին մատակարարող այլ  արտադրատեսակներ:

Ընկերության գիտական գնահատման ծրագիրը հիմնված է քիմիայի, կենսաբանության, ինֆորմատիկայի ու բժշկության ոլորտներում կիրառվող փորձի վրա:

Գիտական ​​փորձերի անցկացման շնորհիվ Ֆիլիպ Մորրիսում ապացուցեցին, որ IQOS-ի օգտագործման ժամանակ ծխախոտի այրումը բացակայում է, ինչը թույլ է տալիս բացառել ածխածնի երկօքսիդի՝ վնասակար ու թունավոր գազի ձեւավորումը: Ստացված գոլորշին պարունակում է միջինում 90% ավելի քիչ վնասակար նյութեր, քան փորձագիտական նպատակներով օգտագործվող սիգարետի ծխում:  Միևնույն ժամանակ, առանց այրման աշխատող արտադրատեսակները համային ու հոտային հատկանիշներով գրեթե նույնական են սիգարետի հետ. նրանք ունեն սիգարետին նման զգայական ընկալումներ, նման է նաև ծիսակարգը, որը, ըստ փորձագետների հավաստման, սովորաբար շատ թանկ է ծխողների համար:

Ֆիլիպ Մորրիսի հետազոտությունների ու մշակումների կենտրոնում «Կոմերսանտ-Գիտության» լրագրողական խմբին ցուցադրվեց օդի Քեմբրիջյան ֆիլտրով փորձը. Փորձագիտական հատուկ մեքենայի միջոցով հստակ երևաց ծխախոտի ծխի և IQOS-ի արտազատած աերոզոլի տարբերությունը: Ի սկզբանե բոլորովին սպիտակ ֆիլտրերից մեկը ենթարկվեց ծխախոտի ծխի, մյուսը` IQOS աերոզոլի ազդեցության: Ծխախոտի ծխի ազդեցությունից հետո առաջինը ամբողջովին դարչնագույն դարձավ: Սակայն IQOS-ի աէրոզոլի ազդեցության ներքո երկրորդը մնաց գրեթե սպիտակ:

Տպավորիչ է նաև գործարանը, որտեղ մեկ րոպեում արտադրվում է մոտ 8 հազար ծխախոտային գլանակ: Դա գրեթե անմարդաբնակ գործարան է. փաստորեն, միայն մի քանի մարդ հետևում է ամբողջ գործընթացին, մինչդեռ բոլոր աշխատանքները կատարվում են ավտոմատացված միջոցով: Միևնույն ժամանակ, գործարանի տարածքում մշտապես աշխատում են չորս ռոբոտներ, որոնց հետագծով մարդկանց քայլելն արգելված է: Հատկանշական է, որ բոլոր ռոբոտների անունները համաշխարհային կինոյի հայտնի հերոսների անուններն են, օրինակ՝ «3-CPO», «Wall-E» և այլն: