Գիտնականները բացահայտել են՝ ինչպես է քունը պաշտպանում ուղեղը դեմենցիայից

Ռոչեսթերի համալսարանի բժշկական կենտրոնի գիտնականները հայտարարել են, որ գիշերային լիարժեք քունը կարևոր դեր ունի ուղեղը վնասակար նյութերից մաքրելու գործընթացում, ինչը կարող է նվազեցնել դեմենցիայի զարգացման վտանգը։ Հետազոտության արդյունքները հրապարակվել են հեղինակավոր Science գիտական ամսագրում։

Գիտնականների խոսքով՝ քնի ընթացքում ուղեղը չի «անջատվում», այլ անցնում է հատուկ ակտիվ ռեժիմի։ Այդ ժամանակ համաժամանակվում են նյարդային բջիջների աշխատանքը, շնչառությունը, սրտի ռիթմը և ողնուղեղային հեղուկի շարժը։ Արդյունքում ակտիվանում է գլիմֆատիկ համակարգը, որը պատասխանատու է ուղեղից թունավոր նյութերի և վնասակար սպիտակուցների դուրսբերման համար։

Հետազոտողները նշում են, որ հատկապես գիշերը ուղեղն առավել արդյունավետ կերպով ազատվում է ամիլոիդից և տաու սպիտակուցից, որոնց կուտակումը կապվում է Ալցհայմերի հիվանդության և դեմենցիայի այլ ձևերի հետ։ Ըստ գիտնականների՝ քրոնիկ սթրեսը, դեպրեսիան, սրտանոթային հիվանդությունները, ծերացումը և մշտական քնի պակասը խաթարում են այս մաքրման գործընթացը՝ մեծացնելով ճանաչողական խնդիրների առաջացման ռիսկը։ Նրանք նաև նշել են, որ քնի ընթացքում սրտի ռիթմի փոփոխականությունը կարող է ապագայում դառնալ դեմենցիայի վաղ հայտնաբերման կարևոր ցուցանիշ։