Քննարկվել է «Ստորջրյա մշակութային ժառանգության պաշտպանության մասին» ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կոնվենցիայի վավերացման նախագիծը (տեսանյութ)

«Ստորջրյա մշակութային ժառանգության պաշտպանության մասին» ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի 2001 թվականի կոնվենցիայի վավերացումը հնարավորություն կընձեռի անդրադառնալ մշակութային ժառանգության ևս մեկ կարևոր բաղադրիչի, ինչպես նաև ներդնել արդյունավետ գործիքներ այդ ուղղությամբ աշխատանքի համար։ Այս մասին ԱԺ արտահերթ նիստում հայտնել է ԿԳՄՍ նախարար Ժաննա Անդրեասյանը՝ ներկայացնելով կոնվենցիան վավերացնելու մասին նախագիծը։ Նա նաև հայտնել է, որ կոնվենցիան ընդունվել է 2001 թվականին, ուժի մեջ մտել 2009 թվականին։ Սահմանադրական դատարանի 2026 թվականի մայիսի 26-ի որոշմամբ հաստատվել է կոնվենցիայում ամրագրված պարտավորությունների համապատասխանությունը ՀՀ օրենսդրությանը։

ԿԳՄՍ նախարարը կոնվենցիայի ընդունումը կարևորել է հատկապես մասնագիտական կարողությունների զարգացման տեսանկյունից՝ շեշտելով, որ խոսքը մշակութային ժառանգության այնպիսի շերտի մասին է, որի ուսումնասիրությունն ու պահպանությունը պահանջում են հատուկ գիտելիքներ, մասնագիտական հմտություններ և համապատասխան տեխնիկական միջոցներ՝ համաձայն միջազգային չափանիշների:

«Հայաստանի համար կոնվենցիային միանալը կարևոր նշանակություն ունի ինչպես մշակութային ժառանգության պահպանության, այնպես էլ միջազգային համագործակցության զարգացման տեսանկյունից։ Ոլորտի փորձագետների գնահատմամբ՝ Սևանա լճում և Հայաստանի մի շարք այլ ջրային ավազաններում առկա են կոնվենցիայով նախատեսված պաշտպանության ենթակա մշակութային շերտեր, որոնց ուսումնասիրությունն ու պահպանությունը պահանջում են միջազգային չափանիշների կիրառում»,- ասել  է Ժաննա Անդրեասյանը՝ հավելով, որ վավերացումը կարող է բարելավել ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի «Համաշխարհային մշակութային և բնական ժառանգության պաշտպանության մասին» կոնվենցիայի միջկառավարական կոմիտեում Հայաստանի թեկնածության առաջմղման գործընթացը։  

Կոնվենցիայի համաձայն՝ ստորջրյա մշակութային ժառանգություն են համարվում մարդկության գոյության մշակութային, պատմական կամ հնագիտական բնույթի բոլոր այն հետքերը, որոնք առնվազն 100 տարի ամբողջությամբ կամ մասամբ, մշտապես կամ պարբերաբար գտնվել են ջրի տակ։ Դրանք կարող են ներառել հնագիտական հուշարձաններ, կառույցներ, շինություններ, բնակավայրերի մնացորդներ, նավեր, նավաբեկություններ, օդանավեր, դրանց մասեր, պատմական առարկաներ, ինչպես նաև մարդկային գործունեության այլ նյութական վկայություններ։

ԱԺ ԳԿՄՍԵՍ հարցերի մշտական հանձնաժողովի դրական եզրակացությունը ներկայացրել է հանձնաժողովի անդամ Ջուլիետա Ազարյանը: