Հայաստանն ապահովագրված չէ Մայդանի սցենարից. "Утро"

Ոչ մի երաշխիք չկա, որ մի օր Երևանում չի սկսվի Մայդանը՝ իր բոլոր հետևանքներով: Այս մասին գրում է Մաքսիմ Նեստորովը "Утро" կայքում:

Հայաստանի  մայրաքաղաքում վերջին օրերին տեղի ունեցող իրադարձությունները գնալով մեծ մտահոգություն են առաջացնում Ռուսաստանի դիտորդների մոտ: Նմանությունները՝ կապված այն բանի հետ, թե ինչ է տեղի ունեցել վերջերս նախկին խորհրդային հանրապետությունում՝ Ուկրաինայում, կարծես թե ավելի ակնհայտ են դառնում:

«Ես չեմ բացառում, որ ի վերջո, այդ զարգացումների հետևում կանգնած կլինեն օտարերկրյա ոչ կառավարական կազմակերպությունները: Մենք այդ իրավիճակին նույնպես շատ ուշադիր ենք հետևում»,- հայտարարել է Ռուսաստանի Դաշնության խորհրդի միջազգային հարցերով հանձնաժողովի նախագահ Կոնստանտին Կոսաչևը "Россия 24" հեռուստաալիքի եթերում: «Յուրաքանչյուր «գունավոր հեղափոխություն» սկսվել է հենց այդպիսի իրադարձություններից, սակայն հետո վերաճել է քաղաքական իրադարձության: Ես կարծում եմ, որ Հայաստանը նույնպես ապահովագրված չէ նման սցենարից»,- ասել է սենատորը:

Իր կանխատեսումներով ավելի հեռուն է գնացել Պետդումայի «Եդինայա Ռոսիա» խմբակցության առաջին տեղակալ Ֆրանց Կլինցևիչը, ով ենթադրել է, որ սպառնացող հակամարտության մեջ, այս կամ այն կերպ ներգրավված կլինի Ռուսաստանը: «Ցնցում են հատկապես Հայաստանին, ոչ թե որևէ այլ երկիր: Արևմուտքում շատերի համար Ռուսաստանի և Հայաստանի ավանդաբար բարեկամական հարաբերությունները ոսկոր են կոկորդի մեջ»,- նշել է պատգամավորը:

Այնուամենայնիվ, հայկական իրադարձությունները ճակատագրական գիծը մինչ այժմ չեն անցել: Ըստ բազմաթիվ փորձագետների, չնայած բողոքի ցույցերը ցրելու փորձերի, նրանց անդամները ձեռնպահ են մնում քաղաքական պահանջներից: Դա որոշակի հույս է ներշնչում, որ իրավիճակը չի զարգանա ուկրաինական սցենարով: Սակայն, չկա ոչ մի երաշխիք, որ մի օր Երևանում չի լինի Մայդան:

Հայաստանում տիրող իրավիճակի բարդությունների և այդ երկրում Մադանի առաջացման ենթադրությունների մասին «Ytro.ru»-ի հետ զրույցում պատմել է Մոսկվայի պետական ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող, պատմագիտության թեկնածու Լեոնիդ Գուսևը: Նրա կարծիքով՝ արդեն իսկ էներգետիկ ռեսուրսների գների աճը բացահայտ դրդում է մարդկանց բողոքի գործողությունների:

«Դեռևս դժվար է խոսել Հայաստանում տեղի ունեցող իրադարձությունների հեռանկարների մասին,- ասել է փորձագետը: - Որքանով կարելի է դատել՝ ցուցարարների կարգախոսները զուտ տնտեսական բնույթ ունեն: Դժգոհությունների հիմնական պատճառը էլեկտրաէներգիայի թանկացումն է: Եթե փոխակերպենք ծախսերը հայկական դրամից ռուբլու, ապա կստացվի մոտ 5 ռուբլի՝ մեկ կիլովատի համար: Դա չափազանց շատ է Հայաստանի համար, և երկու անգամ ավելի է, քան հարևան Վրաստանում»:

Սակայն, այդ ամենը չի ապահովագրում Երևանը՝ բողոքի ակցիայի տնտեսական հարթությունից քաղաքական հարթությանն անցնելուց: Ինչպես տեղեկացնում է Գուսևը, դա ունի առնվազն երկու հիմնավոր պատճառ:

«Վերջին 24 տարվա ընթացքում, ինչ Հայաստանը անկախ պետություն է, երկրում հայտնվել են բազմաթիվ քաղաքական գործիչներ, որոնք կապված են Արևմուտքի հետ,- ասել է փորձագետը:- Հայկական սփյուռքը հսկայական է: Հայաստանում ապրում է շուրջ երեք միլիոն մարդ: Միևնույն ժամանակ, մի քանի միլիոն հայ ցրված է ամբողջ աշխարհում` ԱՄՆ-ում, Ֆրանսիայում և Ռուսաստանում: Եվ նրանցից շատերը զբաղեցրել են և շարունակում են զբաղեցնել բավական բարձր պաշտոններ Արևմուտքում: Այսօր արդեն նման մարդիկ շատ են նաև հայկական քաղաքականության մեջ: Այնպես որ, կա վտանգ, որ արևմտյան Սփյուռքը կարող է աջակցել բողոքի ցույցերը»:

Մյուս կողմից՝ փորձագետը մատնանշում է այն փաստը, որ, որոշակի հանգամանքներում, այդ սցենարը կարող է ձախողվել. «Այսօր Հայաստանի մայրաքաղաքն ունի բավական անհրապույր տեսք, քաղաքային տնտեսությունը բացիթողի վիճակում է,- նշում է նա:- Հարց է առաջանում, թե ինչ է խանգարում Արևմուտքում սփյուռքի հարուստ և ազդեցիկ անդամներին օգնել սեփական հայրենիքին և առնվազն կոկիկ տեսքի բերել Երևանը»: Մի խոսքով՝ արևմտյան սփյուռքը դեռևս չի ցուցաբերել իրական օգնություն իր երկրին, ինչը կարող է խոսել իր նախկին հայրենակիցներից տարանջատման մասին:

Երկրորդ կարևոր կետն առնչվում է Լեռնային Ղարաբաղին: Ներկայիս նախագահ Սերժ Սարգսյանը, ինչպես նաև իր նախորդը, ծնունդով Լեռնային Ղարաբաղից է: «Ժամանակին՝ 80-90թթ., երբ Հայաստանում զարգանում էր Ղարաբաղյան շարժումը, Ղարաբաղի ներկայացուցիչները չափազանց հայտնի էին,- հիշեցնում է Գուսևը:- Արդյունքում, այնպես է ստացվել, որ Լեռնային Ղարաբաղի վերնախավի մի մասը գաղթել է Հայաստան: Դա տեղի է ունեցել 90-ականներին: Այսօր մենք կարող ենք ասել, որ Հայաստանում ստեղծվել է հոգնածության վիճակ Լեռնային Ղարաբաղի քաղաքական գործիչներից: Այդ մարդիկ զբաղեցնում են բարձր պաշտոններ՝ միևնույն ժամանակ հավատարիմ մնալով իրենց կլանին և թույլ չեն տալիս մոտենալ իրենց: Եվ շատերին դա դուր չի գալիս»:

Այդ առումով, կա վտանգ, որ որոշակի քաղաքական ուժեր կարող են փորձել օգտվել բողոքի ցույցերից՝ «ղարաբաղյան խմբին» իշխանությունից հեռացնելու համար:

Փորձագետի խոսքով՝ իրավիճակն ափերից դեռևս դուրս չի եկել: Չնայած նրան, որ դա կարող է տեղի ունենալ ցանկացած պահի. «Թարմ է նաև հիշողությունը՝ ռուս զինվորի կողմից հայ ընտանիքի սպանության մասին: Եվ այդ ամենը, նույնպես, կարող է ի հայտ գալ ցանկացած իրավիճակում: Այդ ողբերգությունը կարող է օգտագործվել ժողովրդին հրահրելու համար»,- եզրափակել է Լեոնիդ Գուսևը: