Ալիևի հին օրերի երգը…

Ինչպես գիտեք, Երևան են ժամանել ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահները՝ Իգոր Պոպովը (Ռուսաստան), Ջեյմս Ուորլիքը (ԱՄՆ), Պիեռ Անդրիոն (Ֆրանսիա) և ԵԱՀԿ գործող նախագահի անձնական ներկայացուցիչ Անջեյ Կասպրշիկը՝ այստեղ նախագահ Սերժ Սարգսյանի հետ քննարկելու ղարաբաղյան խնդիրն ու վերջին օրերին Լեռնային Ղարաբաղ-Ադրբեջան շփման գծում Ադրբեջանի կողմից սանձազերծած ագրեսիայի հետևանքով ստեղծված իրավիճակը:

Բայց մինչ այստեղ Հայաստանի նախագահը կբանակցեր միջնորդ խմբի ներկայացուցիչների հետ, պարզվում է՝ Ալիևը շտապել է հանդես գալ հայտարարությամբ, որով, ըստ էության, ջուրն է նետում միջնորդ խմբի ու Հայաստանի գործադրած ջանքերը՝ արցախյան խնդրին խաղաղ կարգավորում տալու ուղղությամբ:

Մասնավորապես՝ ռուսական մի շարք լրատվամիջոցների փոխանցմամբ՝ Իլհամը կառավարության նիստում հայտարարել է հետևյալը. «Խնդրի լուծումը շատ պարզ է. առաջին հերթին՝ հայկական զինված ուժերը պետք է լքեն գրավյալ տարածքները, Ադրբեջանի քաղաքացիները պետք է վերադառնան իրենց հողերը: Սրանից հետո տարածաշրջանում կարող է հաստատվել խաղաղություն ու անվտանգություն: Ադրբեջանը պաշտպանում է սեփական հողերը, մենք հավակնություններ չունենք այլ պետությունների տարածքների նկատմամբ և մեր հողերն էլ այլոց չենք տա՝ թույլ չտալով որևէ մեկին, որպեսզի ադրբեջանական հողերի վրա ստեղծվի երկրորդ հայկական պետություն»: Այս ամենը բարբաջելուց հետո ասկյարների խմբապետը հավաստիացրել է, որ իր երկիրը իբր շահագրգիռ է խնդրի խաղաղ կարգավրմամբ ու ինքը հուսով է, որ խաղաղ բանակցույունները կբերեն հարցի անարյուն կարգավրման:

Եթե փորձենք մեկնաբանել այս հայտարարույունը, ի՞նչ եք կարծում, ինչպե՞ս կարելի է դա անել, ո՞ր կողմից կարելի է այն դիտարկել, որ գոնե ինչ-որ տրամաբանություն կարողանանք գտնել այս՝ միայն հոգեկան հիվանդին բնորոշ բարբաջանքի տողատակերում. ոչ մի: Այսինքն՝ բանից պարզվում է, որ մեր երկարամյա ջանքերը՝ հասկացնելու բեղավորին, որ Արցախը երբեք ու եբեք չի կարող մաս կազմել Ադրբեջանին, քանի որ երբեք էլ անկախ Ադրբեջանի մաս չի հանդիսացել, զո՞ւր էին, ի՞նչ է:

Մի՞թե բութ ու շատակեր այս հիմարն այնքան տհաս է, որ չի հասկանում՝ հայ ժողովուրդը երբեք թույլ չի տա, որպեսզի անկախ Արցախը հայտնվի մարդակեր անասունների տիրապետության տակ: Եթե հասկանում է, եթե այդքան կոկոն վարում է, ուրեմն՝ ինչի՞ն է ուզում հասնել Ալիևը՝ նման անպատասխանատու հայտարարություն անելով:

Նախ՝ եթե փորձենք քննել հայտարարության ենթատեքստն ու հասկանալ տողատակերում ասվածը, պետք է ասենք, որ Իլհամը, ըստ էության, խոսում է արցախյան խնդրի փուլային կարգավորման տարբերակի մասին՝ շեշտելով հայկական զինված ուժերի դուրսբերման անհրաժեշտությունը ազատագրված տարածքներից:

Այսինքն՝ ասում է՝ տվեք ինձ 7 շրջան, ես ձեզ տամ ոչինչ, դարձրեք այդ 7 շրջանը ազերիների որջ, ես մեծահոգություն կդրսևորեմ ու մի քանի տարով կհետաձգեմ ձեր դեմ իմ սանձազերծելիք պատերզմը. Ալիևը մեր կողմից առաջարկվող փաթեթային լուծմանը հակադրում է փուլայինը՝ երգելով հին օրերի երգը ու հաստատ իմանալով, որ հայկական կողմից արձագանքը կոշտ է լինելու: Փաստացի ստացվում է, որ Ալիևը, իբր պատերազմի սպառնալիք ստեղծելով Արցախի շուրջ, փորձում է աշխարհին ու հայերիս ապացուցել, որ խնդրի կարգավորումը կախված է իր բարի կամքից, ու եթե հայերը չեն ուզում հրո ճարակ դառնալ, ուրեմն՝ պետք է Ղարաբաղը հանձնեն:

Ի գուտություն թքած-չլզածի՝ Արցախը եղել կա ու լինելու է հայկական հող, հայկական անկախ պետական միավոր, և որքան շուտ այս ճշմարտությունը գիտակցվի իր ու իր տոհմակիցների կողմից, այնքան ավելի լավ հենց իրենց համար: Եթե բաքվում ինչ-որ մեկին թվում է, թե Երևանը կարող է պատրաստակամություն հայտնել առանց Արցախի անկախության հարցը լուծելու՝ հանձնել ինչ-որ տարածքներ մարդասպաններին, ապա չարաչար սխալվում է. մենք չունենք հողեր՝ տալու թշնամուն, մենք չունենք ոչ մի թիզ հող՝ դարձնելու առևտրի առարկա: Խնդրի լուծումը բացառապես փաթեթային է ու ոչ երբեք՝ փուլային. սա աքսիոմատիկ ճշմարտություն է, որը պետք է իմանա ոչ միայն պուճուր խանը, այլև մարդկությունը առհասարակ…

Դավիթ Բաբանով