«Ծառուկյան» դաշինքը կկանխի համազգային թալանը…

Այն օրվանից, երբ «Ծառուկյան» դաշինքը հայտարարեց իր առաջնային 15 քայլերի մասին՝ վերաբերող երկրին հուզող ամենասուր խնդիրներին, չգիտես ինչու, ոմանց «քունը սկսեց խանգարվել». շատերը սկսեցին տվայտվել ու անել ամեն ինչ՝ իբր դաշինքի ծրագրային դրույթները փնովելու, ժողովրդի աչքին դրանք անիրական ներկայացնելու համար: Թե ինչի հետ է կապված այս ամենն, ինչ խոսք, դժվար չէ կռահել. դաշինքի ընդդիմախոսները վախենում են, որ ժողովրդի մեջ հանկարծ հույս կարթնանա ու ընտրությունների վճռական օրն երբ գա, երբ քաղաքացին ինքն իր խղճի ու քվեաթերթիկի հետ միայնակ մնա քվեախցում, կարող է և անկանխատեսելի քայլի գնալ ու ընտրել ոչ նրանց, ում պետք է: Այլ կերպ ասած՝ մարդիկ կարող են դուրս գալ խորը լոթարինգիական քնից:

Ինչպես հայտնի է, «Ծառուկյան» դաշինքի առաջնահերթ ծրագրային կետերից մեկն էլ պարտադիր կուտակային կենսաթոշակային համակարգի չեղարկումն է: Պետք է նկատել, որ այս համակարգը, որ, ըստ էության, դրսից պարտադրվեց Հայաստանին տարիներ առաջ, հենց սկզբից ևեթ մեծ դժգոհությունների առիթ էր տվել. մարդիկ բողոքում էին համակարգի դեմ ու փաստարկված կերպով ապացուցում, որ սա լավ մշակված՝ թաքնված մեքենայություն է՝ ժողովրդի փողերը քամուն տալու համար: Ստացվեց այնպես, սակայն, որ հանրային բուռն դժգոհությունների տեղիք տված օրինագիծն ընդունվեց ու արդեն բավական տևական ժամանակ է, ինչ պրակտիկորեն կիրառվում է. ժողովուրդն, ինչպես ասում են, համակերպվեց այս իրողության հետ ու ստիպված ընդունեց վերևներից իրեն թելադրված խաղի կանոնները:

Այժմ, սակայն, կա, ստեղծվել է հնարավորություն՝ մեկընդմիշտ թոթափելու յուրատեսակ այդ լուծն ու դրան ուղղված պետական բյուջեի 18-20 մլրդ դրամ գումարներով բարձրացնելու թոշակները, իսկ քաղաքացիների ներդրած գումարներն էլ՝ ինդեքսավորված կերպով վերադարձնելու: Այս ամենն անմիջապես կյանքի է կոչվելու, եթե «Ծառուկյան» դաշինքին հաջողվի մեծամասնություն կազմել խորհրդարանում ու կառավարություն ձևավորել. չկա երաշխիք, թե 30-40 տարի հետո փոշիացման որ մակարդակում կգտնվեն այդ գումարները:

Պարզվում է՝ դաշինքի ծրագիրը հատկապես դուր չի եկել ԱԺ պատգամավոր Հակոբ Հակոբյանին, ով, ի դեպ, կանգնած է եղել այս նախագծի ակունքներում: Ու հիմա սկսել է հանդես գալ անհիմն հայտարարություններով՝ փորձելով մարդկանց համոզել, թե կուտակային կենսաթոշակային համակարգին Հայաստանի ժողովուրդն ընդհանրապես այլընտրանք ունենալ չի կարող, ու եթե մարդիկ ցանկանում են ապագայում բարձր կենսաթոշակներ ստանալ, ապա պետք է ուզած-չուզած՝ ընդունեն իր կողմից առաջ քաշված խաղի կանոնները:

Ի գիտություն Հակոբ Հակոբյանի ու բոլոր նրանց, ովքեր մտածում են ճիշտ նրա պես՝ կուտակային կենսաթոշակային համակարգն անընդունելի է հատկապես հետևյալ պատճառներով. նախ՝ տրիվիալ է այն պնդումը, թե տրիլիոնի հասնող ֆոնդերի կառավարիչները, որոնք միջազգային մեծ հեղինակություն ունեն, մինչև վերջ ազնիվ կգտնվեն ու մի քանի կոպեկների համար, իբր, չեն վտանգի իրենց հեղինակությունը. 30-50 տարով սեփական քրտինքով վաստակած փողերը վստահել մարդկանց, ովքեր նույնիսկ Հայաստանի աշխարհագրական տեղը չգիտեն, ավելի քան սխալ է ու ռիսկային: Երկրորդ՝ կուտակային կենսաթոշակային համակարգի լիարժեք գործունեության համար Հայաստանում գոնե այժմ՝ չկա անհրաժեշտ պայմաններից և ոչ մեկը:

Որպեսզի հնարավոր լիներ գոնե ինչ-որ կերպ հիմնավորել այդ համակարգի գոյությունը մեզանում, հարկավոր էր, որպեսզի, նախ՝ ՀՀ համախառն ներքին արդյունքը արձանագրեր անընդհատ աճ, ընդ որում՝ տարեկան 2%-ից ոչ պակաս, ապա՝ բյուջեի դեֆիցիտը չպետք է լիներ ավելին, քան ՀՆԱ-ի 1%-ն է: Երրորդ՝ երկրում աշխատավարձերի անընդհատ բարձրացում պետք է լիներ, մարդկանց եկամուտները, նվազելու փոխարեն՝ պետք է աճեին: Հարց՝ կուտակայինի ջատագովներին. նեկրայում Հայաստանում այս պահանջներից ո՞ր մեկն է բավարարված: Մեզ ինչ հիշում ենք, միայն «գոտիներս ենք ձգում» ու ընկած՝ դեսից-դենից փող հավաքում, որ գոյատևենք: Նման պայմաններում, երբ զարգանալու փոխարեն դեգրադացվում ենք, ի՞նչ կուտակային կենսաթոշակային համակարգի մասին կարող է խոսք գնալ, մարդ զարմանում է:

Դա էլ չլինի խորհրդային շրջանի ավանդների պատմությունը, երբ մարդիկ արյուն-քրտինքով իրենց վաստակածը խորհրդային պրոպոգանդայի ազդեցության տակ ընկած՝ պահ տվեցին «Սբերբանկ»-ին, իսկ հետո պարզվեց, որ փողերն այդ՝ բացի որպես զուգարանի թուղթ ծառայելուց, ուրիշ այլ բանի ընդունակ չեն. փոշիացան: Կասկած լինել չի կարող, որ նույն պատմությունը տասնամյակներ անց՝ կրկնվելու է և այս պարագայում:

Այնպես որ՝ բոլոր նրանք, ովքեր փորձում են փնովել «Ծառուկյան» դաշինքի առաջ քաշած գաղափարներն ու ծրագրային կետերը, պետք է նախ իրենք իրենց հարց ուղղեն՝ իսկ ի՞նչ են առաջարկում իրենք՝ որպես գաղափարական հակակշիռ ու եթե ինչ-որ բան առաջարկում էլ են, ապա որանո՞վ են այդ առաջարկները գիտականորեն հիմնավորված ու ադապտացված հայաստանյան պայմաններին. փոխարենն ուղիներ մշակեն երկիրն այս ծանրագույն վիճակից դուրս բերելու՝ չգիտես ինչով են զբաղված…

Դավիթ ԲԱԲԱՆՈՎ