Իսկ պայմաններ կա՞ն...

Վերլուծական 29 Հուլիս, 2017 16:00

Կառավարության ղեկավարն այս շաբաթ աշխատանքային այցով Տավուշի մարզում էր: Խորհրդակցության ընթացքում հիմնականում շեշտադրվել են մարզում ներդրումներ կատարելու, բիզնես-առաջարկներ ներկայացնելու խնդիրները: Այսօր էլ արդեն Կարեն Կարապետյանը Սյունիքում էր և համայնքապետերից պահանջում էր ոչ ստանդարտ լուծումներ գտնել, քանի որ թիվ մեկ խնդիրը պետք է լինի ներդրում բերելը:

Առհասարակ, վարչապետ Կարեն Կարապետյանն ամենուրեք խոսում է միայն ներդրումներից և դրանց համար ներկայացվող ծրագրերից՝ առանց հաշվի առնելու դրանց հնարավորությունը: Դա հատկապես վերաբերվում է Տավուշի մարզին, որը սահմանամերձ է և այստեղ առկա են մի շարք առանձնահատկություններ՝ անգամ ներդրումային դաշտում:

Այս խնդիրը պետք է դիտարկել երկու տեսանկյունից: Մի հարցում կառավարության ղեկավարը ճիշտ է: Մեր մարզպետերը և համայնքապետերը երբեք էլ ոչ ստանդարտ մտածելակերպով աչքի չեն ընկել: Կրեատիվ մտածելու և ուղեղներին զոռ տալու դեպքում, գուցե ներկայացնեն այնպիսի ծրագիր, որը Կառավարությունը պարզապես չի հանդգնի մերժել: Արդյունքում և ծրագիրը կիրականացվի, և մարզպետերը կազատվեն ներդրումներ գտնելու ծանր հոգսից: Աշխատատեղ ստեղծելու, զարգանալու ներուժ, ներդրումների դաշտ կա ամենուր` Սյունիքում, Շիրակում, Տավուշում...: Բայց դրանք միայն տեսական հնարավորություններ են: Սակայն ներդրումների մասին շատ խոսելով, դրանց նշանակությունը կարեւորելով՝ ներդրումները չեն գալիս: Դրա համար անհրաժեշտ են պայմաններ: Այսինքն ներդրումները հետեւանք են այն պայմանների, որոնք ստեղծում է իշխանությունը: Այ հենց այստեղ է, որ, մեղմ ասած, մեծ խնդիրներ են ծագում: Պարզ ասած` այդ պայմանները չեն ստեղծվում: Դա շատ ավելի դժվար է, քան անընդհատ ներդրումների մասին խոսելը:

Դրա համար պետք է ապահովել հավասար մրցակցային դաշտ, տարանջատել բիզնեսն ու իշխանությունը, էականորեն նվազեցնել կոռուպցիայի մակարդակը, իշխանության նկատմամբ իրական վստահությունը մեծացնել...

Անհեթեթություն է նաև առանց Կառավարության աջակցության մասնավոր ներդրողների գտնելը, ինչպես նաև սեփական միջոցներով ծրագրերը իրականացնելը: Մասնավոր ներդրողի համար պետք է պետությունը, կառավարությունը երաշխիքներ տա: Որևէ մեկի համար գաղտնիք չէ, թե մեր երկրում ովքեր են բիզնեսների տիրապետում, 50 տոկոս փայատեր դառնում: Դրա համար էլ մարդիկ ռիսկ չեն անում ներդրում անեն, բիզնես սկսեն։ Եթե Կառավարության շունչը չլինի այդ ծրագրում, նախագծում, ոչինչ էլ չի ստացվի: Ահա սա պետք է գիտակցեն պաշտոնյաները, երբ մարզպետերից ներդրումներ են պահանջում: Ի՞նչ պետք է անի համայնքապետը: Նա պետք է 30 տոկոսն իմ միջոցներից դնի, որ մնացած 70-ը պետությունը տա, բայց նա երբեք վարկ չի վերցնի այդ ծրագրերի համար, քանի որ հազիվ է պահում իր ենթակառուցվածքները: Եթե նա վարկ վերցնի և այդ բիզնեսը հաջողությամբ չպսակվի, համայնքապետարանի ենթակայությամբ բոլոր ենթակառուցվածքների աշխատողները կմնան առանց աշխատավարձ:

Պետք է իմանաս՝ որտեղ ինչ ծրագիր իրականացնես, որ դա օգուտ բերի: Պետք է մոնիթորինգ իրականացվի, իսկ այդ մոնիթորինգը պետք է իրականացնի Կառավարությունը: Մարզերը պարզապես չունեն դրա տեխնիկական և ֆինանսական հնարավորությունը: Արդյունքը պետք է ներկայացվի մարզպետարաններ, իսկ մարզպետերն էլ արդեն փայլեն իրենց ոչ ստանդարտ մտածելակերպով և համապատասխան նախագծեր մշակեն:

Միայն նման թիմային, համատեղ աշխատանքի արդյունքում հնարավոր կլինի հասնել ցանկալի արդյունքի: Մասնավոր ներդրողներ էլ իրենց հերթին իրենց ապահով կզգան իմանալով, որ համայնքում իրականացվող ներդրումային ծրագրի հետևում պետությունն է կանգնած:

Ստելլա Խաչատրյան