«Մշակույթ. զարգացման կամուրջ» համաժողովը` Բուլղարիայում

2012 թ. հոկտեմբերի 24-25-ը Բուլղարիայի Սոֆիա քաղաքում կայացել է հարավ-արևելյան Եվրոպայի երկրների մշակութային ժառանգությանը նվիրված նախարարական 8-րդ համաժողովը, որն անցկացվում էր ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի «Մշակույթ. զարգացման կամուրջ» նախաձեռնության շրջանակներում՝ «Ոչ նյութական մշակութային ժառանգությունը և կայուն զարգացումը» խորագրի ներքո: Հանդիպման կազմակերպիչն էր Բուլղարիայի մշակույթի նախարարությունը՝ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Վենետիկի գրասենյակի, ինչպես նաև ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի գլխավոր քարտուղար Իրինա Բոկովայի աջակցությամբ:

Համաժողովին մասնակցում էին Բուլղարիայի, Ալբանիայի, Չերնոգորիայի, Սերբիայի, Մակեդոնիայի, Թուրքիայի, Մոլդովայի, Խորվաթիայի, Հունաստանի, Իտալիայի, Բոսնիա և Հերցոգովինայի, Ռումինիայի, Սլովենիայի, Հայաստանի, Մոնտենեգրոյի մշակույթի նախարարները, փոխնախարարները, ոչ նյութական մշակութային ժառանգության փորձագետները: Համաժողովին Հայաստանի Հանրապետությունը մասնակցում էր առաջին անգամ՝ հրավիրյալի կարգավիճակով:

Կարևորելով ոչ նյութական մշակութային ժառանգության դերը հասարակության կայուն զարգացման գործում՝ մասնակից նախարարներն ու մշակութային ժառանգության ոլորտի ղեկավարները ներկայացրել են իրենց երկրներում ոչ նյութական մշակութային ժառանգության պահպանության պետական քաղաքականությունը: Համաժողովին առանցքային թեմաներից էր նաև 2012 թ. փետրվարին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի աջակցությամբ Սոֆիայում ստեղծված ոչ նյութական մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային կենտրոնի գործառույթների քննարկումը: Կենտրոնն ըստ էության օգնելու է հարավ-արևելյան Եվրոպայի երկրներին ուսումնասիրելու և բացահայտելու ոչ նյութական մշակութային ժառանգության նույնական տարրերը, ինչպես նաև աջակցելու միջմշակութային համագործակցությանն ու համատեղ մշակութային ծրագրերի իրականացմանը:

Մշակույթի նախարար Հասմիկ Պողոսյանը ևս ներկայացրել է ոչ նյութական մշակութային ժառանգության բնագավառում ՀՀ պետական մշակութային քաղաքականությունը, կատարած աշխատանքներն ու ձեռքբերումները՝ նշելով, որ ՀՀ-ն ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ոչ նյութական մշակութային ժառանգության 2003 թ. կոնվենցիան վավերացրած այն եզակի պետություններից է, որ ունի կոնկրետ այս բնագավառը կարգավորող օրենսդրություն, մասնավորապես «Ոչ նյութական մշակութային ժառանգության մասին» ՀՀ օրենք ու դրա կիրակումն ապահովող իրավական ակտեր: Կարևորելով հարգանքը յուրաքանչյուր ժողովրդի ոչ նյութական մշակութային ժառանգության նկատմամբ՝ նախարարն իր ելույթում նշել է, որ ազգերն իրենց պատմական զարգացման ընթացքում ստեղծել և կուտակել են այնպիսի մշակութային արժեքներ, որոնք վաղուց դուրս են եկել ազգայինի սահմաններից և դարձել են համամարդկային, հետևաբար, պետք է դրանք դիտարկել որպես համընդհանուր մշակույթ և համակարգել դրանց պահպանությանն ուղղված ջանքերը, ինչը հնարավություն կընձեռի ապահովել պետությունների միջև կայուն մշակութային համագործակցությունն ու միջմշակութային երկխոսությունը: Ելույթի վերջում նախարարը հայտնել է, որ 2013 թ. հուլիսի 1-ից դեկտեմբերի 31-ը Հայաստանը ստանձնելու է ՍԾՏՀ /Սևծովյան տնտեսական համագործակցության կազմակերպություն/ նախագահող երկրի պարտականությունները և դրա շրջանակներում ներկաներին հրավիրել է Երևան՝ մասնակցելու 2013 թ. հուլիսին կայանալիք անդամ պետությունների նախարարական համաժողովին: Հանդիպման շրջանակներում ՀՀ մշակույթի նախարարն առանձնազրույցներ է ունեցել մասնակից երկրների գործընկեր մշակույթի նախարարների, փոխնախարարների, ինչպես նաև ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի գլխավոր քարտուղար Իրինա Բոկովայի հետ: Վերջինիս հետ զրույցում քննարկվել է Հայաստանի և ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի միջև համագործակցությունը և ձեռք բերվել պայմանավորվածություն Գլխավոր քարտուղարի Հայաստան այցելելու վերաբերյալ:

Համաժողովը լավագույն առիթ էր ծանոթանալու մասնակից երկրների կողմից ոչ նյութական մշակութային ժառանգության պահպանության ուղղությամբ իրականացրած քաղաքականությանը և նոր մշակութային համագործակցության ծրագրեր քննարկելու համար: