Սերժ Սարգսյան, Լևոն Տեր-Պետրոսյան, Ռոբերտ Քոչարյան` մարտի 1-ին հանուն ինչի՞ զոհվեց իմ որդին (տեսանյութ)

2008-ի մարտի 1-ի ողբերգական իրադարձություններից անցել է գրեթե հինգ տարի, տասը զոհերի ընտանիքներն անհուսության մեջ են, գործի բացահայտումից որևէ հույս այլևս չունեն, ապրում են սոցիալական ծանր պայմաններում` պետության, իշխանության, ընդդիմության կողմից մոռացված ու անտեսված:

2008-ի մարտի 1-ին զոհված ոստիկանական զորքերի զինծառայող Տիգրան Աբգարյանի մայրը` Ռուզաննա Հարությունյանը, վերջին մեկ տարում մնացել է մենակ: Որդու մահից հետո ամուսինը չդիմացավ, երկու կաթված ստացավ, մահացավ, կորցրեց նաև ծեր սկեսրոջը և մնաց իր ցավի հետ մեն-մենակ: Երրորդ կարգի հաշմանդամ կինը տառապում է ռևմատրոյիտ արտրիտ հիվանդությամբ, դժվարանում է քայլել, տեղաշարժվել, մինչդեռ հիմա էլ ուզում են զրկել նրան երրորդ կարգի հաշմանդամության թոշակից` պատճառաբանելով, որ եթե երկու հարկ կարողացել է բարձրանալ` ստուգում անցնելու համար, ուրեմն ի վիճակի է նաև աշխատելու: Հաշմանդամության թոշակը 30 հազար դրամ է, ինչն անգամ դեղերի գումարին չի բավականացնում:

Նա գտնում է, որ երեք նախագահներն էլ պատասխանատվություն են կրում իր որդու մահվան, առհասարակ` մարտի 1-ի համար:

Հիշում է, որ մեծ տղան խնդրում էր մորը եղբորը չուղարկել բանակ՝ իմանալով բանակում տիրող վարք ու բարքը, սակայն ընտանիքով ընդդիմացան, թե՝ հայ զինվոր է, պետք է ծառայի: Տիգրանը անկախության ծնունդն էր. նրա հայրը, նաև ընկերները պատերազմից հետո որոշել էին նույն տարում որդիներ ունենալ, որոնք զինվոր են լինելու հայրենիքի համար, սահման են պաշտպանելու, բայց ոչ՝ անիմաստ քաղաքական խաղերի զոհ դառնալու, մանավանդ՝ ոչ մի կուսակցության անդամ չէին, ոչ մի ցույցերի չէին գնում:

«Հանձնաժողով կազմեցին, չորս տարի է անցել, արդեն հինգ տարի կլինի, բայց սայլը տեղից որևէ կերպ չշարժվեց: Նախագահը տարիուկես առաջ հրաման տվեց, որ նախաքննությունը փակուղի է մտել, նոր քննիչ նշանակեցին, դեմքը մինչև այսօր չեմ տեսել: Գոնե Վահագն Հարությունյանը կանչում էր, ուսերը թոթվում, ասում՝ կներեք, չգիտեմ՝ ինչ անել: Ոչ մի բան չի արվում, այդ գործերը Նիկոյանի հանձնաժողովից հետո ծալել-դրել են արխիվում, այդպես էլ մնացել է»,- ասում է տիկին Ռուզաննան:

Ռուզաննա Հարությունյանն արդեն իր համար պարզել է եղելությունը: Ըստ նրա՝ մարտի 1-ին քաղաքական խաղեր էին թե՛ ընդդիմության, թե՛ իշխանության կողմից, իսկ մարտի մեկի զոհերի անունն էլ շահարկվեց:

Նրա խոսքով՝ բոլորն էլ շատ լավ գիտեն, թե ինչ է իրականում տեղի ունեցել մարտի մեկին, ինչ սարքեցին ժողովրդի գլխին, բայց բոլորը ձեռքերը տարածում են, թե՝ անզոր են, ասում են' երկաթի կտոր է տղային դիպել, մինչդեռ մոր համար պարզից էլ պարզ է, որ դիպուկահարի արձակած գնդակն է կպել որդուն:
«Իմ ամուսինը միշտ ասում էր՝ նյարդերդ մի փչացրու, դեմ ես առել պատին, ճակատդ պատին ես տալիս, բայց մեկ է՝ չես իմանա, թե ով խփեց քո տղուն»,- ասաց տիկին Ռուզաննան, որը համոզված է՝ տղան հրաշալի իրավաբան կդառնար:

Տիգրան Աբգարյանը առանց տարկետման ընդունվել էր ՀՊՄՀ պատմաիրավագիտության ֆակուլտետ, հրաշալի պատմություն գիտեր, տան ամենաաշխույժն էր ու բանիմացը: 18 տարեկան էր, երբ բանակ գնաց: Մինչ այդ մեծ տղան զգուշացրել է ծնողներին բանակ չուղարկել Տիգրանին, մինչդեռ ծնողները ընդդիմացել են, թե՝ ինչպե՞ս իրենց տղան բանակում չծառայի: Տիգրանը ծառայության յոթ ամսում 30 կգ նիհարել էր, բայց որևէ անգամ չի տրտնջացել, ժպիտը չի կորել երեսից:

Հիմա տիկին Ռուզաննան որոշել է հանդիպել երեք նախագահներին՝ հարցնելու, թե հանուն ինչի՞ զոհվեց իր տղան, թեև հիշում է, թե ինչպես երկու անգամ իրեն թույլ չտվեցին մոտենալ Սերժ Սարգսյանին:

«Դա այն ժամանակաշրջանն էր, որ երեքն էլ իրար կողք կանգնած էին, երեքն էլ պատասխանատու են իմ երեխու մահվան համար: Ի՞նչն էր պատճառը՝ նա ո՛չ ցուցարար էր, ո՛չ անկարգությունների մասնակից, հրամանի տակ կանգնած սպա էր»,- հուզվում է տիկին Ռուզաննան՝ հիշելով Նիկոյանի խոսքերը, թե իր տղային պատահական գնդակ է կպել: «Պատահականությանը չեմ հավատում, ասել եմ ու կասեմ՝ իմ երեխուն սնայպերը խփեց: Իմ երեխայի դեմը այդ ժամանակ ոչ մի ցուցարար չի եղել, այդ կրակոցները ուրիշ տեղից են եղել»:

Նա նաև պատմեց, որ մարտի 1-ի տասը զոհվածների ընտանիքները թշվառ վիճակում են:

«Այդքան բարեգործական ընկերություններ, հիմնադրամներ կան, որ կարող էին աջակցել, մի՞թե տասը գործարարի Սերժ Սարգսյանը չկարողացավ ասել, որ յուրաքանչյուրը մեկ զոհվածի ընտանիքի մինչև կյանքի վերջն ապահովի: Դավիթ Պետրոսյանի մայրը Կիրովականում ընկել էր, ծունկը կոտրել, ծայրահեղ աղքատության և միայնության մեջ է… ոչ մեկի մտքով չի անցնում, թե ինչպես ենք ապրում մենք»:

Տղային գերեզման հանձնելուց հետո՝ ամեն շաբաթ տիկին Ռուզաննան գնում է գերեզման, խոսում տղայի հետ. տարիներն անցնում են, բայց կորստի ցավը, մրմուռը որևէ կերպ չի թեթևանում…

Աղբյուրը՝ 1in.am