Արմավիրում կասեցվել է ձկնաբուծարանի ապօրինի ջրառը. ԲԸՏՄ-ն հաղորդում է ներկայացրել ՔԿ Քննարկվել են շրջակա միջավայրի պահպանության ոլորտում հայ-մոնղոլական համագործակցության ընդլայնման հնարավորությունները Խուդաթյանը Իրանի գործընկերների հետ քննարկել է էներգետիկ ոլորտում համագործակցության ընդլայնմանն առնչվող հարցեր Հայաստանի Մ17 թիմը չկարողացավ հաղթել Լյուքսեմբուրգի հասակակիցներին Մոսկվան հայտարարում է Զալիվնոյեի գրավման մասին․ ինչ է հայտնի ռուսական առաջխաղացումից Թրամփը խոստանում է ճնշում գործադրել Պուտինի և Սի Ծինփինի վրա՝ հանուն Ուկրաինայի խաղաղության Ադրբեջանում հարցականի տակ է դրվել ռուսական դպրոցական բաժինների պետական ֆինանսավորումը Բենզալցակայանների գործունեությունը կարգավորող նորմերը կարող են վերանայվել Թրամփը սպառնացել է Իրանին աննախադեպ պատասխանով՝ Վաշինգտոնի վրա հարձակման դեպքում Եվրոպայում երկխոսության սուր պակաս կա․ Պեսկովը քննադատել է եվրոպացի առաջնորդներին Քննարկվել են ՀՀ նոր Սահմանադրության նախագծին առնչվող հարցեր Ռուսական հարձակումից հետո Հունգարիան դադարեցնում է Ուկրաինայի հետ երկաթուղային հաղորդակցությունը 

Արժե՞ արդյոք խոզերի առաջ մարգարիտներ գցել

Թե՞ պետք է ենթարկվել «իմաստուն ժողովրդի» տեսակետներին

Վերջերս կարդացի ուկրաինացի նշանավոր փիլիսոփա Անդրիյ Բաումեյսթերի ֆեյսբուքյան գրառումն այն մասին, որ նա, հարցազրույցներից մեկում «ոչ թրենդային» կարծիք հայտնելուց հետո, արժանացել էր ատելության հերթական ալիքի: «Չարությունն ու ատելությունը նրանց համար նորմալ են: Նրանք չեն ուզում վերլուծել  եւ հասկանալ… Ձեր հիստերիաները եւ ձեր չարությունն ինձ չեն վախեցնի ու չեն լռեցնի: Հակառակը՝ դրանք ցույց են տալիս. որ ես ճիշտ ճանապարհի վրա եմ: Երբ ձեզ մոտ պայծառացման պահեր են լինում, հարցրեք ինքներդ ձեզ՝ ի՞նչ կկարողանաք անել՝ մարդկանց միավորելու համար: Սեփական երկիրը ավելի լավը, ավելի կիրթ, ավելի համերաշխ դարձնելու համար»: Հայկական, ռուսական, ուկրաինական (եւ նմանատիպ այլ) հասարակություններն իրարից առանձնապես չեն տարբերվում: Մեծամասնության կամ, ինչպես երբեմն ընդունված է ասել՝ «ժողովրդի» ներկայացուցիչները, որոնք, որպես կանոն, լավագույն դեպքում մեկուկես գիրք են կարդացել, պատրաստ են, առանց մի վայրկյան անգամ կասկածելու խելք սովորեցնել, դասեր տալ Բաումեյսթերի նման մարդկանց, եւ դա անում են ամենակոպիտ, ամենահայհոյական արտահայտություններով: Որովհետեւ «ակտիվիստ» են, «պայքարող տեսակ են» եւ «ժողովրդի ծոցից դուրս եկած»:

Ի՞նչ պետք է անեն այդ պարագայում ինտելեկտուալները:  Աստվածաշնչում հայտնի «էլիտիստական» հատված կա. «Որւեէ սրբություն շներին մի՛ տվեք, ձեր մարգարիտներն էլ խոզերի առաջ մի՛ գցեք, որպեսզի չլինի, թե դրանք կոխոտեն եւ դառնալով ձեզ վրա, հարձակվեն» (Մատթ. 7:6): Ուրեմն ի՞նչ՝ լռել:

Բայց ինքը՝ Տերը, չէր լռում, խոսում էր, քարոզում էր, կշտամբում էր, կռիվ էր տալիս: Ե՞րբ է դա իմաստալից, ե՞րբ անիմաստ: Եվ եթե իմաստալից է (խոզերի առաջ մարգարիտներ գցելը), ապա ինչպե՞ս պետք է դա արվի: Բերեմ կոնկրետ օրինակ: Ընկերներիցս մեկը փոխանցել է տաքսու վարորդի հետ խոսակցությունը: Վարորդի «դատողությունը» մոտավորապես հետեւյալն է. Ստեփանակերտն ավելի բարեկարգ էր ու մաքուր, քան Երեւանը, որովհետեւ մենք «դրանց» (այսինքն՝ «ղարաբաղցիներին») փող էինք ուղարկում, եւ մեզ փող չէր մնում, որ Երեւանը բարեկարգենք: Պե՞տք է դրան առարկել, թե՞ դա կլինի «խոզերի առաջ մարգարիտներ գցել»: Ես գիտեմ «միջանկյալ»՝ «խոզությունն» արդարացնող տարբերակը. «Ախր, պետք է հասկանալ այս ժողովրդին: Այդ մարդկանց այնքան են կեղեքել, որ նրանց այդ, փոքր-ինչ սրված, զգացմունքները միանգամայն տեղին են: Մեր իմաստուն ժողովուրդն ամեն ինչ բնազդով ճիշտ է հասկանում»: Պաշտոնական քարոզչության այս թեզերը հայտնի են:

Եթե դրանց հետեւենք, այս վարորդի եւ «իմաստուն ժողովրդի» տասնյակ հազարավոր այլ ներկայացուցիչների նման դատողություններին պետք է պատասխանել՝ «Այո, ախպերս, ճիշտ ես՝ էդ Ղարաբաղից վաղուց էր պետք ազատվել: Ապրի Նիկոլը, որ ժողովուրդը վերջապես կարողացավ շունչ քաշել»: Մեծամասնության տեսակետը, մի խոսքով, պարզ է: Բայց իմ հարցադրումներն ուղղված են փոքրամասնությանը: Ի՞նչ անենք մենք՝ այն մարդիկ, որոնք հասկանում են նման դատողությունների ողջ անհեթեթությունը: Ինձ թվում է ուղեղը լվացած (ռուսերեն ասած, «оболваненный») ամեն մի համաքաղաքացու հետ վեճի մեջ մտնելու որեւէ իմաստ չկա: Մյուս կողմից՝ քիթը տնկած լռելը նույնպես սխալ է:

Որովհետեւ այդ դեպքում իշխանությունը «իմաստուն ժողովրդին» վաղ թե ուշ կհամոզի, որ Թուրքիայի կազմում «պարզապես լավ ապրելը» նույնպես հնարավոր եւ ընդունելի տարբերակ է: Այդ՝ միանգամայն կանխատեսելի սցենարը կանխելու համար պետք է փորձել շփվել լսարանի հետ՝ անկախ նրանից՝ այն մեծ է, թե փոքր. կոնկրետ անհատների վրա, կրկնեմ, ժամանակ չծախսելով: Դա կարող է ոչ մի «անմիջական արդյունքի» չբերել: Բայց, եթե խոսքն անկեղծ է ու անշահախնդիր, ապա այն, հավատում եմ, ինչ-որ մի տեղ տիեզերքում մի հետք կթողնի: Տիրոջ խոսքն էլ նույն պահին Իսրայելի հասարակության մեջ որեւէ դրական տեղաշարժ չառաջացրեց: Հայտնի գրական երկերը նույնպես իրենց ստեղծման ժամանակ սովորաբար ցնցումների տեղիք չեն տալիս: Օրինակ, Սոլժենիցինի «Արշիպելագ Գուլագը» (առաջին տարբերակը պատրաստ էր տպագրության 1968 թվականին) այդ պահին չփլուզեց Խորհրդային Միությունը:

Արդյոք կարելի՞ է ասել, որ բոլոր նման գործերն իզուր են գրվել: Եվ հակառակը՝ անմիջական արդյունքը «մարգարիտներ գցողի» համար հաճախ տխուր է լինում: Տոտալիտար համակարգերում դա սպառնալիք է խոսացողի կյանքի եւ ազատության համար: Ժամանակակից ավտորիտար ռեժիմների զենքն ավելի «հումանիստական» է՝ չարություն, ատելություն, հայհոյանքներ, ինչպես Անդրիյ Բաումեյսթերի դեպքում էր: Մարդիկ կանգնում են մարգինալ փոքրամասնություն, «սպիտակ ագռավ» դառնալու վտանգի առաջ: Շատերը դրան չեն դիմանում: Շատերի լռությունը դրանով է պայմանավորված: Ոմանք էլ, շատ լավ իմանալով իրականությունը, ոչ միայն չեն լռում, այլեւ միանում են «իմաստուն ժողովրդի» հասցեին հաճոյախոսություններին: Այդպես, հավանաբար, ավելի հարմար է:

Արամ ԱԲՐԱՀԱՄՅԱՆ

«Առավոտ» օրաթերթ

30.07.2024


Հետևե՛ք Euromedia24-ին
Youtube-ում`
Արմավիրում կասեցվել է ձկնաբուծարանի ապօրինի ջրառը. ԲԸՏՄ-ն հաղորդում է ներկայացրել ՔԿ Քննարկվել են շրջակա միջավայրի պահպանության ոլորտում հայ-մոնղոլական համագործակցության ընդլայնման հնարավորություններըԽուդաթյանը Իրանի գործընկերների հետ քննարկել է էներգետիկ ոլորտում համագործակցության ընդլայնմանն առնչվող հարցերՀայաստանի Մ17 թիմը չկարողացավ հաղթել Լյուքսեմբուրգի հասակակիցներինՄոսկվան հայտարարում է Զալիվնոյեի գրավման մասին․ ինչ է հայտնի ռուսական առաջխաղացումիցԹրամփը խոստանում է ճնշում գործադրել Պուտինի և Սի Ծինփինի վրա՝ հանուն Ուկրաինայի խաղաղությանԱդրբեջանում հարցականի տակ է դրվել ռուսական դպրոցական բաժինների պետական ֆինանսավորումըԲենզալցակայանների գործունեությունը կարգավորող նորմերը կարող են վերանայվելԹրամփը սպառնացել է Իրանին աննախադեպ պատասխանով՝ Վաշինգտոնի վրա հարձակման դեպքումԵվրոպայում երկխոսության սուր պակաս կա․ Պեսկովը քննադատել է եվրոպացի առաջնորդներինՔննարկվել են ՀՀ նոր Սահմանադրության նախագծին առնչվող հարցերՌուսական հարձակումից հետո Հունգարիան դադարեցնում է Ուկրաինայի հետ երկաթուղային հաղորդակցությունըՈւիթքոֆն ու Քուշները Բեռլինում կքննարկեն Ուկրաինայի անվտանգության երաշխիքներըՀունգարիան դադարեցրել է երկաթուղային հաղորդակցությունը Ուկրաինայի հետԼիտվան և Լատվիան կարող են հետևել Էստոնիային․ Ռուսաստանի հետ սահմանին նոր լարվածությունԹրամփը նոր արգելք է պատրաստում Չինաստանի դեմ․ տեխնոհսկաները դեմ ենAxios. Եվրոպան և Ուկրաինան անհանգստությամբ սպասում են Ռուսաստանի, Չինաստանի և Միացյալ Նահանգների առաջնորդների հանդիպմանըՌուսաստանի հետախուզությունը Եվրամիությանը մեղադրել է Սերբիայի ընտրություններին միջամտելու փորձի մեջԼը Պենը պատրաստ է կտրել Ուկրաինային Ֆրանսիայի ֆինանսական օգնությունը՝ ընտրվելու դեպքումԿիևի մի մասը անցել է պահեստային ջեռուցման համակարգի՝ էլեկտրական ցանցում տեղի ունեցած վթարից հետոԱրցախի թեման ՀՀԿ-ի համար մնում է քաղաքական օրակարգի հիմնական ուղղություններից մեկը․ ԱբրահամյանԹուրքիան Ուկրաինայի խաղաղության համար առաջարկում է վերափոխել Եվրոպայի անվտանգության համակարգըՎլադիմիր Պուտինը ժամանել է ՇենժենԹրամփը հայտարարել է, որ Պուտինը կարող էր ավելի կոշտ գործել Ուկրաինայում․ Կրեմլն արձագանքել է10-ամյա երեխայի մահից հետո սպանության գործ է հարուցվել ՊետերբուրգումՀրդեհ բարձրահարկում․ Օմսկում փրկել են չորս բնակչի, այդ թվում՝ երկու երեխայիԲելգորոդի մարզում անօդաչուի հարվածից կին է զոհվել․ ամուսինը վիրավոր էԿուբան օգնություն է խնդրել Ռուսաստանից․ Հավանան ահազանգում է ԱՄՆ-ի ճնշումների մասինԿյանքից հեռացել է ՀՀ ժողովրդական արտիստ Հակոբ ԱզիզյանըԵվրահանձնաժողովը կանխատեսում է, որ Ուկրաինայում հակամարտությունը կշարունակվի առնվազն մինչև 2028 թվականի վերջըՄիացյալ Նահանգների գաղտնի միջուկային ծրագրի նոր մանրամասներ․ բացահայտվել է B94 անվանումըԲայդենը խոստովանել է, որ Ռուսաստանի բացառումը G8-ից բարդացրել է երկխոսությունըՀայաստանի եվրոպական ուղին՝ խոստումների և պարտավորությունների միջևՊայթյուն Կորսիկայում․ թիրախում պետական ծառայությունների շենքն էՉինաստանն ու Կանադան նոր գործարք են կնքել․ Վաշինգտոնի հետ լարվածության ֆոնինԵրևանի և մարզերի որոշ հասցեներում լույս չի լինի Թրամփը հայտարարել է ԱՍԵԱՆ-ի գագաթնաժողովում Պուտինի հետ առանձին հանդիպելու իր պատրաստակամության մասին«Հարավկովկասյան երկաթուղու» կոնցեսիոն կառավարման հարցով առաջին հանդիպումն է կայացել. ՏԿԵՆՄոսկվայի պայթյունի գործով կնոջը մեղադրանք է առաջադրվելՄիկրոավտոբուսն ընկել է 20 մետր բարձրությունից․ 14 տուժած ՆեպալումՀՖՖ-ն չի ցանկանում Ինֆանտինոյին տեսնել ՖԻՖԱ-ի նախագահի պաշտոնում Խոշոր հրդեհ Բելգիայում․ ծխի պատճառով բնակիչներին զգուշացրել ենԴուք ստեղծել եք քաոս, վաղը դրա զոհը հենց դուք եք դառնալու․ ԴերզյանՀանրային տարածքներում դեն նետված գույքը կդառնա համայնքի սեփականությունըՆոյեմբերի վերջը հաջողություն կբերի այս կենդանակերպի նշաններին. նրանք կհաջողեն ամեն ինչում Հրդեհը ոչնչացրել է երկու հաստատություն Ֆրանսիայում․ բնակիչները տարհանվել ենՎիճաբանութոյւն, ծեծկռտուք՝ Արմավիրի մարզում. Կան վիրավորներՄիԳ-29 է կործանվել Սերբիայում․ օդաչուն զոհվել էՀՀ-ն և Գերմանիան համաձայնեցրել են 2027 թվականի պաշտպանական համագործակցության ծրագիրըԼիոնել Մեսսին կարող է անսովոր պաշտոն ստանձնել Արգենտինայի հավաքականում
Ամենադիտված