Քննարկվել է գործարար միջավայրի բարելավմանն ուղղված նախագիծ․ ՊԵԿ-ը փոփոխություններ է մշակել

Հարկ վճարողների շրջանում փաստաթղթավորման, հարկային հաշվետվությունների ներկայացման, հարկերի հաշվարկման ու վճարման հետ կապված գործնականում առաջացել են խնդիրներ, որոնք էլ Պետական եկամուտների կոմիտեն գույքագրել եւ համապատասխան փոփոխություններ է մշակել: Հարկային օրենսգրքում նոր կարգավորումներն առաջին ընթերցմամբ քննարկման է ներկայացրել ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեի նախագահ Էդուարդ Հակոբյանը:

Առաջին խնդիրը վերաբերում է ապրանքի վերադարձի կարգավորումներին: Գործող օրենսդրությամբ որոշ դեպքերում ապրանքի վերադարձի մասով գործարքը ճշգրտելու հնարավորություն նախատեսված չէ, օրինակ` պիտանիության ժամկետ չունեցող ապրանքների վերադարձի դեպքում ապրանքի վերադարձը ձեւակերպվում է որպես հետվաճառք, որը խեղաթյուրում է գործարքի տրամաբանությունը: Առաջարկվում է գործարքի ճշգրտման հնարավորություն նախատեսել ապրանքի վերադարձի բոլոր այն դեպքերի համար, երբ գործարքի առարկա հանդիսացող ապրանքը ենթակա է վերադարձի:

Ներկայումս ՀԴՄ-ով վաճառքների հետվերադարձի դեպքում ճշգրտման տարբերակված մոտեցումներ են նախատեսված, մասնավորապես` հարկային հաշիվներով վերադարձի դեպքում ԱԱՀ-ի եւ ակցիզային հարկի ճշգրտումները ներառվում են ճշգրտման անցում, իսկ ՀԴՄ-ով վերադարձի դեպքերում` վաճառքի գործարքի անցում, որի դեպքում հետ գնալու եւ հաշվետվությունը ճշտելու կարիք է առաջանում: Առաջարկվում է ՀԴՄ-ով ձեռքբերումների վերադարձի դեպքում գործարքի ճշգրտումները, երբ նվազում են ԱԱՀ-ի եւ ակցիզային հարկի գումարները, արտացոլվեն գործարքի ճշգրտման տվյալ ժամանակաշրջանում: Սա հիմնականում վերաբերում է ԱԱՀ-ով հարկ վճարող մոտ 37.000 տնտեսավարողի:

Վերանայվում է չեղարկված հարկային հաշվի փոխարեն նոր հարկային հաշիվ դուրս գրելու դեպքում ձեռք բերողի կողմից ԱԱՀ-ի գումարը հաշվանցելու կանոնը:

Հստակեցվում է, որ գյուղարտադրանք արտադրողները մինչեւ ԱԱՀ-ի շեմը գերազանցելը գյուղատնտեսական արտադրանքի մատակարարումների մասով ԱԱՀ չեն վճարի, իսկ այլ գործարքների իրականացման դեպքում ԱԱՀ կվճարեն միայն այդ գործարքների մասով:

Պարզեցվում են ոչ ռեզիդենտ կազմակերպությունների համար ԱԱՀ-ի վճարման կանոնները: Խոսքը հատկապես մշտական հաստատություն չունեցող ոչ ռեզիդենտ կազմակերպություններին է վերաբերում: Այդ կազմակերպությունների` Հայաստանի Հանրապետությունում իրականացրած ԱԱՀ-ով հարկվող գործարքների մասով առաջարկվում է սահմանել, որ վերջիններս ԱԱՀ վճարեն նաեւ այն դեպքերում, երբ ԱԱՀ-ով գործարք կատարեն ԱԱՀ վճարող չհամարվող կազմակերպությունների հետ: Նրանց համար բոլոր դեպքերում ԱԱՀ-ի վճարման հաշվետու ժամանակաշրջանը մեկ եռամսյակն է, կան դեպքեր` ամսական է:

Կվերանայվի դրոշմավորման ենթակա կաթնամթերքի գծով որակական կորուստների` համախառն եկամտից նվազեցման նորման` սահմանելով, որ նշված կորուստը համախառն եկամտից ենթակա է նվազեցման համախառն եկամտի 2 տոկոսը չգերազանցող չափով: 80 կաթնամթերք արտադրողի է վերաբերում այս կարգավորումը:

Խոսելով տնտեսական զարգացման միտումների եւ ստեղծված նպաստավոր հարկային միջավայրի մասին` ՊԵԿ նախագահը հավելել է, որ ընդհանուր առմամբ տնտեսությունում 5250 հարկ վճարողի ավելացում կա: «2025 թվականի դրությամբ 141.700 հարկ վճարող ունենք 2024 թվականի 136.450-ի դիմաց»,- նշել է Էդուարդ Հակոբյանը եւ փաստել, որ դա էական փոփոխություն է եւ վկայում է տնտեսության զարգացման մասին:

Արտոնությունների սահմանման բոլոր փոփոխությունները` հղմամբ:

Տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահի տեղակալ Բաբկեն Թունյանը կարեւորել է ներկայացված փոփոխությունները, փաստել, որ նախատեսվում է հարկային բեռի թեթեւացում, կպարզեցվեն տնտեսավարողների գործունեությանը վերաբերող մի շարք ընթացակարգեր: Նշվել է, որ առաջինից երկրորդ ընթերցում ընկած ժամանակահատվածում եղած առաջարկները կքննարկվեն եւ անհրաժեշտության դեպքում վերանայումներ կարվեն: