Պատգամավորն անմիտ է համարում «Քաղաքացիական օրենսգրքում լրացումներ կատարելու մասին» օրենքի նախագիծը խոսքի ազատության դեմ որակելը

«Քաղաքացիական օրենսգրքում լրացումներ կատարելու մասին» ՀՀ օրենքի նախագծի համահեղինակ, ԱԺ ԲՀԿ խմբակցության պատգամավոր Նաիրա Զոհրաբյանը տեղեկացնում է, որ նախագծի մշակման նախաձեռնությունը պատկանում է մի շարք ԶԼՄ-ների ու դրանց ներկայացուցիչներին: «Վիրավորանքը և զրպարտությունը համացանցում. առկա հիմնախնդիրները և առաջարկվող օրենսդրական լուծումները» թեմայով խորհրդարանական լսումների ժամանակ հայտնեց պատգամավորը: «Այն, որ այս ոլորտը լուրջ կարգավորման կարիք ունի, ընդունում են բոլորը: Ես ուզում եմ բերել մի ծանրակշիռ փաստարկ. որպես նախկին լրագրողի ինձ շատ են դիմել իմ գործընկերները, ովքեր ունեն երկար տարիների լրագրողական փորձ, ու առաջարկել որոշակի կարգավորումներ մտցնել դաշտում»,-ասաց Նաիրա Զոհրաբյանը' նշելով, որ անմիտ է հիշյալ նախագիծը դիտարկել որպես խոսքի ազատության և ԶԼՄ-ների իրավունքների սահմանափակմանն ուղղված քայլ:

Որպես հիմնական զեկուցող, նախագծի համահեղինակ ՀՀԿ-ական Արփինե Հովհաննիսյանը խորհրդարանական լսումներին ներկայացրեց լրատվական նյութի անվան տակ տեղ գտած մեկնաբանություններ, որոնք վիրավորական և զրպարտչական բնույթի են, և անհայտ աղբյուրի հետ կապված որոշակի կարգավորումների միջազգային փորձը: Նրա խոսքով` լրատվական նյութի անվան տակ տեղ գտնող մեկնաբանությունների միջազգային փորձը պրակտիկայում չորս հիմնական հայեցակարգերի մեջ է ամփոփվում, որոնցից մեկն էլ ընկած է հիշյալ նախագծի հիմքում: «Այն մոդելը, որն ընկած է նաև մեր նախագծի կարգավորումների հիմքում, ապահով ապաստարանի ռեժիմ է' ընդունված ԵՄ տարածքում: Այս մոտեցման հիմնական շեշտադրումը «ծանուցել և հանել» սկզբունքն է»,-ասաց Արփինե Հովհաննիսյանը: Այս սկզբունքի էությունը կայանում է նրանում, որ անձը, ում մասին լրատվամիջոցը տարածել է վիրավորական և զրպարտչական մեկնաբանություն, կարող է դիմել լրատվամիջոցին և պահանջել հեռացնել այն' հիմնավորելով իր պահանջը: «Այս մոդելի դեպքում'լրատվական գործունեություն իրականացնողը պատասխանատվությունից կազատվի, եթե վիրավորանք պարունակող մեկնաբանո ւթյան մեջ իր միջամտությունը կրում է տեխնիկական կամ պասիվ բնույթ»,-նշեց պատգամավորը' ասելով, որ այն ժամանակ, երբ ԶԼՄ-ն կտեղեկացվի մեկնաբանության հեռացման մասին, այդ ժամանակ դա չկատարելը կարող է խնդիր առաջացնել:

Արփինե Հովհաննիսյանի ներկայացմամբ, նախագծում առկա կարգավորումները հիմնականում նման են Մեծ Բրիտանիայում ընդունված օրենքի մոտեցումներին: «Նրանք ընդունել են այդ օրենքը, որպեսզի յուրաքանչյուր մանր գործով դատարան դիմելու անհրաժեշտություն չառաջանա, և այդ դեպքերի համար սահմանել են չափանիշներ»,-ասաց զեկուցողը:

Արփինե Հովհաննիսյանը խոսեց նաև մեկ այլ մոդելի մասին, որի վրա էլ հրավիրեց ներկաների ուշադրությունը: «Այս կոնցեպտի հիմքում դրված է այնպիսի հեղինակավոր իրավապաշտպան կազմակերպության հիմնավորումը, ինչպիսին է «Արթիքլ 19»-ը: Նրանք կողմնակից են ոչ թե «ծանուցել և հանել» մոտեցմանը, այլ «ծանուցել և կրկին ծանուցել» տարբերակին: Ինչն է այս կազմակերպության հիմնական փաստարկը. հանելով այդ մեկնաբանությունը' կարծես ազատ խոսքի դեմ է գործ արվում, որը, որպես իր իրավունք, իրացրել էր մեկնաբանություն գրողը: Նրանք առաջարկում են նախքան միջնորդի' ԶԼՄ-ի կողմից որոշում կայացնելը, ներգրավել նաև մեկնաբանություն գրողին»,-ասաց Արփինե Հովհաննիսյանը' հավելելով, որ վերջին մոդելով մեկ լրացուցիչ օղակ է առաջարկվում' դիմել մեկնաբանություն գրողին:

Անհայտ հեղինակի հետ կապված' Արփինե Հովհաննիսյանը ներկայացրեց ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1087.1 հոդվածի 9-րդ կետը, ըստ որի, եթե վիրավորելիս և զրպարտելիս հղում չի կատարվել տեղեկատվության աղբյուրներին, կամ տեղեկատվության աղբյուրը հայտնի չէ, կամ լրատվական գործունեություն իրականացնողը, ելնելով աղբյուրը չբացահատելու իր իրավունքից, չի բացահայտում աղբյուրը, վիրավորանքի կամ զրպարտանքի փոխհատուցումը կրում է տեղեկությունը հրապակային ներկայացնողը, իսկ եթե այն տեղ է գտել լրատվական գործունեություն իրականացնողի կողմից, ապա պատասխանատվությունը կրում է վերջինը: «Այս հոդվածը վերաբերում է նաև համացանցին, որտեղ ոչ մի փոփոխություն չի մտցվել: Այն դեպքում, երբ տեղեկատվության աղբյուրը հայտնի չէ, հայցվորը տեղեկատվությունը հրապարակային ներկայացնողի կամ լրատվական գործունեություն իրականացնողի դեմ կարող է դիմել դատարան միայն այն դեպքում, եթե ապացուցի, որ հնարավոր չի եղել հավաքել բավարար տվյալներ այդ վիրավորանքը տարածած անձի դեմ»,-ասաց պատգամավորը: