Գնահատականների տողատակը...

Խորհրդարանական ընտրություններին ներկա դիտորդական առաքելությունները մեկը մյուսի հետևից հնչեցրին իրենց գնահատականները կապված այս ընտրությունների որակի մասին: ԱՊՀ առաքելությունը այս հարցում առանձնապես չզարմացրեց հայ հանրությանը՝ վերջինիս կողմից տրված գնահատականները հեշտությամբ կարելի էր կանխատեսել:

ԱՊՀ դիտորդների արված դիտարկման համաձայն՝ Հայաստանի Ընտրական օրենսգրքում արված փոփոխությունները, տեխնիկական նորամուծություններն ավելի բարձրացրին քաղաքացիների վստահության մակարդակը ընտրությունների արդյունքների վերաբերյալ: Այնպիսի տպավորություն է ստեղծվում, որ ԱՊՀ դիտորդական առաքելությունը դիտարկում էր ոչ թե մեր, այլ՝ ասենք Լյուքսեմբուրգի համապետական ընտրությունները:

Դրա հետ մեկտեղ ԱՊՀ դիտորդները հայտարարեցին, որ չեն պատրաստվում տալ որեւէ քաղաքական գնահատական, քանի որ իրենց համար կարեւոր էր դիտարկել ընդհանուր գործընթացը, թե ինչքանով է այն ժողովրդավար: Թերևս դիտորդները իրենց մաշկի վրա են զգացել հայկական ժողովրդավարությունը, և դա է պատճառը, որ քաղաքական գնահատականներ հնչեցնելը ակտուալ և նույնիսկ կոռեկտ չէր լինի:

Ի վերջո, ԱՊՀ դիտորդական առաքելությունը հիմնականում արտահայտում է Ռուսաստանի Դաշնության դիրքորոշումը, իսկ Ռուսաստանը ընտրությունների նման ընթացքից և արդյունքներից բողոքելու որևէ հիմք և պատճառ չունի:
Նույնը չենք կարող ասել ԵԱՀԿ/ԺՀՄԻԳ-ի, Եվրոպական Խորհրդարանի, Եվրոպայի Խորհրդի դիտորդական առաքելության կողմից հնչեցված գնահատականների մասին:

Վերջիններս իրենց դիտարկումների մեջ բավականին կոշտ էին. Արևմտյան դիտորդները վստահ են, որ չնայած նոր տեխնոլոգիաների ներդրմանը՝ նկատվել է վստահության պակաս ընտրությունների նկատմամբ: Նաև նկատվել են հանրային կարծիքի վրա ճնշումների, ընտրախախտումների դեպքեր: Ընտրության օրը ընտրատեղամասերում եղել են կուտակումներ, հերթեր, ընտրողները դժվարություններ են ունեցել ընտրական պրոցեսն ընկալելու ուղղությամբ:

Ակնհայտ է, որ դիտորդական առաքելությունների կողմից տրված գնահատականների տարբերության հիմքում, արևմուտքի և ՌԴ վերաբերմունք և հատուկ մեսսիջն է, ուղղված իշխանություններին և ինչը շատ ավելի ուշագրավ է՝ միմյանց:

Շահարկելով ընտրությունների թեման և նաև քաղաքական շանտաժի գործիքակազմ ընտրելով եՄ և ԱՄՆ առավել հեռահար և իրենց համար ռազմավարական կարևորություն ունեցող նպատակներ են հետապնդում: Արևմուտքի համար այսօր Հայաստանում ծավալվող քաղաքական գործընթացները որևէ լավ բան չեն խոստանում: ԵՄ-ում քաջ գիտակցում են, որ 2018 թվականից հետո Հայաստանը կտրուկ շրջադարձ է կատարելու դեպի Ռուսաստանի Դաշնություն, ինչը բնավ արևմուտքի շահերից չի բխում:

Եվրոպան ջանում է օր առաջ կանխել իրավիճակի նման զարգացումը և իր համար այդչափ տհաճ սցենարը: Այսինքն, ի դեմս ՀՀ-ում ընտրական գործընթացների դիտորդական  առաքելություն իրականացնող խմբերի՝ արևմուտքը փորձում է խաղի որոշակի կանոններ հստակեցնել և ստանալ այդքան անհրաժեշտ երաշխիքները, որ ընտրությունների արդյունքում ՀՀ-ն ամբողջությամբ երես չի թեքի արևմտյան ինտեգրացիոն նախագծերից:

Ստելլա ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ