Ո՞ւմ կտրվեն գյուղացիներից խլված հողերը

Վերլուծական 9 Փետրվար, 2018 13:28

ՀՀ կառավարության նիստում վարչապետ Կարեն Կարապետյանը հայտնեց, որ վեր հանված տվյալների համաձայն՝ առկա են գյուղատնտեսական նշանակության ոռոգելի հողատարածքներ, որոնց օգտագործման մակարդակը չափազանց ցածր է: Ըստ այդմ, վարչապետը հանձնարարում է մշակել այնպիսի առաջարկներ, որոնք թույլ կտան հողամասի նկատմամբ իրավունքների դադարեցման ընթացակարգ ունենալ: Ասել է թե` մարդկանց ձեռքից կարելի է վերցնել իրենց սեփականությունը: Բանն այն է, որ այստեղ հարցեր են առաջանում՝ պետությունը գնելո՞ւ է այդ հողը, թե՞ պարզապես «խլելու է» այն: Չէ՞ որ, օրինակ, գյուղատնտեսական խոշոր համալիրների սեփականատերերը կարող են գնելու առաջարկ անել սեփականատերերին, կամ վարձակալել այդ հողը: Ինչո՞ւ է կառավարությունը միջամտում այդ հարցին, ի՞նչ նպատակով:

Այսօր մեզանում գյուղատնտեսությամբ երկու խավ է զբաղվում՝ մեծահարուստ ֆերմերները եւ սովորական գյուղացին: Օլիգարխիան, օգտվելով միջազգային ծրագրերից, իր ունեցած ֆինանսական միջոցներից, օրինակելի ֆերմաներ ու ջերմոցներ է ստեղծել: Բայց դա կապ չունի գյուղացիության եւ գյուղատնտեսության հետ: Սովորական ֆերմերը, գյուղացին է գյուղատնտեսություն ապահովողը, մյուսները բիզնեսմեններ են: Իսկ գյուղացին շատ աղքատ վիճակում է: Դժվար թե վարչապետը տեղյակ չլինի այն դառը իրականությունից, որ Հայաստանից արտագաղթը հիմնականում մարզերից է, գյուղական բնակավայրերից: Դրա հետեւանքով հողերը մնում են անմշակ: Դրանք անմշակ են մնում նաեւ վարկերի տակ մնալու, եկամտաբերության պակասի, իրացման խնդիրների պատճառով:

Եթե Կարեն Կարապետյանի այս որոշումն օրենքի ուժ ստանա, ապա կասկած անգամ չկա, որ այդ հողերը կգնեն մեծահարուստները, քանի որ սովորական գյուղացին հող գնելու հնարավորություն չունի, նա հազիվ իր հողն է մշակում: Լավագույն դեպքում՝ գյուղապետը, մարզպետը: Հետեւանքն այն կլինի, որ գյուղերում կծաղկի ֆեոդալիզմը, որի մրցակցությանը սովորական գյուղացիները չեն դիմանա: Կարող էին այլ ճանապարհով գնալ՝ բարձրացնել չմշակվող հողերի հարկերը: Այլ երկրներում այս պրակտիկան բարձր էֆեկտիվություն ունի: Կարծում եմ՝ տարեցտարի չմշակվող հողերի հարկերը եթե բարձրանա, սեփականատերն ինքը կորոշի՝ վաճառե՞լ, թե՝ ոչ: Թե՞ կառավարությունը այլ՝ հեռահար և միայն իրեն հայտնի մտադրություն ունի այս հարցում...

Ստելլա Խաչատրյան