Ինչպես է ազդում շախմատը երեխայի հուզական ինտելեկտի վրա. կպարզի աշխարհում առաջին գիտահետազոտական ինստիտուտը

 Հայաստանում իրականացված հետազոտությունները ցույց են տվել, որ հարցման մասնակիցների 70 տոկոսից ավելին դպրոցներում շախմատի դասավանդումը համարում են միանշանակ դրական երևույթ: Իսկ այդ առարկայի դասավանդումը դրականորեն է ազդում երեխաների վրա, եթե այն դասավանդող մասնագետը բարձր կարողությունների տեր է և ամբողջությամբ տիրապետում է մանկավարժական ու շախմատային տեխնոլոգիային:  «Արմենպրես»-ի հետ զրույցում ասաց Շախմատի գիտահետազոտական ինստիտուտի հետազոտական ծրագրերի ղեկավար Վահան Սարգսյանը: Նրա խոսով` մինչ ինստիտուտի ստեղծումը կենտրոնի մակարդակով անցկացվել են ուսումնասիրություններ դպրոցականների վրա տարբեր ասպեկտներով շախմատ առարկայի ազդեցությունը գնահատելու ուղղությամբ: «Նախորդ տարիներին ուսումնասիրություն ենք կատարել ու փորձել ենք պարզել, թե ինչպիսին է շախմատի դասավանդումն ամբողջ հանրապետությունով մեկ: Էական տարբերություններ մայրաքաղաքի ու համայնքների միջև չկան: Մեկ այլ հետազոտություն էլ ուղղված էր հարցին, թե ինչպես է շախմատն ազդում հուզական ինտելեկտի վրա: Այսինքն` թե որքանով է շախմատն ազդում ինքնատիրապետման, ուրիշի հույզերը հասկանալու կարողության վրա: Պետք է ասել, որ էապես է ազդում, շախմատը նաև նպաստում է գիտելիքի խորքային յուրացման վրա: Այն թույլ է տալիս, որ երեխան ավելի խորքային սովորող, ավելի ռեֆլեքսիվ դառնա ու ամեն անգամ ինքն իրեն կարողանա հարց տալ, թե  ինչու է դա սովորում, դա իրեն ինչ կտա կամ ինքնուրույն դնել  կրթական նպատակներ»,-ասաց մեր զրուցակիցը:

Արդեն ինստիտուտի կարգավիճակում փորձելու են շրջանակները լայնացնել, մշակել դպրոցներում շախմատի դասավանդման նոր մեթոդներ, տեխնոլոգիաներ, ինչպես նաև վերապատրաստման ծրագիր մշակել ու Հայաստանում պատրաստել օտարազգի մասնագետների: Ցանկանում են միջազգային ամսագիր ստեղծել, որպեսզի ինստիտուտում պատրաստվող նյութերը հրապարակվեն անգլերենով ու հասանելի դառնան շախմատը դպրոցում ներդնել ցանկացող երկրների մասնագետներին: «Այս պահին մենք շատ հստակ արդեն սահմանել ենք, թե ինչ ուղղությամբ պետք է գնանք: Նախևառաջ, ուզում ենք ուսումնասիրել շախմատի ազդեցությունն այսպես կոչված 21-րդ դարի կոմպետենցիաների վրա` որոշումների կայացում, քննադատական մտածողություն, խնդիրներ լուծելու կարողություն: Մեր նպատակն է տարբեր մեթոդներով պարզել դպրոցում շախմատի դասավանդման ազդեցությունը այդ կոմպետենցիաների զարգացման վրա»,-նշեց Վահան Սարգսյանը:

Ծրագրի ղեկավարի խոսքով` հետազոտական հենքի վրա ձևակերպված տեխնոլոգիաներ են պետք` ուղղված դպրոցում շախմատը դասավանդելուն: «Մենք ունեինք շախմատի դպրոցներ, բայց դրանք հատուկ մասնագիտացված դպրոցներ են ու թիրախավորված են առավել տաղանդավոր երեխաներին: Հանրակրթության մեջ խնդիրը լրիվ ուրիշ է: Այստեղ նոր տեխնոլոգիաներ են պետք, ինչը պետք է հետազոտական հենքով արվի: Փորձ-սխալվելու ճանապարհը ոչ էթիկայի, ոչ տրամաբանության տեսանկյունից արդարացված չէ: Դրա համար այստեղ անհրաժեշտ են խորը ուսումնասիրություններ»,-ավելացրեց մասնագետը:

Բացի այդ, ըստ Վահան Սարգսյանի, անհրաժեշտ է վերապատրաստել ուսուցիչներին: Ներկայում զուգահեռաբար աշխատում են ուսուցիչների պատրաստման օնլայն ծրագրի վրա, որ աշխարհի շատ երկրներում համակարգը ներդրվի և Հայաստանում ուսուցիչների պատրաստում իրականացվի:

Նախագահ Սերժ Սարգսյանը փետրվարի 9-ին մասնակցել է Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանում «Շախմատ» գիտահետազոտական ինստիտուտի բացման արարողությունը, որին մասնակցել է նաև Շախմատի միջազգային ֆեդերացիայի նախագահ (ՖԻԴԵ) Կիրսան Իլյումժինովը: