Ադրբեջանում հարցականի տակ է դրվել ռուսական դպրոցական բաժինների պետական ֆինանսավորումը Բենզալցակայանների գործունեությունը կարգավորող նորմերը կարող են վերանայվել Թրամփը սպառնացել է Իրանին աննախադեպ պատասխանով՝ Վաշինգտոնի վրա հարձակման դեպքում Եվրոպայում երկխոսության սուր պակաս կա․ Պեսկովը քննադատել է եվրոպացի առաջնորդներին Քննարկվել են ՀՀ նոր Սահմանադրության նախագծին առնչվող հարցեր Ռուսական հարձակումից հետո Հունգարիան դադարեցնում է Ուկրաինայի հետ երկաթուղային հաղորդակցությունը Ուիթքոֆն ու Քուշները Բեռլինում կքննարկեն Ուկրաինայի անվտանգության երաշխիքները Լիտվան և Լատվիան կարող են հետևել Էստոնիային․ Ռուսաստանի հետ սահմանին նոր լարվածություն Թրամփը նոր արգելք է պատրաստում Չինաստանի դեմ․ տեխնոհսկաները դեմ են Ռուսաստանի հետախուզությունը Եվրամիությանը մեղադրել է Սերբիայի ընտրություններին միջամտելու փորձի մեջ Լը Պենը պատրաստ է կտրել Ուկրաինային Ֆրանսիայի ֆինանսական օգնությունը՝ ընտրվելու դեպքում Արցախի թեման ՀՀԿ-ի համար մնում է քաղաքական օրակարգի հիմնական ուղղություններից մեկը․ Աբրահամյան 

Գազպրոմի կողմից առաջարկվել է բարձրացնել գազի գինը. փորձագետ

Տնտեսություն

Գազի գնի թանկացման մասին լուրերը չեն դադարում մնալ մամուլի գլխավոր էջերում: Այսօր էլ տեղեկություն տարածվեց, որ Հայաստանում գազի սակագնի բարձրացման մասին լոբբինգը անում է նախկին վարչապետ Կարեն Կարապետյանը, թեև գնի տատանման մասին պաշտոնական աղբյուրները դեռևս լռում են:

Այս թեմայի շուրջ ԼՈՒՐԵՐ.com-ի լրագրողը զրուցել է Էներգետիկ անվտանգության ինստիտուտի նախագահ Վահե Դավթյանի հետ: Ոլորտի փորձագետն անդրադարձել է գազի գնի տատանումների տնտեսական և քաղաքական պատճառներին՝ թե՛ հայաստանյան, թե՛ համաշխարհային մակարդակում:

-Գազի գնի տատանման մասին վերջերս անընդհատ լուրեր են շրջանառվում: Ակտիվ քննարկումներ են տեղի ունենում, ոչ պաշտոնական հայտարարություններ են արվում գազի գնի թանկացման մասին: Ինչո՞վ է պայմանավորված սա, կա՞ն արդյոք հիմնավոր պատճառներ թեման օրակարգ մտցնելու:

-Այս առումով ես ունեմ որոշակի տեղեկատվություն առ այն, որ սեպտեմբերի սկզբին Հայաստանի և Մոսկվայի միջև ընթացող գազային բանակցությունների շրջանակներում Գազպրոմի կողմից առաջարկվել է գազի գինը բարձրացնել Հայաստանի համար 2020 թ-ի հունվարի 1-ից մոտ 40 դոլարով, այսինքն՝ 1 խմ գազի գինը հասցնել 200-205 դոլարի: Ակնհայտ է, որ սա ճգնաժամային կլինի Հայաստանի համար, և այլևս երկրի ներսում հնարավոր չի լինի զսպել սակագների աճը, ինչպես դա հաջողվեց անել 2019 թ-ին, բայց հստակ ասել, թե բանակցություններն ուր տարան, չեմ կարող: Պուտինի այցից հետո երևի ինչ-որ հստակեցումներ կլինեն, չնյաած այս հարցում Ռուսաստանը չափազանց անկանխատեսելի է:

-Մեկ տարի էլ չի անցել, ինչ Ռուսաստանը թանկացրել է Հայաստան մատակարարվող գազի գինը` 150-ը դարձնելով 165, հիմա նորից գների բարձրացման առաջարկ է եղել. սա արդյո՞ք ճնշող քաղաքականություն չէ Հայաստանի դեմ:

-Օբյեկտիվության համար եկեք խնդիրը բաժանենք միանգամից երկու բաղադրիչի՝ տնտեսական և քաղաքական: Տնտեսականին անդրադառնալիս միանգամից եկեք արձանագրենք, որ Հայաստանը պիտի փորձի ադապտացվել գազի շուկաներում տիրող անկայունությանը, ինչը ուղղակիորեն անդրադառնում է սակագնային քաղաքականության վրա: Այստեղ պիտի փաստենք, որ վերջին մեկ-երկու տարիների ընթացքում նկատվում է Ռուսաստանից արտահանվող գազի գնի աճ, մասնավորապես, երբ ամփոփում ենք 2018 թ-ի տվյալները, ապա տեսնում ենք, որ Ռուսաստանից արտահանվող գազի գինը աճել է միջինը 25 տոկոսով՝ հասնելով մոտ 240 դոլարի: Հաշվի ենք առնում նաև նավթի շուկայում առկա միտումները, որոնք միշտ անդրադարձ են ունենում գազի շուկայի վրա՝ մասնավորապես գնագոյացման հարցում: Գումարում ենք նաև միջազգային պատժամիջոցները, Ռուսաստանի կողմից միջազգային նշանակության ենթակառուցվաշքային բազմամիլիարդանոց նախագծերի նախաձեռնումը, և ստանում ենք մի պատկեր, որի շրջանակներում Ռուսաստանը ստիպված է գնալ գազի գնի բարձրացման հետխորհրդային տարածաշրջանում: Այս ամենի արտահայտումը կարող ենք տեսնել նաև Ռուսաստանում, 2018 թ-ին Ռուսաստանի ներսում գազի գինը բարձրացավ 3 տոկոսով, այս տարվա հուլիսին բարձրացավ 1.5 տոկոսով, այսինքն՝ սա ունի օրգանական  տնտեսական  նախադրյալներ, որոնք անպայման մենք պետք է հաշվի առնենք:

Երկրորդ բաղադրիչ, ինչպես ասասցի, քաղաքականն է, որի շուրջ զարգանում են հիմնական ինտրիգները: Ռուսաստնը գազի գինն օգտագործում է, որպես աշխարհաքաղաքական գործիք: Հաշվի առնելով այն, որ ներկայումս  հայ-ռուսական հարաբերությունները, չնայած հնչեցվող հուսադրող պաշտոնական հայտարարությունների, այնուամենայնիվ ունեն ակներև ճեղքեր, ունեն որոշակի խորքային խնդիրներ, չի բացառվում, որ Մոսկվան հերթական անգամ Հայաստանի նկատմամբ որպես պատժամիջոց կիրառի գազի գնի թանկացումը:

-Անցած տարի, երբ 15 դոլարով գազի թանկացումը բնակչության վրա անդրադարձ չունեցավ, որովհետև «Գազպրոմ Արմենիան» իր ներքին միջոցներով վճարեց այդ գումարը: Ի՞նչ կլինի այս անգամ, եթե Ռուսաստանն իրոք որոշի բարձրացնել գազի գինը:

-«Գազպրոմ Արմենիան», փաստորեն, իր ներքին միջոցների հաշվին կարողացավ կոնպենսացնել անցած տարվա գազի գնաճը՝ թույլ չտալով երկրի ներսում սակագնի աճին, դա նախ և առաջ բերեց մի շարք խորքային խնդիրների Գազպրոմի դեպքում, որի արդյունքում մենք այսօր լսում ենք նրանց ղեկավարության կողմից, որ ընկերությունն այլևս ոչ միայն չի պատրաստվում, այլ նաև ի վիճակի չէ այս իրավիճակը պահպանելու: Պատահական չեն մոտ հազար աշխատակիցների կրճատումները: Պատահական չէ, որ շրջանառվում է «Գազպրոմ Արմենիա» ընկերության ներդրումային ծրագրի արմատական վերանայման հարցը, ինչը ևս իր մեջ անվտանգային խնդիրներ է պարունակում, որովհետև, երբ մենք խոսում ենք այն մասին, որ կորուստները գազատրանսպորտային համակարգում նվազել են, սա իրականում հետևանք է ներդրումային քաղաքականության, եթե ներդրումային քաղաքականությունը էապես կրճատվի, ապա գազատրանսպորտային համակարգում մոդեռնիզացիան ևս բավականին զուսպ և դանդաղ տեմպերով կիրականացվի: «Գազպրոմ Արմենիա»-ի հռետորաբանությունից ելնելով՝ կարող ենք ասել, որ ընկերությունը այլևս չի կարողանա սեփական միջոցների հաշվին զսպել սակագների աճը:

-Այս պարագայում, եթե ռեալ գնահատական տանք իրավիճակին, ապա ի՞նչ սցենարով կզարգանա Հայաստան-Ռուսաստան հարաբերությունները, խնդիրն ինչ եղանակով կլուծվի ըստ ձեզ:

-Այստեղ կարող է գործել երկու տարբերակ: Առաջին, որ պետությունը կսուբսիդավորի գինը, ինչը ես քիչ հավանական եմ համարում, որովհետև մենք չունենք նմանատիպ ռեզերվային միջոցներ, որպիսի կարողանանք պետական մակարդակով նման սուբսիդավորում իրականացնել: Երկրորդ տարբերակն էլ, որ կիրառվի 2012-2013 թթ-ի փորձը, որով երկու պետությունները եկել էին համաձայնության, որով երկրի ներսում գազի գինը պահպանվում է, բայց դրա դիմաց Ռուսական կողմին են փոխանցվում ինչ-ինչ ենթակառուցվածքներ, ինչ-ինչ գեներացիոն հզորություններ:

-Այլ երկրներում նույնպե՞ս սպասվում է գնային աճ, թե՞ միայն Հայաստանն է այս խնդրով մասնակցում բանակցային սեղանին:

-Ռուսաստանը այսպիսի քաղաքականություն է վարում նաև Բելոռուսի հետ: Պատահական չէ, որ պաշտոնական Մինսկը վերջերս որոշում կայացրեց իր տարածքով ռուսական նավթի տարանցման սակագները էապես բարձրացնելու մասին: Սա խոսում է այն մասին, որ Մինսկի և Մոսկվայի միջև հասունանում էներգետիկ, գազային և նավթային պատերազմ: Բայց եկեք հարցը չնեղացնենք՝ խոսելով միայն Բելոռուսի և Հայաստանի մասին: Ռուսաստանն այսօր մտել է շատ լուրջ աշխարհաքաղաքական խաղի մեջ, և Ռուսաստանին անհրաժեշտ է շատ ավելի հարմար գներով գազ արտահանել Եվրոպա՝ անգամ հաճախ կրելով որոշակի կորուստներ, որովհետև Եվրոպայում վերջին շրջանում նկատվում է շատ լուրջ մրցակցություն Ռուսաստանի և ԱՄՆ-ի միջև: Երկուսն էլ այնտեղ գազ մատակարարողներ են: Սա պարզապես մրցակցություն չէ, սա լուրջ աշխարհաքաղաքական պայքար է: Ռուսաստանն իր դիրքերը Եվրոպայում հաստատուն պահելու համար շատ ցածր գներով է գազ մատակարարում, կրում է կորուստներ,  իսկ սրա փոխարեն իր սոցիալ-տնտեսական հավասարակշռությունը բալանսավորում է հետխորհրդային տարածաշրջանում մատակարարվող գազի գնի բարձացմամբ:

Աիդա Կիրակոսյան

Հետևե՛ք Euromedia24-ին
Youtube-ում`
Ադրբեջանում հարցականի տակ է դրվել ռուսական դպրոցական բաժինների պետական ֆինանսավորումըԲենզալցակայանների գործունեությունը կարգավորող նորմերը կարող են վերանայվելԹրամփը սպառնացել է Իրանին աննախադեպ պատասխանով՝ Վաշինգտոնի վրա հարձակման դեպքումԵվրոպայում երկխոսության սուր պակաս կա․ Պեսկովը քննադատել է եվրոպացի առաջնորդներինՔննարկվել են ՀՀ նոր Սահմանադրության նախագծին առնչվող հարցերՌուսական հարձակումից հետո Հունգարիան դադարեցնում է Ուկրաինայի հետ երկաթուղային հաղորդակցությունըՈւիթքոֆն ու Քուշները Բեռլինում կքննարկեն Ուկրաինայի անվտանգության երաշխիքներըՀունգարիան դադարեցրել է երկաթուղային հաղորդակցությունը Ուկրաինայի հետԼիտվան և Լատվիան կարող են հետևել Էստոնիային․ Ռուսաստանի հետ սահմանին նոր լարվածությունԹրամփը նոր արգելք է պատրաստում Չինաստանի դեմ․ տեխնոհսկաները դեմ ենAxios. Եվրոպան և Ուկրաինան անհանգստությամբ սպասում են Ռուսաստանի, Չինաստանի և Միացյալ Նահանգների առաջնորդների հանդիպմանըՌուսաստանի հետախուզությունը Եվրամիությանը մեղադրել է Սերբիայի ընտրություններին միջամտելու փորձի մեջԼը Պենը պատրաստ է կտրել Ուկրաինային Ֆրանսիայի ֆինանսական օգնությունը՝ ընտրվելու դեպքումԿիևի մի մասը անցել է պահեստային ջեռուցման համակարգի՝ էլեկտրական ցանցում տեղի ունեցած վթարից հետոԱրցախի թեման ՀՀԿ-ի համար մնում է քաղաքական օրակարգի հիմնական ուղղություններից մեկը․ ԱբրահամյանԹուրքիան Ուկրաինայի խաղաղության համար առաջարկում է վերափոխել Եվրոպայի անվտանգության համակարգըՎլադիմիր Պուտինը ժամանել է ՇենժենԹրամփը հայտարարել է, որ Պուտինը կարող էր ավելի կոշտ գործել Ուկրաինայում․ Կրեմլն արձագանքել է10-ամյա երեխայի մահից հետո սպանության գործ է հարուցվել ՊետերբուրգումՀրդեհ բարձրահարկում․ Օմսկում փրկել են չորս բնակչի, այդ թվում՝ երկու երեխայիԲելգորոդի մարզում անօդաչուի հարվածից կին է զոհվել․ ամուսինը վիրավոր էԿուբան օգնություն է խնդրել Ռուսաստանից․ Հավանան ահազանգում է ԱՄՆ-ի ճնշումների մասինԿյանքից հեռացել է ՀՀ ժողովրդական արտիստ Հակոբ ԱզիզյանըԵվրահանձնաժողովը կանխատեսում է, որ Ուկրաինայում հակամարտությունը կշարունակվի առնվազն մինչև 2028 թվականի վերջըՄիացյալ Նահանգների գաղտնի միջուկային ծրագրի նոր մանրամասներ․ բացահայտվել է B94 անվանումըԲայդենը խոստովանել է, որ Ռուսաստանի բացառումը G8-ից բարդացրել է երկխոսությունըՀայաստանի եվրոպական ուղին՝ խոստումների և պարտավորությունների միջևՊայթյուն Կորսիկայում․ թիրախում պետական ծառայությունների շենքն էՉինաստանն ու Կանադան նոր գործարք են կնքել․ Վաշինգտոնի հետ լարվածության ֆոնինԵրևանի և մարզերի որոշ հասցեներում լույս չի լինի Թրամփը հայտարարել է ԱՍԵԱՆ-ի գագաթնաժողովում Պուտինի հետ առանձին հանդիպելու իր պատրաստակամության մասին«Հարավկովկասյան երկաթուղու» կոնցեսիոն կառավարման հարցով առաջին հանդիպումն է կայացել. ՏԿԵՆՄոսկվայի պայթյունի գործով կնոջը մեղադրանք է առաջադրվելՄիկրոավտոբուսն ընկել է 20 մետր բարձրությունից․ 14 տուժած ՆեպալումՀՖՖ-ն չի ցանկանում Ինֆանտինոյին տեսնել ՖԻՖԱ-ի նախագահի պաշտոնում Խոշոր հրդեհ Բելգիայում․ ծխի պատճառով բնակիչներին զգուշացրել ենԴուք ստեղծել եք քաոս, վաղը դրա զոհը հենց դուք եք դառնալու․ ԴերզյանՀանրային տարածքներում դեն նետված գույքը կդառնա համայնքի սեփականությունըՆոյեմբերի վերջը հաջողություն կբերի այս կենդանակերպի նշաններին. նրանք կհաջողեն ամեն ինչում Հրդեհը ոչնչացրել է երկու հաստատություն Ֆրանսիայում․ բնակիչները տարհանվել ենՎիճաբանութոյւն, ծեծկռտուք՝ Արմավիրի մարզում. Կան վիրավորներՄիԳ-29 է կործանվել Սերբիայում․ օդաչուն զոհվել էՀՀ-ն և Գերմանիան համաձայնեցրել են 2027 թվականի պաշտպանական համագործակցության ծրագիրըԼիոնել Մեսսին կարող է անսովոր պաշտոն ստանձնել Արգենտինայի հավաքականումԱնձնակազմը զոհվել է․ Ան-12 ինքնաթիռ է կործանվել․ ՌԴ (տեսանյութ)Կյանքից հեռացել է բժիշկ-թոքաբան Թամարա Խաչատրյանը Գնացքների բախում Պրահայում․ 46 տուժած, 4-ը՝ ծանր վիճակումԵվրոպական միությունը մշակում է Ուկրաինայի բանակցությունների մանդատը․ PoliticoBild-ը ներկայացրել է Իրանի հարցով Թրամփի հնարավոր երեք քայլերըԻրանը կրկին գրոհել է Բահրեյնի ամերիկյան ռազմաբազան․ Ռուբիոն արձագանքել է
Ամենադիտված