Արքայազն Հարին պատրաստ է վերադառնալ բանակ՝ Ռուսաստանի դեմ կռվելու անհրաժեշտության դեպքում Արգելել և ոչնչացնել միջուկային զենքը․ Չինաստանի նախագահ Սի Ծինփինի կոչը Խաղաղության միասնական դիրքորոշում․ ի՞նչ է Վաշինգտոնը քննարկելու Կիևի և Եվրոպայի հետ Եվրամիության պայմանը Լոնդոնին․ երկարաժամկետ բանակցությունները կարող են սառեցվել Ռուսաստանի նախագահ Պուտին․ Մոսկվան ընդունել է առաջարկները, Կիևն ու Եվրոպան՝ դեռ ոչ Ղրիմի կամրջի համար պատասխանը «շատ ավելի ցավոտ» կլինի․ Ռուսաստանի նախագահ Պուտին Ամերիկյան գազ՝ Ուկրաինային․ նոր պայմանագիր է ստորագրվել Հարվածներ գործարաններին․ ուկրաինական ռապսի արտահանման գներն աճում են Հոսանքազրկումներ՝ հինգ մարզում․ Ուկրաինան ավելացնում է ներմուծումը Ռուսաստանի բյուջեում՝ 5,44 տրիլիոն ռուբլու պակասուրդ Բանգլադեշում հրկիզել են Նոբելյան մրցանակակրի տոհմական տունը Ռուսաստանի նավթավերամշակումը նվազել է 45%-ով․ Reuters 

Եթե շրջանավարտը պետք է բուհ-ում սկսի մայրենի սովորել, ուրեմն մենք խնդիր ունենք․ Սերգո Երիցյան

Գիտություն և Մշակույթ

Կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի հարցերի նախարարության կողմից մշակվել է «Բարձրագույն կրթության և գիտության մասին» նոր օրինագիծը, ըստ որի, բուհերում «Հայոց լեզու», «Հայ գրականություն» և «Հայոց պատմություն» առարկաների դասավանդումն այլևս պարտադիր չի լինի: Թե որքանո՞վ անհրաժեշտ կլինեն այս փոփոխությունները և արդյոք արդյունավետ կլինեն, այս և այլ հարցերի շուրջ ԼՈՒՐԵՐ.com-ը զրուցեց ԿԳ նախկին նախարար Սերգո Երիցյանի հետ:

- Պարոն Երիցյան, ինչպե՞ս եք գնահատում օրենսդրական այս նախաձեռնությունը: Ի՞նչ կտա այս փոփոխությունը կրթական համակարգին:

- Ժամանակն է, որ 12-ամյա կրթության անցնելու պարագայում մենք փորձենք և՛ հայոց լեզու, և՛ հումանիտար առարկաների օգտակարությունն ուժեղացնել և հնարավորություն տալ, որ ուսանողներն ավելի շատ կենտրոնանան իրենց մասնագիտական առարկաների յուրացման վրա։ Ես չգիտեմ օրենսդրական այս մոտեցումն անցումային դրույթներ ունի, թե՞ ոչ: Գուցե իսկապես մեզ անհրաժեշտ է ոչ թե կտրուկ անցում անել, այլ փորձել այդ անցումն իրականացնել հանրակրթության 12-ամյա կրթության հատվածում և նոր անցումից հետո ընդունել, բացառել կամ հանել ուսուցումը բուհական համակարգում։ Բուհական համակարգը ենթադրում է, որ կարողանանք հնարավորինս թեթևացնել այն՝ իհարկե ոչ ի վնաս հայոց լեզվի, օտար լեզուների և պատմագիտական առարկաների, հակառակը՝ այդ առարկաներն անհրաժեշտ են, որ շրջանավարտը, ով քայլում է դեպի համալսարան՝ գիտելիքներով զինված գնա։ Ցավոք, այսօր, հանրակրթության ասպարեզում չունենք ինչպես հայոց լեզվի, այնպես էլ օտար լեզուների և հումանիտար առարկաների անհրաժեշտ կրթական մակարդակ։ 

Եթե մենք կտրուկ փոփոխություն ենք անում, գուցե որոշակի դժվարություններ առաջանան, գուցե անցումային դրույթով 1-2 տարի կարելի է փորձել, երբ համոզվենք, որ հանրակրթությունում այդ առարկաների ուսուցումը անհրաժեշտ մակարդակի է, կարող ենք այդ անցումը կատարել։ Նախագիծն իրականացնելիս չգիտեմ՝ ի՞նչ չափով է նախարարությունը բովանդակային դիտարկում կատարել և ուսումնասիրել, թե իրավիճակը, մակարդակն ինչպիսին է: Այս բոլորի ուսումնասիրությունը, եթե աչքիս առաջ լիներ, կարող էի կտրուկ կարծիք և դիրքորոշում արտահայտնել, բայց այն, որ պետք է մեր լեզվական մշակույթի իմացությունն ապահովենք 12-ամյա կրթությունն ավարտելով՝  դա միանշանակ է։ Ուսանողին չպետք է ծանրաբեռնենք այդ ուսուցումներով, որը միշտ չէ, որ կարող է արդյունավետ լինել։ Օրենսդրական նախաձեռնությունն ընդունելուց առաջ պետք է կազմակերպել քննարկումներ մասնագետների շրջանում, որը հնարավորություն կտա ինչ-ինչ ճշգրտումներ մտցնել։ 

Ռազմավարական տեսակետից մոտեցումները հստակ են, իսկ իրավիճակային մոտեցումների հետ կապված գուցե ինչ-ինչ խնդիրներ կան, որոնք կարելի է քննարկել և հստակեցնել։

- Տեսակետ կա, որ այս օրենսդրական նախաձեռնությամբ փորձ է արվում թուլացնել ազգային արժեհամակարգերն ու հայագիտական դիրքերը։ Նման միտում տեսնո՞ւմ եք։

- Ո՛չ, ես այդպես չեմ կարծում, նման միտում չի կարող լինել։ Մեզ համար շատ կարևոր է, որ մենք ունենանք հանրակրթության շրջանավարտ՝ լավ զինված մայրենիով, օտար լեզուների իմացությամբ և ինչու չէ՝ հումանիտար առարկայախմբերի գիտելիքներով, ով նոր միայն կարող է յուրացնել մասնագիտական կարողությունները։ Բուհ-ում գերխնդիրը պետք է լինի նրանց մասնագիտություն ուսուցանելը։ 12-ամյա հանրակրթության անցնելը պատահական չէր, 10, 11, 12-րդ դասարաններն այս խնդիրն արդեն իսկ պետք է լուծեն։ 

- Փաստորեն, 2004 թվականին ընդունված «Բարձրագույն կրթության և գիտության մասին» օրենքից հանվել է հայագիտության հետ կապված այն հատուկ կետը, որը վերաբերում էր բուհերում այդ առարկաների պարտադիր դասավանդմանը: Սա այն ժամանահատվածն է, երբ Դուք էիք ԿԳ նախարարի պաշտոնին: Կհիշեք՝ ի՞նչ քննարկումներ էին ընթանում այն ժամանակ օրենքն ընդունելիս: Այդ առարկաների դասավանդումը դադարեցնելու հարց քննարկվո՞ւմ էր։

- Այդ քննարկումները մենք միշտ ունեցել ենք։ Այն ժամանակ, երբ օրենսդրական նախաձեռնությունը հրապարակվեց, բոլորս համաձայնեցինք։ Դեռևս նոր-նոր մտածում էին 12-ամյա կրթության անցման մասին, հստակեցված չէին անցման դրույթները, անցումները, և առաջընթացի հետ կապված խնդիրները, բայց կարծում եմ 2004-ից անցել է 15 տարի և այս ընթացքում այդ ճշգրտումներն ու հստակեցումները կամ ինչ-որ չափով կատարվել են, կամ պետք է կատարված լինեին։ Մենք այսօր խնդիր ունենք ավագ դպրոցի կայացման հարցում։ Պետք է այնպես անել, որ դպրոցի վերջին տարիները հնարավորություն տան արդյունավետ դարձնել ապագա շրջանավարտների գիտելիքների ամբողջականությունը։ Եթե նպատակային չդարձնենք, որը կարելի է անել հայոց լեզվի և օտար լեզուների խորացված ուսուցմամբ, մենք համալսարանի մեկ տարվա ընթացքում չենք փորձի տալ այն, ինչը չեն ստացել 3 տարվա ընթացքում։

Ժամանակն է, որ ունենանք լեզուների ուսուցման հայեցակարգ և ռազմավարական ծրագիր։ Այդ քննարկումներն այն ժամանակ էլ կային, բայց կարծես՝ հանգուցալուծման չեն եկել։ Օրենսդրական և ենթաօրենսդրական լուծումները հնարավորություն կտան ուսուցման մակարդակը բարձրացնել։ Եթե այսօր շրջանավարտը պետք է բուհ-ում մայրենի սովորի, այստեղ ուրեմն մենք խնդիր ունենք։ 

Սոնա Հարությունյան

Հետևե՛ք Euromedia24-ին
Youtube-ում`
Մոսկվան և Թբիլիսին առաջին բանակցություններն են նախատեսել ՄինսկումՍքոթ Ռիտերը ՆԱՏՕ-ին մեղադրել է Ղրիմի կամրջի հարձակմանը մասնակցելու մեջԱՄՆ-ի «George Washington» ավիակիրը հեռացել է Պարսից ծոցիցՄասկը Զելենսկուն մեղադրել է ստելու մեջ՝ Starshield-ի հարցովԱրքայազն Հարին պատրաստ է վերադառնալ բանակ՝ Ռուսաստանի դեմ կռվելու անհրաժեշտության դեպքումԱՄՆ-ը Իրանի միջուկային խնդիրը ցանկանում է լուծել առանց պատերազմիԱրգելել և ոչնչացնել միջուկային զենքը․ Չինաստանի նախագահ Սի Ծինփինի կոչըԽաղաղության միասնական դիրքորոշում․ ի՞նչ է Վաշինգտոնը քննարկելու Կիևի և Եվրոպայի հետՊեսկովը նշել է, որ Ռուսաստանը ցանկանում է Ուկրաինայում իր նպատակներին հասնել խաղաղ ճանապարհովԵվրամիության պայմանը Լոնդոնին․ երկարաժամկետ բանակցությունները կարող են սառեցվելՊեսկովը նշել է, որ Ուկրաինայի թեման եռակողմ գագաթնաժողովի կենտրոնական թեման չէրՄոլդովան դուրս է եկել ԱՊՀ-ի ևս մեկ համաձայնագրիցԵՄ-ն կարող է կասեցնել Բրիտանիայի հետ հարաբերությունների վերագործարկումըՌուսաստանի նախագահ Պուտին․ Մոսկվան ընդունել է առաջարկները, Կիևն ու Եվրոպան՝ դեռ ոչՂրիմի կամրջի համար պատասխանը «շատ ավելի ցավոտ» կլինի․ Ռուսաստանի նախագահ ՊուտինԱՄՆ-ն ու Վենեսուելան ռազմական համագործակցության համաձայնագիր են ստորագրելԱմերիկյան գազ՝ Ուկրաինային․ նոր պայմանագիր է ստորագրվելԱՄՆ-ի արաբ դաշնակիցները վախենում են Իրանի հետ նոր պատերազմիցՆԱՏՕ-ի գլխավոր հրամանատարը չի համարում Ռուսաստանի հետ պատերազմն անխուսափելիՀարվածներ գործարաններին․ ուկրաինական ռապսի արտահանման գներն աճում ենՀոսանքազրկումներ՝ հինգ մարզում․ Ուկրաինան ավելացնում է ներմուծումըՌուսաստանի և Ուկրաինայի միջև կալանավորների փոխանակումը տեղի կունենա օմբուդսմենների մասնակցությամբՌուսաստանի բյուջեում՝ 5,44 տրիլիոն ռուբլու պակասուրդԲանգլադեշում հրկիզել են Նոբելյան մրցանակակրի տոհմական տունըՌուսաստանի նավթավերամշակումը նվազել է 45%-ով․ ReutersՊուտինը բացատրել է, թե ինչպիսին պետք է լինեն իրական քաղաքական գործիչներըՀոսանքանջատումներ Երևանի և մարզերի որոշ հասցեներումԳնացքի վթարից հետո դիզելը լցվել է գետը․ ահազանգ ԿանադայումՀողաշերտը փլվել է շինհրապարակում․ Ստամբուլում աշխատող է զոհվելԿամուրջը փլուզվել է բեռնատարների տակ․ Հնդկաստանում փրկել են վարորդներինԶախարովան քննադատել է լրագրողների անվտանգության վերաբերյալ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի զեկույցը«Ակվան»-ը մոտենում է․ Հնդկաստանում տարհանել են ավելի քան 100 հազար մարդուՊՆ-ն հերքում է բանակում մահվան 44 դեպքի մասին պնդումը՝ այն որակելով մանիպուլյատիվ Պենտագոնի փոխնախարարը հեռացել է՝ չլսելով Ուկրաինայի նախարարի զեկույցըՄահաբեր պայթյուն Ինդոնեզիայում․ գործարանը կանգնեցված էրԼևոն Արոնյանը հաղթել է ադրբեջանցի Շահրիյար Մամեդյարովին, իսկ Հայկ Մարտիրոսյանը՝ Ռիխարդ ՌապորտինՍի Ծինփինը կոչ է արել հակամարտությունները լուծել բանակցություններովՆավաբեկություն Սենեգալում․ տասնյակ մարդիկ անհետ կորել են«Եղկելին դու ես, ոտքից գլուխ». Լևոն Քոչարյանը` Նիկոլ ՓաշինյանինՄասկը պնդում է՝ ԱՄՆ-ն աջակցել է 2014-ի ուկրաինական իշխանափոխությանըԹրամփը խոստովանել է՝ ԱՄՆ-ն եկամուտ է ստանում Եվրոպային զենք վաճառելովՊուտինը, Թրամփն ու Սի Ծինփինը խաղաղության հռչակագիր են ընդունելԹրամփը չի բացառել Ռուսաստանի, ԱՄՆ-ի և Չինաստանի միջուկային ստուգումներըԹրամփը խոստանում է շուտ ավարտել Իրանի հետ պատերազմը, բայց չի բացահայտում՝ ինչպեսԹրամփը Օբամային մեղադրել է Ռուսաստանի և Չինաստանի մերձեցման համարՀայաստանը նախատեսում է ընդլայնել ՄԱԿ-ի հետ համագործակցությունը ջրային ռեսուրսների կառավարման ոլորտումՍան Ֆրանցիսկոյի փողոցները ջրի տակ են․ խաթարվել է երթևեկությունըԱրհեստական բանականության մրցավազք․ 59 առաջնորդի ահազանգըԿիմ Չեն Ընը ռազմածովային ուժերի զարգացումը առաջնահերթություն է համարելՄիասնական ժամերգություն կանցկացվի Օշականում
Ամենադիտված