Սաշիկն ու ԳԱԻ-ի թալանը

ԳԱԻ-ն շարունակում է ապացուցել, որ ինքն ընդամենը մակաբույծ կառույց է, որի գերխնդիրը քաղաքացիների թալանն է: Արդեն իսկ պարզ է, որ այս կառույցում և, ընդհանրապես ոստիկանությունում, բարեփոխում կոչվածը ղեկավարների քաղցրածոր ելույթներից այն կողմ չի անցնում: Ընդ որում, եթե նախկինում այդ թալանն ավելի շատ «մարդկային» կերպար ուներ և իրականացվում էր երկոտանի, որոշ դեպքերում մարդկություն ունեցող «գայիշնիկների» միջոցով, ապա այժմ ռեկետչիկ-թալանչի երկոտանի «գայիշնիկները» նախընտրում են թաքնվել անուղեղ, մարդկայնությունից զուրկ տեսախցիկների հետևում: Հիմնական «փող կպցնողը» տեսախցիկներն են, իսկ «գայիշնիկները», ներքուստ հրճվելով, բավարարվում են՝ «не виноватая я» կրկնելով:

Հետևանքը՝ ՀՀ քաղաքացիների տոտալ թալան՝ մոտակա բունտի բոլոր նախադրյալներով: Արդեն անգամ մեծահարուստների շրջանում է լսելի խուլ դժգոհություն՝ ԳԱԻ-ի կրակած տուգանքներից: Սովորական քաղաքացիների պարագայում կարելի է միայն երևակայել դժգոհության ու հայհոյանքների տարափը: Տավուշի մարզի Չինչին գյուղից մեկը գալիս է Երևան ու վերադառնում. մի քանի օր հետո փոստից ստանում է «սև թուղթը»՝ 250 000 դրամ կազմող վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ: Անձնական օրինակ՝ սեպտեմբերի 29-ին փոստատարը ծրար բերեց՝ 10 000 դրամանոց վարչական տուգանքով, որովհետև համարձակվել էինք գիշերվա ժամը 02:32-ին վարել 51 կմ/ժ արագությամբ: Որովհետև ինչ-որ մեկի խելքին փչել է ինչ-որ Արտաշիսյան փողոցում տեղադրել 40 կմ/ժ-ի գերազանցումն արգելող երթևեկության նշան, բայց այդ ինչ-որ մեկի խելքին չի էլ հասել, ավելի շուտ պետքն էլ չէ, որ հասնի, որ մի բան է՝ ցերեկային ժամերին, երբ երթևեկությունը ծանրաբեռնված է, 40 կմ/ժ-ի գերազանցումը, մեկ այլ բան՝ գիշերվա 02:32-ին, երբ անգամ թափառական շներն են քնած, երբ քաղաքապետարանի որոշմամբ անգամ փողոցային լուսավորությունն է դադարում, բայց դու, միևնույն է, կանգնում ես կարմիր լույսի տակ, վարում ես սահմանված արագությամբ, իսկ 51 կմ/ժ գիշերվա հազարին դատարկ փողոցում հաստատ տեղավորվում է քաղաքային երթևեկության համար սահմանված 60 կմ/ժ-ի շրջանակում և հաստատ ո՛չ երթևեկության համար է վտանգ ներկայացնում, ո՛չ միջազգային իրադրության:

Ասել, թե ԳԱԻ-ում ընդհանրապես արագաչափերի տեղադրումից հետո առաջնորդվում են ուղեղն անջատելու ու անուղեղ արագաչափերով շարժվելու գործելաոճով, սխալ է: Արագաչափերի տվյալները հաղորդվում են նույն ԳԱԻ-ի շենք, որտեղ երկարոտն աղջիկները հսկում են անցուդարձն ու որոշում, թե ո՛ր իրավախախտումն է հարկավոր ֆիքսել, ո՛րը՝ ոչ: «Էս ախրանայի տղերքն են, էս՝ հեչ, չգրես». այսպես են որոշվում խախտումները։ «Ախրանայի տղերքն» ու նրանցից ոչ պակաս հաստավիզ ու հաստափոր տերերը ոչ մի դեպքում չեն կարող ստանալ 51 կմ/ժ արագության համար 10 000 դրամանոց ակտ, որովհետև նախ՝ «ախրանայի տղերքի» ու նրանց հաստափոր տերերի համար «զապադլո է» 51 կմ/ժամանոց երթևեկությունը, երկրորդ՝ նրա համար չեն երկարոտն աղջիկները, որ «ախրանայի տղերքի» կամ նրանց հաստափոր տերերի գրպանները թեթևանան հանուն ԳԱԻ-ի հարստացման, այլ հանուն նրա, որ ԳԱԻ-ի հաջորդ ղեկավարը ևս իր հերթը հասնելու ժամանակ հնարավորություն ունենա իր պատճառած վնասների համար պետությանը մուծվել 160 կամ ավելի միլիոն դրամ, որ ոչ մեկի մոտ կասկած չառաջանա, թե որտեղի՞ց պետական ծառայողին այդքան գումար: ԳԱԻ-ում «երթևեկող» երկարոտն աղջիկների «ֆունկցիան» սակայն գիտեն միայն իրենք ու իրենց հրահանգողները, իսկ շարքային քաղաքացիների համար՝ աբսուրդ ու ԳԱԻ կոչվող խայտառակ կառույցն էլ ավելի խայտառակող տուգանքների վերանայման, դրանք որոշակի ֆիլտրացիայի ենթարկելու անհրաժեշտության մասին առաջարկներին տրվում է մի պատասխան. «ֆիլտրացիա, զտում, տեսակավորում չի իրականացվում, քանի որ դա իր մեջ կարող է կոռուպցիոն ռիսկեր պարունակել»: Իսկ արդեն բողոքարկել համարձակվող քաղաքացին նույն ԳԱԻ-ում հանդիպում է նախ քմծիծաղի, իսկ հետո էլ անտերության. վերոհիշյալ վարչական իրավախախտումը բողոքարկվել էր հոկտեմբերի 3-ին, սակայն մինչ օրս բողոքարկումների համար 10-օրյա ժամկետ սահմանող ԳԱԻ-ից ոչ մի պատասխան. այնտեղ հավանաբար բոլորը մեռած են, ուղղակի չեն ասում, որ տրամադրություններս չընկնի:

Եվ այսպես. ԳԱԻ-ի կանոնադրության առաջին կետում հենց այսօրվանից հարկավոր է ամրակայել հետևյալը.

Կառույցի նպատակը ոչ թե երթևեկության ապահովումն է, այլ թալանը. սա անհրաժեշտ է ամրագրել օրենսդրորեն՝ հետագա թյուրըմբռնումներից խուսափելու համար: Այդ վեհ նպատակին են ծառայում գնալով ավելացվող դքի վրայի տեսախցիկները՝ 40 կմ/ժ-ից ավելի երթևեկությունն արգելող նշան-օգնականներով, որոնք, ինչպես տեսնում ենք, գործում են օր ու գիշեր և կգործեն անգամ այն ժամանակ, երբ ՀՀ քաղաքացիների 99 տոկոսը զզվելով իրենց թալանող պետությունից, լքի երկիրը:

Տոտալ և օրեցօր սաստկացող թալանը խոսում է մի բանի մասին՝ նշանակություն չունի, թե ոստիկանապետի աթոռին բազմողի անունն ինչ է, ինչ բոյ-բուսաթ ունի, կարողանում է ճառել, թե ոչ, նշանակություն չունի, թե ամիսը, շաբաթը կամ օրը քանի անգամ բարեփոխիչ «ավետարաններ» կկարդան ԳԱԻ-ի գլխին, էական է մի բան՝ ԳԱԻ-ն սովետական ռուդիմենտ է, անպետք մի բան, որ վնասից բացի ոչ մի բան չի տալիս ո՛չ ՀՀ քաղաքացիներին, ո՛չ էլ առավել Սերժ Սարգսյանի վարչակազմին: Ի դեպ, նույն ոստիկանությունից դուրս տրվող արտահոսքի շրջանակում շշուկներ կան, թե տեսախցիկներից գանձվող գումարի 70 տոկոսը հոսում է նախագահի եղբոր՝ Ալեքսանդր Սարգսյանի գրպանը, ով ավելի հայտնի է «Սաշիկ» անունով: Իրականության հետ ունի՞ սա որևէ աղերս, չենք կարող ասել, թեև չի բացառվում, որ Սաշիկ Սարգսյանն այս պարագայում ընդամենը ԳԱԻ-ի ու այնտեղ պտտվող գումարների հիմնական տերերի համար շատ հարմար թիրախ է, որի հետևում թաքնվելով՝ նրանք իրականացնում են իրենց գործը. միևնույն է, Սաշիկի անունն է դուրս եկել:

Լուսինե Կեսոյան