Ի՞նչ վիճակ է տիրում քրեակատարողական հիմնարկներում

Վերջին շրջանում կարծես թե քրեակատարողական հիմնարկներում բանտարկյալները ակտիվացել են իրենց իրականացրած հացադուլներով ու ինքնավնասումներով։ Միայն վերջին մի քանի օրվա ընթացքում սարսափազդու երկու դեպքի մասին տեղեկացանք։ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկում պատիժը կրող 4 դատապարտյալ հոկտեմբերի 22-ից հացադուլ է հայտարարել՝ բողոքելով կայացրած վճռի և կալանավայրում տիրող իրավիճակի դեմ, որպես բողոքի նշան՝ ուղարկելով նաև դատապարտյալներից մեկի կտրված ճկույթը: Այնուհետև տեղեկացանք, որ Հրազդան ՔԿՀ-ում բանտարկյալ Հայկ Գալստյանը հացադուլ էր հայտարարել և կարել աչքերի կոպերը։ Այս ամենի շուրջ Lurer.com-ը զրուցեց Մարդու իրավունքների պաշտպանի աշխատակազմի քրեադատավարական վարչության պետ Ռուբեն Մարտիրոսյանի հետ, պարզելու՝ ինչն է պատճառը, որ բանտարկյալները նման քայլերի են գնում, որոնք են այսօր դաշտում առկա բացթողումները և ինչպես է ՄԻՊ-ը արձագանքում նման երևույթներին։ 

«Ընդհանուր պայմաններից խոսելիս պետք է ասել, որ բավականին խնդիրներ կան, օրինակ՝  խցերի գերծանրաբեռնվածությունը, որը կապվում է ֆինանսական միջոցների հետ։ Ինչ վերաբերում է կոնկրետ անձանց, որոնք մատ են կտրում, աչք և բերան են կարում, ունեն ըստ էության տարբեր պատճառներ։ Մատը կտրողը խնդրում էր մի ՔԿՀ-ից տեղափոխվել մյուսը: Քանի որ իր ընտանքի անդամները ֆինանսական ծանր վիճակում են և չէին կարողանում իրեն տեսակցության գալ Նուբարաշեն ՔԿՀ-ում, դատապարտյալը ցանկանում էր, որպեսզի իրեն տեղափոխեն Հրազդան ՔԿՀ, ըստ նրա՝ նա մի քանի անգամ դիմել է վարչակազմին և ստացել մերժում, այնուհետև գնացել է նման ծայրահեղ միջոցի։

Բերանը կարած դատապարտյալը պահանջում էր իր խուցը փոխել՝ կոնկրետ մատնանշելով մեկ այլ խուց, քանի որ, ըստ նրա, իր համար անվտանգ է մյուս խուցը։ Եթե կան այնպիսի անձինք, որոնք կատարում են քրեորեն հետապնդելի արարքներ տվյալ ՔԿՀ-ում, կամ ենթադրյալ այդպիսի լուրեր են տարածվում, այդ հարցի վերաբերյալ ընթացք տալիս են իրավապահ մարմինները, կալանավայրերը հսկող դատախազ կա, ով ամենօրյա ստուգումներ, այցելություններ է կատարում և տեղեկանում է ամեն ինչից։ Դրա համար կա սահմանված կարգ և Պաշտպանի իրավասություններից դուրս է, և դատական ակտով է լուծվում այդ մարկանց ճակատագիրը»։ 

Իսկ ինչ վերաբերում է աշխատակից-դատապարտյալ հակասություններին, Ռուբեն Մարտիրոսյանը հիշեց միայն մի քանի տարի առաջ առաջացած խնդիրներ, և նկատեց, որ վերջերս նման բովանդակության դիմումներ ՄԻՊ-ը չի ստանում։

«Մի քանի տարի առաջ ունեցել ենք ապտակի վերաբերյալ դիմում, նաև նշվում էր, որ դիմակավոր համազգեստով անձինք մտել են խուց, խուզարկել են, հրել են իրենց, բայց այդ ամենը մի քանի տարվա վաղեմություն ունի, վերջերս նման դիմումներ չեն եղել»,- ասաց վերջինս և հավելեց, որ հիմնականում դատապարտյալները, ինչպես նաև կալանավորված անձինք բողոքում են կատարված նախաքննությունից, դատապարտյալները՝ նաև կայացված վճռից: Հիմնականում լինում են մի ՔԿՀ-ից մյուսը տեղափոխությունների համար դիմումներ: Լինում են նաև` մի խցից մյուսը տեղափոխվելու, կամ բուժօգնությունների վերաբերյալ բողոքներ:

«Ընդհանուր առմամբ այն բողոքները, որոնք ընդունակ են լուծվել ՄԻՊ-ի կողմից, դրանք ըստ էության ունենում են դրական արդյունք, հիմնականում Արդարադատության նախարարությունն արձագանքում է։ Իսկ ինչ վերաբերում է վճռին, Պաշտպանն ուղղակի չի կարող քննարկել նման բողոքները, այդ պատճառով պարզապես նրանց բացատրում ենք իրենց իրավունքները։ ՄԻՊ-ը չի քննարկում այն բողոքները, որոնք պետք է լուծվեն դատական կարգով»,- եզրափակեց Ռուբեն Մարտիրոսյանը։

Նելլի Ավետիսյան