Հայաստան-Ադրբեջան գործակցությունը անհայտ կորածների խնդրի լուծման ամենաարդյունավետ մեխանիզմն է. Փաշինյան ՈՒՂԻՂ․ Կառավարության նիստ Տարածաշրջանում թշնամի չունենք, ամենամեծ թշնամին ներսի գործակալներն են․ Սիմոնյան Ի՞նչ եղանակ է սպասվում Վթարների պատճառով մի քանի հասցենրում ջուր չի լինի Կարևոր լուր՝ թոշակառուների համար Փաշինյան. Անհայտ կորածների հարցի ամենաարդյունավետ լուծումը Հայաստան-Ադրբեջան համագործակցությունն է Ալեն Սիմոնյանը դեկտեմբերին Ադրբեջան է մեկնելու, հանդիպելու է Հաջիևին Ընդդիմադիրների ամենօրյա «կենցաղը»՝ դատարաններից մինչև կալանավայրեր. ինչպե՞ս սահմանափակել կալանքի համատարած կիրառումը Բուլդոզերով ժողովրդավարություն․ «Ինձ չհեռացրիք՝ ես եմ ձեզ հեռացնելու». Փաշինյան Ինչու Պապոյանը Մոսկվա չգնաց Ընդդիմադիր պատգամավորները ցանկանում են տեսակցել Շաքի ներխուժած ադրբեջանցի զինծառայողին, բայց թույլ չեն տալիս 

Երբ ցանկացած զիջում վերածվում է նոր պահանջների մեկնարկային կետի. «Փաստ»

Հայկական Մամուլ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Հայաստանի քաղաքական կյանքի վերջին տարիների ամենակարևոր և ամենաշատ քննարկվող հասկացություններից մեկը դարձել է, այսպես կոչված, «խաղաղության օրակարգը», որը գործող իշխանությունները ներկայացնում են ոչ միայն որպես արտաքին քաղաքական ռազմավարություն, այլև որպես պետական գոյության, անվտանգության և զարգացման առանցքային նախապայման։

Իշխանությունների մեկնաբանությամբ, տարածաշրջանում նոր պատերազմի վտանգը շարունակում է պահպանվել, իսկ Հայաստանի համար ամենամեծ մարտահրավերը հերթական լայնածավալ ռազմական բախումից խուսափելն է։ Այդ պատճառով էլ «խաղաղության օրակարգը» ներկայացվում է որպես կենսական անհրաժեշտություն, որպես այն սահմանագիծը, որի մի կողմում խաղաղությունն ու կայունությունն են, իսկ մյուս կողմում՝ պատերազմն՝ իր մարդկային, տարածքային, տնտեսական և հոգեբանական ծանր հետևանքներով։

Հասկանալի է, որ պատերազմներից, զոհերից, կորուստներից և մշտական լարվածությունից հոգնած հասարակության մի զգալի հատվածի համար նման ուղերձները ընկալելի են եղել, իսկ անվտանգության շուրջ ձևավորված հանրային վախերն ու մտահոգությունները քաղաքական պայքարում դարձել են կարևոր գործոն։ Իրականում հենց այդ վախերի և խաղաղության անհրաժեշտության գաղափարի վրա է կառուցվել վերջին շրջանի քաղաքական դիսկուրսի զգալի մասը։ Սակայն ցանկացած խաղաղության օրակարգի գնահատման ժամանակ առանցքային հարցը ոչ թե այն է, թե որքան է կողմերից մեկը ցանկանում խաղաղություն, այլ այն, թե արդյոք խաղաղության հասնելու ցանկություն ունի նաև հակառակ կողմը։ Հեծանիվ չհայտնագործենք. խաղաղությունը չի կարող լինել միակողմանի գործընթաց։ Եթե կողմերից մեկը խաղաղությունը դիտարկում է որպես փոխզիջումների, կայունության և փոխադարձ հարգանքի համակարգ, իսկ մյուսը՝ որպես սեփական ռազմավարական նպատակներին հասնելու միջոց, ապա խաղաղության մասին խոսակցությունները կարող են վերածվել ուժերի անհավասար հարաբերությունների օրինականացման գործընթացի։

Հենց այստեղ է առաջանում Հայաստանի համար ամենակարևոր հարցերից մեկը՝ արդյո՞ք Ադրբեջանն իսկապես շարժվում է խաղաղության օրակարգով, թե՞ խաղաղության մասին խոսում է միայն որպես քաղաքական և դիվանագիտական գործիք՝ զուգահեռաբար առաջ տանելով բոլորովին այլ նպատակներ։

Վերջին տարիների զարգացումները ցույց են տալիս, որ պաշտոնական Բաքվի քաղաքական հռետորաբանության և իրական գործողությունների միջև առկա է բավականին հետաքրքիր հակասություն։ Մի կողմից՝ ադրբեջանական ղեկավարությունը միջազգային հարթակներում պարբերաբար հայտարարում է խաղաղության պայմանագրի անհրաժեշտության մասին, խոսում է տարածաշրջանում նոր համագործակցության հնարավորություններից, տնտեսական կապերի բացման և հաղորդակցությունների զարգացման հեռանկարներից, սակայն մյուս կողմից՝ միաժամանակ շարունակվում են հայտարարություններն ու քաղաքական նախաձեռնությունները, որոնք դժվար է համատեղել դասական խաղաղության տրամաբանության հետ։ Խաղաղության գաղափարը սովորաբար ենթադրում է, որ կողմերը հրաժարվում են միմյանց նկատմամբ տարածքային հավակնություններից և փորձում են ձևավորել համակեցության նոր կանոններ։ Սակայն ադրբեջանական պետական քաղաքականության մեջ վերջին տարիներին ավելի ու ավելի մեծ տեղ է զբաղեցնում, այսպես կոչված, «Արևմտյան Ադրբեջանի» շինծու, արհեստական գաղափարը, որն արդեն վաղուց դուրս է եկել հասարակական կամ ակադեմիական քննարկումների շրջանակից և վերածվել պետական օրակարգի բաղադրիչի։

Հենց այստեղ է Հայաստանի համար ամենամեծ ռազմավարական վտանգներից մեկը։ Եթե հայկական քաղաքական դաշտում վերջին տարիներին աստիճանաբար նվազել են Արցախի հարցի վերաբերյալ նախկին ձևակերպումները, եթե Հայաստանի ղեկավարությունը փաստացի հայտարարում է, որ առաջնահերթությունը ներկայիս Հայաստանի Հանրապետության սահմաններում խաղաղության ապահովումն է, եթե նույնիսկ արցախահայության վերադարձի հարցը պաշտոնական մակարդակում հաճախ ներկայացվում է որպես ոչ իրատեսական նպատակ, ապա ադրբեջանական քաղաքական դաշտում տեղի է ունենում հակառակ գործընթացը։ Բաքվում ոչ թե նվազում են տարածքային և պատմական հավակնությունների մասին խոսակցությունները, այլ ընդհակառակը՝ դրանք ավելի են ինստիտուցիոնալացվում, ավելի մեծ պետական աջակցություն են ստանում և վերածվում երկարաժամկետ ռազմավարական ծրագրերի։

Հատկանշական է, որ «Արևմտյան Ադրբեջան» եզրույթը Բաքվում ներկայացվում է ոչ թե որպես «պատմագիտական» կամ «մշակութաբանական» նախագիծ, այլ որպես քաղաքական հայեցակարգ։ Այդ հայեցակարգի շրջանակներում Հայաստանի Հանրապետության տարածքը ներկայացվում է որպես ադրբեջանցիների պատմական բնակության տարածք, իսկ Հայաստանի ներկայիս գոյությունը հաճախ նկարագրվում է այնպիսի ձևակերպումներով, որոնք փաստացի հարցականի տակ են դնում հայկական պետականության պատմական լեգիտիմությունը։ Երբ նման թեզերը հնչում են առանձին քաղաքական գործիչների կամ փորձագետների կողմից, կարելի է դրանք դիտարկել որպես քաղաքական քարոզչության դրսևորումներ։ Սակայն երբ դրանք ներկայացվում են պետական մակարդակով կազմակերպվող համաժողովներում, պաշտոնական փաստաթղթերում, պետականորեն ֆինանսավորվող կառույցների գործունեության մեջ, իրավիճակը ստանում է բոլորովին այլ նշանակություն։ Սա նշանակում է, որ Ադրբեջանում ձևավորվում է գաղափարական հիմք ապագա քաղաքական պահանջների համար։ Ցանկացած տարածքային հավակնություն նախ ձևակերպվում է որպես «պատմական» կամ հումանիտար հարց, ապա ներկայացվում է որպես իրավունքների վերականգնման խնդիր, իսկ հետագայում կարող է վերածվել քաղաքական կամ դիվանագիտական պահանջի։

Այդ պատճառով էլ Հայաստանի համար վտանգավոր է ոչ միայն կոնկրետ պահանջների առկայությունը, այլև այն գաղափարական միջավայրը, որը ստեղծվում է այդ պահանջների շուրջ։ Երբ մի կողմն անընդհատ նվազեցնում է իր քաղաքական նպատակները, իսկ մյուս կողմն ընդլայնում է իր օրակարգը, առաջանում է վտանգավոր իրավիճակ, որտեղ բանակցությունների վերջնակետը մշտապես տեղափոխվում է։ Այսինքն, ցանկացած զիջում չի դառնում վերջնական համաձայնության հիմք, այլ վերածվում է հաջորդ պահանջի մեկնարկային կետի։

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Հետևե՛ք Euromedia24-ին
Youtube-ում`
Իսրայելը նոր գործողություն է սկսել Գազայում․ թիրախում ստորգետնյա թունելն էՀութիները հայտարարել են Ռիադի օդանավակայանի և ֆինանսական կենտրոնի հրթիռակոծման մասին Հայաստան-Ադրբեջան գործակցությունը անհայտ կորածների խնդրի լուծման ամենաարդյունավետ մեխանիզմն է. ՓաշինյանՊուտին-Թրամփ հանդիպումն ավարտվել է մեկ ժամից էլ շուտՈՒՂԻՂ․ Կառավարության նիստՏարածաշրջանում թշնամի չունենք, ամենամեծ թշնամին ներսի գործակալներն են․ ՍիմոնյանԻ՞նչ եղանակ է սպասվումՎթարների պատճառով մի քանի հասցենրում ջուր չի լինիԿարևոր լուր՝ թոշակառուների համարՊուտինը հայտնել է Ասիա-խաղաղօվկիանոսյան տարածաշրջան հացահատիկի և պարարտանյութի խոշոր մատակարարումների մասինՊուտինը պատրաստ է գործընկերներին տրամադրել թվային և ԱԲ տեխնոլոգիաներՓաշինյան. Անհայտ կորածների հարցի ամենաարդյունավետ լուծումը Հայաստան-Ադրբեջան համագործակցությունն էՌուսական ուժերը հայտնել են Խարկովի և Սումիի մարզերում նոր հարվածների մասինԱլեն Սիմոնյանը դեկտեմբերին Ադրբեջան է մեկնելու, հանդիպելու է ՀաջիևինՌուսական ՀՕՊ-ը հայտնել է սահմանամերձ շրջաններ ուղղված շուրջ 20 ԱԹՍ-ի խոցման մասինԸնդդիմադիրների ամենօրյա «կենցաղը»՝ դատարաններից մինչև կալանավայրեր. ինչպե՞ս սահմանափակել կալանքի համատարած կիրառումըԲուլդոզերով ժողովրդավարություն․ «Ինձ չհեռացրիք՝ ես եմ ձեզ հեռացնելու». ՓաշինյանԻնչու Պապոյանը Մոսկվա չգնաց Ընդդիմադիր պատգամավորները ցանկանում են տեսակցել Շաքի ներխուժած ադրբեջանցի զինծառայողին, բայց թույլ չեն տալիսԻնչո՞ւ է Հայ առաքելական եկեղեցին գործող իշխանության գլխավոր թիրախըԵրազ է տեսել ու սպանել մարդուն Արտահերթի ուրվականը. ընդդիմությունը փակում է սահմանադրական գործարքի դուռըՄոսկվան արմատական է տրամադրված Պապոյանի խառը հայտարարությունները․ Ռուսաստան չի մեկնել՝ սահմանափակումները չեն վերացվիԾովագյուղի Վահրամն ու ՔՊ-ն՝ ընդդեմ Սևանի քաղաքապետի. ընտրությունների գլխավոր ինտրիգըԿայացել են Հայաստանի և Նիդերլանդների արտաքին քաղաքական գերատեսչությունների միջև խորհրդակցություններըՊայթեցման աշխատանքներ՝ Ենոքավան տանող ճանապարհին«Ռոսատոմը» պահպանում է ուրանի մատակարարումը Միացյալ Նահանգներ՝ չնայած արգելքներինՊուտինի առաջարկը․ դաշինքի վերադարձ 1997 թվականի դիրքերին՝ Կալինինգրադում զորքերի կրճատման դիմացՆեթանյահուի դաշինքը պարտվել է․ Քնեսեթի նոր խոսնակը ընդդիմադիր Մատան Կահանան էԼեհական մամուլ․ Ռուսաստանը բազմաթիվ զոհերով սադրանք էր ծրագրում՝ մեղքը գցելով Ուկրաինայի վրաՊուտինի, Թրամփի և Սի Ծինփինի եռակողմ հանդիպման հիմնական թեմաները հայտնի ենԽաբարովսկում Ուկրաինայի հետախուզության հետ կապի կասկածանքով երկու անձ է ձերբակալվելՌուսաստանը վետո է դրել, ՄԱԿ-ի առաքելությունը հեռանում է․ ԱՄՆ-ն նոր քայլեր է քննարկում Մարոկկոյում«Համառ էր և ոչ այնքան շնորհակալ»․ Բայդենը բացահայտել է Զելենսկու հետ լարված հարաբերություններըՆիդերլանդական արտադրողը հայտնել է, որ իր հրթիռներով են հարվածել Ղրիմի կամրջինՄոլդովան բողոք է ներկայացրել Ռուսաստանին․ երկրի օդային տարածք է մտել 7 անօդաչու սարքԳլխավոր դատախազը բավարարել է Ղրղզստանի միջնորդությունըԳերմանիան Ռուսաստանին մեղադրել է Ուկրաինայում արգելված քիմիական նյութեր կիրառելու մեջԵվրոպան Ուկրաինային 45 միլիարդ եվրո է առաջարկում․ պարտքը կապում են Ռուսաստանի հատուցումների հետԱլժիրում բախումից հետո հրդեհ է բռնկվել․ 8 մարդ զոհվել էԱՄՆ-ում մի շարք համակարգերի խափանումներից հետո Ռուբիոն բացառել է կիբերհարձակման վարկածըՍև ծովում խորտակված գազատարին 4 հարված է հասցվել․ պաշտոնյաՍի Ծինփինը պատրաստ է աջակցել ԱՄՆ–Հյուսիսային Կորեա երկխոսության վերսկսմանըՀնդկաստանում շինարարական վթարը 3 աշխատողի կյանք է խլելԱՄՆ-ն, Ճապոնիան, Հնդկաստանն ու Ավստրալիան նոր անվտանգության նախաձեռնություն են համաձայնեցրելՊունեի փայտանյութի շուկան բռնկվել է․ հրդեհի դեմ պայքարել է 150 մարդՇորթում․ կասկածյալները օրենքով գող «Օշականցի Գևորիկի»՝ «թուրք» մականվամբ եղբայրն ու ու նրա որդին ենՏեխասում արդյունաբերական տարա է պայթել․ աշխատակցին հոսպիտալացրել ենՊապուա Նոր Գվինեայում 6,0 մագնիտուդով երկրաշարժ է գրանցվել
Ամենադիտված