Մեկնարկեց Ցեղասպանության տարելիցին նվիրված գիտաժողովը

Ապրիլի 23-ին Երևանի պետհամալսարանում մեկնարկեց Հայոց ցեղասպանության 97-րդ տարելիցին նվիրված ուսանողական միջբուհական գիտաժողովը։ Այն Հայաստանի երիտասարդական հիմնադրամի աջակցությամբ կազմակերպել են ԵՊՀ ուսանողական խորհուրդը, ուսանողական գիտական ընկերությունը և բուհի ուսանողների հետ տարվող աշխատանքների բաժինը։ Այդ մասին ասված է Հայաստանի երիտասարդական հիմնադրամի հասարակայնության հետ կապերի ծառայության տարածած հաղորդագրությունում։ 

Գիտաժողովի հանդիսավոր բացմանը մասնակիցներին ողջունեցին Երևանի պետհամալսարանի պրոռեկտոր Ռուբեն Մարկոսյանը և ԵՊՀ պատմության ֆակուլտետի դեկան, պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Էդիկ Մինասյանը։

Գիտաժողովի շրջանակներում երիտասարդ ուսումնասիրողները մատնանշեցին Հայոց ցեղասպանության պատճառներն ու հետևանքները։ Անդրադարձ եղավ Մեծ եղեռնի պատմաքաղաքական պայմաններին, դրանք դիտարկվեցին պատմագիտության, հոգեբանության, իրավագիտության, սոցիոլոգիայի և այլ գիտությունների համատեքստում։ Հնչեցին զեկույցներ ՙՀայկական սփյուռքի ձևավորումը՝ Հայոց ցեղասպանության հետևանք՚, ՙՀայոց ցեղասպանության փաստի ընկալումը դպրոցական տարիքում՚, ՙՀայոց մեծ եղեռնի լուսաբանումն օտարերկրյա գործիչների և արաբ պատմաբանների աշխատություններում՚, ՙՀայոց ցեղասպանության տնտեսական ասպեկտները՚ և այլ թեմաներով։

ԵՊՀ պատմության ֆակուլտետի 3-րդ կուրսի ուսանող Գուրգեն Մուրադյանն իր ՙԵրիտթուրք և նացիստ պարագլուխների ազգային պատկանելության հիմնահարցը՚ զեկույցում նկատում է, որ երիտթուրք և նացիստ պարագլուխները ծագմամբ մաքուր թուրք կամ գերմանացի չէին։ Ըստ Գուրգեն Մուրադյանի, երիտթուրքերի դեպքում նրանք կա՜մ քուրդ էին, կա՜մ այլ ազգերի ներկայացուցիչ, իսկ նացիստ պարագլուխները ծագմամբ շատ դեպքերում ավստրիացիներ էին, նույնիսկ՝ հրեաներ։ Այդուամենայնիվ, զեկույցի հեղինակը համոզված է, որ ինչ ծագում էլ ունենային ցեղասպանության ճարտարապետները, չի արդարացնում թուրք և գերմանացի ժողովուրդներին, քանի որ ցեղասպանություններ իրագործողները հենց թուրքերն ու գերմանացիներն էին։ Եթե ժողովուրդները չընդունեին ցեղասպանության գաղափարները, այդ ոճիրներն իրականություն չէին դառնա։

ԵՊՀ պատմության ֆակուլտետի 2-րդ կուրսի ուսանող Ալբերտ Բարսեղյանը, ՙՀայոց ցեղասպանության լուսաբանումը ՙАрмяхский вестник՚-ի համարներում՚ զեկույցում անդրադառնալով 1916-1918թթ. Մոսկվայում տպագրված հայկական լրատուին, նշում է, որ այն լուծում էր Ռուսաստանի և Եվրոպայի բնակչությանը Հայոց մեծ եղեռնի մանրամասներին տեղեկացնելու խնդիրը։ Պարբերականը հետևողականորեն լուսաբանել է հայ ժողովրդի ծանր վիճակը, տպագրել է հայ և ռուս նշանավոր հրապարակախոսների հոդվածները խնդրի վերաբերյալ, անդրադարձել է Հայկական հարցին, հայերի ապագային, ինչպես նաև ներկայացրել է հայկական կոտորածների մանրամասները։ Զեկուցողը, սակայն, նկատում է, որ պարբերականը հմտորեն խուսափել է ներկայացնել ռուսական բանակի այն նահանջները, որոնց պատճառով արևմտահայության մի զգալի հատված կործանվեց։ Փոխարենը հատուկ տեղ էր հատկացվում ռուս զինվորների սխրանքներին։

Գիտական համաժողովը կշարունակվի ապրիլի 25-ին։ Գիտաժողովի նյութերը հետագայում կտպագրվեն ժողովածուի տեսքով և կներկայացվեն հանրությանը։